Latest / Market Risk TR / Tüpraş’tan Yeşil Enerji Hamlesi: 2026 Stratejik Dönüşüm ve SAF Yatırımları

Transcript

Tüpraş’tan Yeşil Enerji Hamlesi: 2026 Stratejik Dönüşüm ve SAF Yatırımları · Market Risk TR

0:00
Orta doğu'da jeopolitik krizler tırmanıp petrol fiyatları aniden
0:05
120 doları aşarken, türkiye'nin en büyük sanayi devi kârını
0:10
sadece bir yıl içinde 127.000.000 liradan nasıl oldu
0:16
da 3.7 milyar liraya fırlattı? Yani rakamlar yalan söylemez
0:21
tabii ama hikayenin tamamını da ilk bakışta asla vermezler.
0:25
Kesinlikle. Hele ki böyle kaotik bir küresel
0:29
düzende bilançolarda gördüğümüz o devasa sıçramaların arkasında
0:34
çok karmaşık bir mühendislik ve finansal zeka yatıyor aslında.
0:38
Işte tam da bu yüzden o rakamların kaputunu kaldırmamız
0:41
gerekiyor. Seninle birlikte bugün birer
0:44
yatırım analisti şapkası takıp bu birinci çeyrek faaliyet
0:48
raporunun tam anlamıyla röntgenini çekeceğiz.
0:52
Rakamların büyüklüğü baş döndürücü evet ama biz o cilalı
0:55
istatistiklerin ötesine geçeceğiz.
0:57
Zaten bu derinlemesine incelemedeki asıl misyonumuz tam
1:01
olarak bu. Yani şirket bu parayı gerçekten
1:04
nasıl kazandı? Masadaki riskler neler, rüzgar
1:07
nereden esiyor? Aynen öyle.
1:10
Hissedarlar için bir altın çağ mı başlıyor yoksa ufukta fırtına
1:13
bulutları mı var? Sadece ne olduğunu değil.
1:17
Nasıl ve neden olduğunu deşifre edeceğiz.
1:20
O zaman bizi dinleyenler için bu devasa raporun o tek cümlelik
1:25
vurucu yönetici özetini alarak başlayalım.
1:28
Analiz jargonuyla manşetimizi soruyorum, ne ile karşı
1:32
karşıyayız? Manşetimiz şu şirket 2026'ya
1:35
küresel jeopolitik fırtınaları %94 buçukluk devasa bir kapasite
1:39
kullanımıyla aşarak girdi. Çok ciddi bir oran.
1:44
Kesinlikle. Ve hissedarına tarihi bir nakit
1:48
demettüde attığı aslında arka planda da eski usul bir
1:52
rafineriden sessiz sedasız dev bir yeşil enerji teknoloji
1:56
şirketine dönüştüğü bir çeyrek oldu bu.
1:58
Harika bir özet ama ben şu 127.000.000 liradan 3.7 milyar
2:05
liraya çıkan kar sıçramasına takılıp kaldım.
2:08
Hani nereden baksan 30 katlık bir artıştan bahsediyoruz.
2:12
Evet çok haklısın. Gelir tablosuna yani finansal
2:16
kar. Indiğimizde sadece bir kar
2:18
patlaması mı var yoksa ciroda bunu destekliyor?
2:21
Mu tamamen destekliyor net satışlar geçen yılın aynı
2:25
dönemindeki 207 buçuk milyar lira seviyesinden bu yıl 258.2
2:29
milyar liraya çıkmış. Ciddi bir büyüme.
2:33
Ama asıl bakmamız gereken yer, faaliyet karlılığı esas
2:37
işlerinden yani o devasa tesisleri çalıştırmaktan ne
2:41
kadar para kazandıklarını gösteren favork 12 buçuk milyar
2:44
liradan 16.7 milyar liraya. Çarklar sadece dönmüyor, çok
2:50
verimli dönüyor. Tamam da burada aklıma hemen şu
2:53
geliyor, küresel piyasalarda petrol fiyatları artıyor,
2:57
içeride ciddi bir enflasyon var. Bu durum şirketin sadece doğru
3:01
zamanda doğru yerde olmasından ibaret olabilir mi?
3:05
Hmm, çok klasik bir soru. Yani okyanusta zaten devasa bir
3:09
akıntı var ve şirket sadece bu akıntıya kendini bırakmış
3:13
olabilir mi? Şirket operasyonel olarak bir
3:16
şeyleri gerçekten daha iyi mi yapıyor yoksa sadece fiyat
3:20
artışlarının ekmeğini mi yiyor? Bu şüpheli çok iyi anlıyorum
3:23
çünkü piyasada genelde yanılgı buradadır ama raporun
3:27
derinlerine indiğimizde çok çarpıcı bir detayla
3:30
karşılaşıyoruz. Enflasyon muhasebesi?
3:33
Eğer sadece rüzgarı arkalarını almış olsalardı enflasyon
3:37
muhasebesi bu karı silip süpürürdü.
3:39
Bilanço dipnotlarına baktığımızda enflasyon
3:41
muhasebesi kapsamında hesaplanan tam iki buçuk milyar TL lik bir
3:45
parasal kayıp etkisi olduğunu görüyoruz.
3:48
Bir saniye bu ribiyaz açalım. Enflasyon muhasebesi şirketler
3:52
için neden bir parasal kayıp yaratıyor?
3:55
Yani kasalarından fiziksel olarak iki buçuk milyar lira
3:58
çıkmıyor herhalde değil mi? Yo, hayır.
4:00
Bu tam olarak nasıl işliyor? Çok haklısın.
4:02
Kasadan çıkan nakit bir para yok aslında enflasyon muhasebesini
4:06
şirketin bilançosuna giydirilmiş görünmez ve çok ağır bir kurşun
4:11
yelek gibi düşün. Güzel bir benzetme.
4:13
Şirketin elindeki nakit dışı varlıklar, makinalar, tesisler
4:17
enflasyona göre yeniden değerlenir.
4:19
Ancak şirketin öz kaynakları da enflasyon karşısında satın alma
4:23
gücünü kaybeder. Hmm muhasebe standartları der ki
4:27
senin elindeki paranın ve sermayenin değeri enflasyon
4:31
yüzünden eridi. Bunu kârından düşmek zorundasın.
4:34
Yani kağıt üzerinde şirketin kârından o erimeyi bir nevi ceza
4:38
gibi keser. Anladım yani aslında 20
4:41
kilogramlık o kurşun yelekle koşmalarına rağmen o 3.7 milyar
4:46
liralık net kârı elde etmişler. Ero muhasebesel vergi olmasaydı
4:50
kar çok daha devasa olacaktı. Tam olarak öyle şirket sadece
4:55
dışarıdaki fiyat artışlarına yaslanmıyor.
4:57
Kendi iç verimliliğine inanılmaz bir seviyeye çekmiş durumda.
5:01
Ayrıca bilançoda bir buçuