Latest / Market Risk TR / Forex Fiyat Hareketleri ile Scalping Teknikleri

Transcript

Forex Fiyat Hareketleri ile Scalping Teknikleri · Market Risk TR

0:00
Yeni bir kahve dükkanı açacağınızı hayal edin.
0:03
Mesela masaya koyduğunuz çok net bir iş planı vardır değil mi?
0:07
Kesinlikle en ince ayrıntısına kadar hesaplarsınız.
0:10
Aynen öyle, yani çekirdek maliyetini çıkarırsınız.
0:13
Dükkanın önünden geçen insan trafiğini ölçersiniz, kira
0:17
giderini düşersiniz falan günün sonunda başarı metriklerini son
0:21
derece hani nasıl desem? Sıkıcı, matematiksel ve
0:24
öngörülebilirdir. Ve olması gereken de budur
0:26
zaten. Ama iş kısa vadeli alım satımı,
0:29
yani şu meşhur scarping dünyasına gelince o rasyonel iş
0:33
planı bir anda pencereden uçup gidiyor.
0:36
Çoğu insan ekran başına oturduğunda artık bir işletme
0:39
sahibi falan değil, avuçları terleyerek oslot makinesinin
0:42
kolunu çeken bir kumar baza dönüşüyor resmen.
0:45
Valla o kumarbaz mentalitesi zaten finansal piyasalardaki
0:48
bireysel sermaye yıkımının asıl sebebi yani insanlar piyasaya
0:52
saniyeler içinde devasa karlar elde edecekleri bir macera parkı
0:57
gibi bakıyorlar. Işte tam da bu yanılgıyı kırmak
1:00
için buradayız. Bu derinlemesine incelememizde
1:04
bol bolmanın o muazzam eseri forx price actiones calping
1:08
kitabını masaya yatırıyoruz. Amacımız sadece bu vahşi
1:12
piyasada hayatta kalmayı konuşmak değil.
1:14
Saniyelerin konuştuğu bu kaotik dünyayı efsanelerden arındırıp
1:19
onu katı kuralları olan duygusuz ve tıkır tıkır işleyen bir
1:23
fabrikaya dönüştürmenin mekaniğini çözeceğiz bugün.
1:26
Çok iddialı ve güzel bir misyon bu ve bence bu fabrikayı
1:30
kuracağımız arazinin seçimiyle başlamalıyız işe.
1:33
Peki o zaman biraz bunu açalım çünkü okyanusun ne kadar derin
1:36
olduğunu hepimiz biliyoruz. Merkez bankaları devasa
1:40
algoritmalar, hedge fonlar hepsiyle aynı suda yüzüyoruz
1:43
sonuçta. Aynen öyle.
1:45
Devasa bir savaş alanı, orası ve kitap bu savaş alanında etrafa
1:50
rastgele ateş açmak yerine bizi son derece dar ve spesifik bir
1:54
koridora sokuyor aslında. Sadece evros'e de dimi yani euro
1:59
dolar paritesi. Kesinlikle sadece o sepetimizde
2:03
Japon yeni yok işte sterlin yok. Altın veya petrol falan yok
2:07
sadece EUR s'de. Ya bu bana hep çok ilginç
2:11
gelmiştir. Scarping gibi.
2:13
Hani her fırsatın anında değerlendirilmesi gereken
2:16
aksiyon dolu bir stratejide neden tek bir enstrümana
2:20
hapsoluyoruz ki? Şöyle.
2:22
Hapsolmak kelimesi aslında dışarıdan bakıldığında öyle
2:25
hissettiriyor ama mikro ölçekte baktığınızda euro rsd biz kalpır
2:30
için adeta sonsuz bir fırsat denizidir.
2:35
Nasıl yani? Yani günde ortalama 150 pipli
2:39
fiyat adımı hareket eden bir enstrümandan bahsediyoruz.
2:42
Scarping yaparken sizin o makro trendleri aylık devasa dalgaları
2:46
yakalamaya falan ihtiyacınız yok ki.
2:49
Doğru biz saniyelerle dakikalarla ilgileniyoruz.
2:52
Aynen öyle. Fiyatın 10 nefes
2:54
alışverişlerindeki küçük ritmik dalgalanmalara ihtiyacınız var
2:58
ve euro r snde dünyanın en yüksek likiditeye sahip kalitesi
3:03
olduğu için bu dalgalanmaları kusursuz bir düzenlilikte
3:06
üretiyor. Sürekli bir nabız var yani?
3:09
Evet, sürekli bir nabız ve daha da önemlisi bu likidite
3:13
yoğunluğunun bize sağladığı çok daha kritik hani ölüm kalım
3:16
seviyesinde bir avantaj var. Daralan spreyd.
3:20
Yani alış ve satış arasındaki fiyat farkı işlem maliyetleri.
3:24
Ta kendisi. Dinleyicilerimiz buna aslında
3:27
her gün işe giderken kullandıkları bir otoyol gişesi
3:30
gibi düşünebilirler. Hedefinize ulaşmak için o karlı
3:33
işleme gitmek için her gün o gişeden geçmek zorundasınız
3:36
sonuçta. Kesinlikle çok doğru bir
3:38
benzetme. Eğer o gişedeki görevli her
3:41
geçişinizde sizden fahiş bir geçiş ücreti kesiyorsa, günün
3:45
sonunda o yolculuktan kâr etmeniz matematiksel olarak
3:47
zaten imkansızdır. Imkansız çünkü scarper dediğimiz
3:51
kişi günde bir iki işlem yapıp bırakmaz.
3:53
Onlarca kez piyasaya girip çıkar.
3:56
Yani aracı kurumunuza her işlemde bir ppten fazla spreyd
4:00
öderseniz, kazandığınız o ufacık kar dilimlerini daha masaya
4:05
oturmadan o gişe görevlisine kendi ellerinizle teslim etmiş
4:09
oluyorsunuz. Burada büyüleyici ve bir o kadar
4:11
da tehlikeli olan şey ne biliyor musunuz?
4:14
Nedir? Çoğu bireysel yatırımcının
4:16
hesaplarının sessizce erimesinin arkasındaki temel mekanizma tam
4:20
olarak budur. Brokerlerin yani aracı
4:22
kurumların çalışma modelleri arasındaki o ince çizgiyi
4:25
anlamak çok hayati. Çünkü birçoğu kocaman harflerle
4:29
sıfır komisyon tamamen ücretsiz platform diyen reklam yapıyor.
4:33
Valla klasik laftır. Eğer bir hizmet tamamen ücretsiz
4:36
ise ürün muhtemelen sizsinizdir. Aynen öyle.
4:39
Bu kurumlar be book dediğimiz bir modelle çalışıyor.
4:42
Yani piyasa hareketlendiği anda o övündükleri sıfır komisyon
4:46
politikasını finanse etmek için spredi gizlice iki üç pipe
4:49
çıkarıyorlar. Gizli maliyetler devreye giriyor
4:52
bir anda. Evet siz.
4:54
Piyasadaki gerçek fiyattan işleme açtığınızı soruyorsunuz
4:58
ama kurum sizi çok daha kötü bir fiyattan işleme sokarak o
5:03
aradaki farkı anında cebine indiriyor.
5:05
Yani şöyle düşünelim, ben 10 piplediğim bir işlem açıyorum
5:10
ama sırf bu gizli spreyd yüzünden aslında fiyatın benim
5:14
lehime 13 pip falan gitmesi gerekiyor ki ben o baştaki 10
5:18
pipi cebime koyabileyim. Kesinlikle.
5:20
Ve bu skaping dünyasında devasa bir uçurum demek.
5:24
Baştan kaybedilmiş bir yarış bu. O zaman hedefimiz bir pp veya
5:28
altında spreyd sunan fiyatı manipüle etmeyen saydam bir gişe
5:32
bulmak. Ilk ve en önemli kuralımız bu.
5:35
Evet. Peki dürüst aracı kurumumuzu
5:38
bulduk diyelim. Savaş alanımızı da sadece euro
5:41
dolar paritesi olarak daralttık. Şu an bizi dinleyenlerin kendi
5:45
ekranlarına baktığını hayal edelim.
5:48
Muhtemelen birçoğunuz 5 dakikalık veya bir dakikalık mum
5:51
grafikleri kullanıyorsunuzdur. Klasik zaman grafikleri.
5:54
Aynen ekranda zaman tıkır tıkır işliyor.
5:58
Ancak kitap bizi ekranı tamamen farklı bir mercekle okumaya
6:01
zorluyor. Burada zamanın hiçbir öneminin
6:04
kalmadığı sadece ve sadece aksiyonun hüküm sürdüğü o
6:08
radikal değişim yetmiştik grafiği.
6:11
Bu gerçekten muazzam bir detay. Yani geleneksel zaman
6:15
grafiklerinin çöküşü demek bu değil mi?
6:17
Tam anlamıyla bir paradigma değişimi diyebiliriz buna.
6:21
Şimdi geleneksel 5 dakikalık grafiği düşünün.
6:25
Piyasada hiçbir yaprak kımıldamasa bile o 5 dakika
6:28
dolduğunda ekranınıza yeni bir mum çubuğu çiziliyor mecburen.
6:33
Öğle yemeği saatlerinde mesela Avrupa ve Amerika piyasaları
6:37
sessizken hacim diplerdedir. Ancak ekranınızda zaman akmaya
6:41
devam ettiği için sürekli olarak anlamsız küçücük gövdeleri olan
6:46
hiçbir yere gitmeyen boş çubuklar birikmeye başlar yan
6:49
yana. Ekran kalabalığı dediğimiz şey.
6:51
Evet, gürültü ve insan beyni bu kaotik boşluğa bakarken orada
6:56
aslında olmayan formasyonlar sahte trendler uydurmaya başlar
7:00
refleks olarak. Sırf saat ilerliyor diye aslında
7:03
hiçbir eylemin olmadığı bir anı hani çok önemli bir veriymiş
7:07
gibi okumaya çalışıyoruz. Kesinlikle ve bunun tam tersi de
7:11
geçerli aslında nasıl yani? Mesela tarım dışı istihdam
7:14
verisi gibi piyasanın çıldırdığı o kritik saniyeleri düşünün. 5
7:19
dakikalık tek bir mum çubuğunun içine.
7:22
Sabit savaş sar siz omumun kapanmasını beklerken savaş
7:26
çoktan bitmiş. Fiyat yüzlerce pipa gitmiş olur.
7:29
Fırsat kaçtı yani? Kaçtı tabii işte ve olmanın 70
7:33
tik grafiği burada zaman eksenini tamamen yok ediyor.
7:37
Onu denklemden çıkarıp yerine salt eylemi koyuyor.
7:40
Peki bunu biraz daha somutlaştırsak, yetmişlik
7:43
grafiği tam olarak ne demek? Tik grafiğinde saat kaç olursa
7:46
olsun piyasada tam 70 adet işlem gerçekleştiğinde.
7:51
Yeni bir mum çubuğu oluşur. Bekle işlem derken hacmi
7:55
kastediyoruz. Hayır, hacimden bağımsız 100
7:58
dolarlık bir emir de 1.000.000 dolarlık devasa bir emir de tek
8:02
bir işlem yani bitik sayılıyor. Anladım.
8:05
Piyasada tam 70 bağımsız işlem olduğunda o mum kapanır ve
8:09
yenisi açılır. Vay canına, yani piyasa öğle
8:12
yemeği rağbetindeyken o tek bir mumun oluşması belki 20 dakika
8:16
sürecek. Grafiğimiz adeta uykuya dalacak
8:20
ve bizi o sahte sinyallerden koruyacak.
8:22
Aynen öyle. Ama önemli bir veri
8:24
açıklandığında fiyat çıldırdığında.
8:27
O 70 işlem belki saniyenin onda biri gibi bir sürede
8:30
gerçekleşecek ve ekranda şelale gibi saniye saniye fiyatın o
8:35
anki anatomisini gösteren mumlar akmaya başlayacak.
8:37
Tam olarak piyasanın kalp atışına, onun ritmine
8:40
bağlanıyorsunuz bu sayede. Piyasayla tam olarak aynı ritmde
8:44
nefes alıyoruz resmen. Ama burada itiraf etmeliyim,
8:47
kafama takılan bir şey. Var nedir?
8:49
Ya hız her şeyse eğer neden sosyal medyada falan herkesin
8:54
ekranında gördüğümüz o meşhur teknik analiz araçlarını
8:57
kullanmıyoruz? Göstergeleri diyorsunuz?
9:00
Evet, yani o çılgın hızın içinde arese aşırı alım bölgesine
9:05
gelmesini, megdinin kesişmesini veya işte boolincir bantlarının
9:09
daralmasını izlemek bize daha güvenli bir yol haritası sunmaz
9:13
mı? Neden sadece fiyatı izliyoruz?
9:15
Şöyle izah edeyim, scarping seviyesindeki o acımasız hızda o
9:20
göstergelerin size sunduğu yol haritası aslında geçmişte kalmış
9:24
bir hayaletten ibarettir. Hayalet.
9:26
Mi evet. Çünkü bahsettiğiniz
9:29
göstergelerin tamamı fiyatın türevidir.
9:32
Yani matematiksel formülleri gereği önce fiyat hareket
9:35
etmeli, kapanışlar olmalı. Ondan sonra o gösterge veriyi
9:39
alıp ekranda bir çizgiye dönüştürmelidir.
9:42
Yani yapısal olarak hep bir adım gerideler.
9:45
Hep gerideler bu yapısal bir gecikme siz o yetmiştik
9:49
grafiğinde saniyeler içinde karar vermeye çalışırken.
9:53
Atıyorum are sayın size al demesi için fiyatın zaten o
9:57
kırılımı çoktan yapmış ve fırsatın büyük ihtimalle kaçmış
10:00
olması gerekir. Çok mantıklı.
10:02
Ekranınızda ne kadar çok türev gösterge varsa birbiriyle
10:07
çelişen o kadar çok sinyal alırsınız.
10:09
Ve o tetiği çekmeniz gereken eylem anında analiz felci
10:14
yaşayarak donup kalırsınız. Bu yüzden volman o janjanlı hani
10:18
uzay gemisi kontrol paneline benzeyen ekranları tamamen çöpe
10:21
atıyor o zaman. Kesinlikle ekranda sadece saf
10:25
fiyata ve tek bir göstergeyi izin veriyor.
10:27
Sadece 20 periyotluk üstel hareketli ortalama yani 20 emek.
10:32
Başka hiçbir şey yok. Sadece tek bir çizgi.
10:35
Peki neden sadece 20 EM yani bu çizginin yetmiştik gibi o
10:41
mikroskopik süper hızlı dünyada üstlendiği spesifik görev ne
10:45
neden başka bir hareketle ortalama değil çünkü. 20 EMO
10:49
yetmiştik grafiğinin hızlı ritinde kusursuz bir dinamik
10:54
gerilim hattı görevi görüyor. Sadece düz bir trend yönü
10:58
belirleyicisi falan değil, onu adeta elastik bir bant gibi
11:02
düşünebilirsiniz. Bir bant biraz açar mısınız?
11:05
Bunu tabii şöyle ki, fiyat yukarı doğru şiddetli bir
11:09
kırılım yaptığında momentumla fırladığında o elastik bant
11:13
gerilmeye başlar. Scarping yapan amatörlerin çoğu
11:17
işte o hızla yükselen yeşil mumlara treni kaçırma korkusuyla
11:21
fo dediğimiz o duyguyla. En tepeden körü körüne atlarlar.
11:26
Ve genellikle de tam atladıkları o zirve noktasından fiyat geri
11:30
döner. Her zaman böyle olur voren ise
11:33
fiyatın her zaman o ortalamaya yani 20 yemeye geri dönme
11:37
eğiliminde olduğunu o pulback dediğimiz düzeltmeyi yapacağını
11:41
bilir. O ortalama fiyatı bir mıknatıs
11:44
gibi kendine doğru geri çeker. Yani biz o devasa yükseliş
11:48
mumlarında heyecanlanıp atlayan acemiler olmuyoruz o zaman.
11:51
Asla bekliyoruz. Fiyat yorulup o 20 ema bandına
11:56
geri çarptığında oradan aldığı taze destekle yapacağı asıl
12:01
ikinci sıçramayı avlıyoruz. Aynen öyle ema burda bizim için
12:05
fiyatın geçici olarak ucuzladığı momentumun yeniden şarj olduğu o
12:10
çok hassas mikroskotik pusu noktasını belirliyor.
12:14
Gerçekten kusursuz bir tarif, boğalar ve ayılar arasındaki o
12:18
savaşın asıl galibi zaten çıplak fiyat hareketlerinde o mumların
12:23
bıraktığı incecik gölgelerde gizli.
12:26
Evet, göstergelere değil, o gölgelere fiyata bakmalıyız.
12:29
Ve 20 ema bize o savaşta ne zaman tetiği çekeceğimizin optik
12:34
referansını veriyor. Harika peki, piyasayı okuma
12:38
kısmını bu kadar sadeleştirdik. Şimdi asıl mekaniye hani o emrin
12:43
piyasaya nasıl iletildiğine gelmemiz lazım.
12:46
Işin en heyecanlı kısmı. Tetiği çekme anı kitap burada
12:51
emir tipleri konusunda çok katı o anı gördüğümüzde limit emir
12:55
girip fiyatın belirlediğimiz seviyeye nazlanarak gelmesini
12:58
falan beklemiyoruz değil mi? Hayır scarping yaparken limit
13:02
emir kullanmak üstünüze doğru hızla gelen bir trenin önüne.
13:06
Buraya koyup durmasını beklemek gibidir.
13:09
Çok tehlikeli. Yetmiştik grafiğindeyseniz ve
13:12
bir fırsat oluşmuşsa momentum o an o saniye yön değiştiriyor
13:16
demektir. Eğer limit emirle piyasayla 35
13:19
kuruş pazarlık yapmaya çalışırsanız o kırılımı göz göre
13:23
göre kaçırırsınız. Tren gider yani.
13:25
Gider tetiği çekme kararı verdiğiniz saniye hiç düşünmeden
13:30
tek tuşla piyasa yani market emri verip doğrudan o anki
13:33
fiyattan trene atlarsınız. Saniyelerin oyunudur.
13:37
Bu piyasaya girdik diyelim ve işte kitabın en tartışmalı
13:41
şahsen okuduğumda beni de en çok zorlayan o katı kuralı devreye
13:45
giriyor. Şimdiwalman der ki işleme
13:48
girdikten sonra hedefiniz tam 10 pip.
13:52
Noktanız yani stoklasunuz ise tam 10 pip.
13:55
Birebir risk ödül oranı. Aynen öyle.
13:58
Şimdi piyasada okuduğumuz her kitap dinlediğimiz her yatırım
14:02
kurusu bize şunu öğütler, hani zararını kısa kes kârını koşmaya
14:08
bırak. Klasik duvar yazısıdır bu.
14:10
E peki ben çok güçlü bir trend yakaladıysam fiyat roket gibi
14:14
yukarı gidiyorsa neden sadece ontik gibi ufacık bir lokmayla
14:18
yetinip masadan kalkayım ki kar potansiyelimi kendi ellerimle
14:22
kısıtlayarak matematiksel bir intihar yapmıyor muyum?
14:25
Aslında çoğu kişinin aklına bu gelir.
14:28
Çok normal, çünkü bu itirazınız teoride son derece haklı bir
14:32
argüman yani uzun vadeli veya günlük işlemlerde kârı koşmaya
14:36
bırakmak temel bir kuraldır gerçekten.
14:39
O zaman sorun nerede? Sorun şu, biz yetmiştik.
14:43
Grafiğinin o mikroskopik hiperaktif dünyasına indiğimizde
14:47
kurallar baştan yazılır. Skiopin de makro bir dalgayı bir
14:51
sunamiği değil, o dalganın içindeki ufacık köpüklere
14:54
avlıyorsunuz. Anladım.
14:56
Piyasalar 10 mikroskopik düzeyde sürekli olarak ileri geri nefes
15:01
alır. Eğer hedefini 10 pipte beton
15:04
gibi sabitlemeyip aman biraz daha gitsin. 20 pip olsun işte
15:09
hazır gidiyorken bırakmayayım derseniz fiyatın o kaçınılmaz
15:13
geri çekilme dalgasına çok fena yakalanırsınız.
15:16
Yani kârı büyüteyim derken o an ekranda kazandırım.
15:20
Paranın gözümün önünde erimesini fiyatın tekrar başa baş noktama
15:24
dönmesini çaresizce izlemek zorunda kalır.
15:27
Ve emin olun bu sadece teknik bir başarısızlık değildir.
15:30
Tam bir psikolojik çöküştür insan için.
15:33
Zihinsel olarak çok yorucu olsa gerek.
15:35
Kesinlikle esnek hedefler insanın içindeki o iki ilkel
15:39
canavarı anında uyandırır. Açgözlülük ve korku acaba trend
15:45
devam eder mi? Açgözlülüğüyle ya kazandığımı
15:48
geri verirsem korkusu arasında saniyeler içinde gidip
15:51
gelirsiniz. O küçük kesin 10 piplik
15:55
hedefleri vurup anında masadan kalkmak.
15:57
Sürekli geri çekilmeler yüzünden o psikolojinizin paramparça
16:02
olmasından çok daha üstün, çok daha profesyonel bir
16:05
stratejidir. Işte teknolojinin devreye
16:08
girdiği yer tam da o duygusuzluk anı diyebiliriz.
16:11
O cio dediğimiz hani biri diğerini İptal eder emri var.
16:14
Ya sistemin kalbi orası işte. Tetiği çektiğim o ilk saniyede
16:19
işlem platformun benim yerime otomatik olarak 10 pip yukarıya
16:23
kar al onpi aşağıya zarar kesini piyasa iletiyor.
16:27
Eğer fiyat hedefime ulaşırsa stop emrini kendi siliyor.
16:30
Stop olursam da gidip hedef emrini siliyor.
16:32
Müdahale şansınızı elinizden alıyor.
16:35
Aynen öyle, benim o saatten sonra.
16:37
Data müdahale etme aman stop noktamı biraz daha mı aşağı
16:41
çeksem diye piyasayla pazarlık yapma şansım teknik olarak
16:44
tamamen elimden alınıyor. Kendi zaaflarınıza o insan
16:48
doğanıza karşı kurduğunuz kusursuz bir otomasyon duvarı bu
16:53
çok doğru. Ancak volmanın bu otomasyonu
16:56
destekleyen çok daha radikal bence kitabın en hayat kurtarıcı
17:00
tavsiyesi şudur, o ceo emrinizi girdikten sonra platformunuzdaki
17:05
o açık kâr zarar gösteren pencereyi hani o paneli anında
17:09
gizlemek zorundasınız? Ah o ekranda sürekli yeşil ve
17:13
kırmızı yanıp sönen rakamlar. Ta kendisi.
17:16
Artı 5 $ eksi 3 $ bir anda artı 15 $ falan.
17:20
Dinleyenlerimiz bunu mutlaka yaşamıştır.
17:22
O rakamlara bakarken grafiği analizi falan tamamen
17:25
unutuyorsunuz bir anda. Insanı hipnotize ediyor.
17:28
Kesinlikle ekranda o yeşil 15 doları gördüğünüzde kalp
17:32
atışınız hızlanıyor. Peki o pencereyi kapatmak bizi
17:35
bu hipnozdan tam olarak nasıl kurtarıyor?
17:38
Çünkü beynimiz ekrandaki o yeşil veya kırmızı rakamı teknik bir
17:43
piyasa verisi bir istatistik olarak işlemez.
17:46
Onu doğrudan cüzdanınızdaki hani cebinizdeki fiziksel banknotlar
17:51
olarak algılar. Kaybetme korkusu tetikleniyor.
17:54
Kesinlikle anlık kârınıza bakarsanız, beyniniz o parayı
17:59
çoktan cebine koymuş, harcamaya başlamış gibi hisseder.
18:03
Fiyat henüz sizin o baştaki 10 pipine ulaşmamışken sadece
18:08
ekrandaki kâr rakamı sizi anlık olarak tatmin ettiği için
18:12
pozisyonu erken ve plansızca kapatırsınız.
18:16
Veya ekranda eksi 4 doları gördüğünüzde paniğe kapılıp
18:20
sistemin stoples noktasını bile beklemeden işlemi zararla kesip
18:24
atarsınız. Sistemi bozmuş oluruz yani.
18:26
Evet kâr zarar penceresini kapattığınızdaysa o cüzdan
18:31
yanılsamasını ortadan kaldırırsınız.
18:34
Ekranda geriye sadece mumlar çıplak fiyat ve sizin o soğuk
18:38
kanlı planınız kalır. Parayı adeta bizcort tablosına
18:43
bir sayıya dönüştürürsünüz. Harika bir bakış açısı sistemi
18:46
kurduk o zaman. Doğru broker yetmişlik ritmi
18:49
sadece 20 EMA ve otomatikleştirilmiş OCEO
18:53
emirleri her şey tamamen mekanik ve tıkır tıkır işliyor.
18:57
Evet, fabrika kuruldu. Ama o tetiği çeken parmak hala
19:01
etten ve kemikten bir insana ait.
19:02
Sonuçta başında konuştuğumuz o işletme sahibi zihniyetine
19:06
dönmemiz gerekiyor. Bence burada.
19:08
Çok kritik bir nokta orası. Benim bu noktada hep aklıma
19:11
mahallemizdeki manav veya o köşedeki süper market sahibi
19:14
gelir. Bir market sahibi her sabah
19:16
dükkanını açtığında toptancıdan kasalarca taze meyve alır.
19:20
Dizer tezgahını günün sonunda o meyvelerden birkaçı mutlaka
19:25
ezilir. Çürür ve çöpe atılmak zorunda
19:27
kalır. Siz hayatınızda hiçbir market
19:29
sahibinin çöpe giden o 35 çürük elma için kasada oturup hüngür
19:34
hüngür ağladığını ben başarısız bir insanım.
19:37
Bu iş bana göre değil dükkana hemen kapatıyorum dediğini
19:39
gördünüz mü hiç? Kesinlikle hayır, bunu işin son
19:43
derece olağan bir akışı olarak görür adam.
19:45
Çünkü o adam bilir ki bozulan o meyveler işletmesinin doğal bir
19:50
maliyetidir. Fire payıdır yani iş yapmanın
19:53
bedelidir. Aynen öyle.
19:54
Scarping yaparken arka arkaya gelen zarar kes yani o stoples
19:59
işlemleri de aslında tam olarak o çöpe atılan elmalardır.
20:03
Çoğu yatırımcının başarısız olma sebebi teknik bir eksiklik falan
20:06
değil. O kaybıları kişisel bir
20:08
başarısızlık, kendi zekasına yapılmış bir hakaret olarak
20:12
algılamasıdır bence. Kumarbaz zihniyetiyle işletme
20:16
sahibi zihniyeti arasındaki o aşılmaz duvar işte tam olarak o
20:20
çürük elmalara verilen tepki de yatıyor.
20:23
Kitap bunu çok zarif bir olasılık prensibi ve bir zar
20:26
analojisiyle açıklar. Zar analojisi evet.
20:30
Düşünün ki sisteminize yani o yetmişlik grafiğindeki
20:33
stratejinize avantajınıza hileli bir zar gibi düşünün.
20:37
Bizim lehimize hileli. Evet.
20:39
Zarda birden 7'ye kadar olan numaralar geldiğinde o oniplik
20:44
kârı alıyorsunuz ve kazanıyorsunuz ama 8'den 12'ye
20:48
kadar olan sayılar geldiğinde zarar ediyorsunuz.
20:51
Bekle bu zarı attığında şans eseri arka arkaya iki kere falan
20:54
9 gelebilir ve ben üst üste zarar edebilirim o zaman.
20:58
Tabii ki edebilirsiniz işte. Kumarbaz zihniyeti burada hemen
21:01
sinirlenip zarın hileli olduğunu, bütün piyasanın ona
21:05
karşı komplo kurduğunu düşünür ve zararını çıkarmak için bahis
21:10
miktarını iki katına çıkarıp piyasadan intikam almaya
21:13
çalışır. Çünkü o bilir ki o zarı 10 kez
21:16
atarsa şans eseri kısa vadede zarar edebilir.
21:19
Ancak o zarı 1000 kere atarsa matematiksel olarak ihtimaller
21:23
kanunu devreye girecektir. Büyük sayılar kanunu.
21:26
Aynen kazanma olasılığı baştan daha yüksek olduğu için serinin
21:31
en sonunda mutlaka kârda kapattığını bilecektir.
21:34
Ve bu aydınlanma anı yatırımcının en büyük düşmanını,
21:38
yani o her şeyi bilmek, geleceği %100 tahmin etmek isteyen
21:43
başıboş egosunu da yok ediyor. Piyasada yönü doğru bilip ben
21:48
haklı çıktım demek kibrinin burada zerre kadar yeri yoktur.
21:51
Hiç yeri yoktur, haklı olmak diye bir şey yok.
21:54
Her bir tekil, işlemin sonucunun atılan tek bir zarın sonucunun
21:58
hiçbir önemi kalmaz. Asıl amacınız haklı olmak değil,
22:02
sistemin size gösterdiği yerde o istatistiksel üstünlüğünüzü
22:07
kullanarak, yılmadan, yorulmadan zarı atmaya devam etmektir.
22:11
Her işlemi tamamen bağımsız bir olay olarak kabul etmek ve büyük
22:16
seriye güvenmek. Bütün sır burada.
22:19
Bütün parçaları birleştirdiğimizde ortaya çıkan
22:22
tablo gerçekten kusursuz bir mekanizma.
22:25
Bizi her işlemde soymayacak dürüst bir gişe memuru yani
22:29
broker buluyoruz. Zamanın getirdiği o ekran
22:33
illüzyonundan kurtulup yetmiştik.
22:35
Grafiyle doğrudan eylemin kalbine iniyoruz.
22:38
Sadece fiyatı ve 20 ymayı kullanarak piyasanın nefes
22:42
alışverişlerini okuyoruz. O cio emirleriyle kâr ve zarar
22:46
hedeflerimizi masaya beton gibi döküp kar zarar penceresini
22:50
kapatarak duygularımızı devreden çıkarıyoruz ve günün sonunda her
22:54
işlemi bir olasılık motorunun parçası, bir çürük elma maliyeti
22:58
gözüyle bakarak o işletmeyi kârlı bir şekilde yönetiyoruz.
23:01
Vallahi. Ruhu tamamen bu özetlediğiniz
23:04
adımlardan ibaret, kusursuz bir mimari.
23:08
Ancak tüm bu mekaniği konuşmuşken hani kitabın o satır
23:11
aralarından çıkan ve bence bizi gelecekle ilgili çok daha büyük
23:16
biraz da kışkırtıcı bir soruyla baş başa bırakan bir detay var.
23:19
Kışkırtıcı bir sorumu nedir o satır arası?
23:22
Şöyle ki, skeping yaparken dayandığımız o istatistiksel
23:26
üstünlük yani bizim ec dediğimiz şey aslında sadece kendi teknik
23:31
analiz becerimizden kaynaklanmıyor.
23:33
Piyasadaki gerçek avantajınız diğer yatırımcıların
23:37
bilgisizliği, paniği ve duygusal hatalarıdır aslında.
23:40
Başkalarının hatalarından besleniyoruz.
23:42
Aynen öyle. O hızlı fiyat kırılımlarını 20
23:46
em'dan o şiddetli sekmeleri yaratan şey.
23:49
Terste kalan stopları fena halde patlayan açgözlülüklü en tepeden
23:53
piyasaya atlayan o diğer insanların yanlış kararlarıdır.
23:58
Sizin disiplininiz, başkalarının disiplinsizliğinden besleniyor.
24:02
Peki ya günün birinde bizi dinleyen herkes piyasadaki tüm
24:06
bireysel yatırımcılar bu kuralları hatasız bir şekilde
24:10
tamamen duygusuzca uygularsa ne olur?
24:12
Herkes robot gibi olursa yani? Veya çok daha büyük bir ihtimal
24:17
tam da volmanın bu mekanik yetmiştik stratejisini kusursuz
24:21
uygulayan gram duygu barındırmayan devasa yapay zeka
24:25
algoritmaları perakende piyasasını tamamen.
24:28
Ele geçirirse. Ya bu gerçekten inanılmaz bir
24:31
paradoks aslında kendi duygularımızı bastırarak
24:34
piyasada avcı konumuna geçiyoruz ama avladığımız şey de aslında
24:38
piyasadaki insan doğasının ta. Kendisi kesinlikle öyle.
24:42
Piyasada aptalca hata yapan panikleyen o insan faktörü
24:46
ortadan kalkarsa yani o duygusal kurbanlar bir gün bittiğinde
24:50
bizim kurduğumuz bu kusursuz fabrikanın işleyebileceği bir
24:53
ham madde kalacak mı geriye? Çok büyük bir soru işareti bu.
24:57
Belki de finansal piyasaları. Yıldır ayakta tutan şey,
25:01
sistemlerin kusursuzluğu falan değil, sadece insanların
25:04
kusurlarıdır. Hata yapma lüksümüz elimizden
25:07
alındığında fırsatlar da sonsuza dek yok olabilir mi?
25:11
Sanırım bu sorunun cevabını önümüzdeki 10 yıl içinde o
25:14
ekranların başında hep birlikte yaşayarak öğreneceğiz.
25:16
Kesinlikle çok heyecan verici bir bilinmezlik bu.
25:20
Bu kapsamda incelemede kendi ekranlarınızın karşısında
25:23
bizimle olduğunuz için çok teşekkürler.
25:25
Siz de volmanın o zarına atmaya, o işletmeyi sabırla büyütmeye ve
25:29
her şeyden önemlisi soğukkanlı bir gözlemci kalmaya devam edin.
25:32
Bir sonraki derinlemesini analizde görüşmek üzere hoşça
25:34
kalın.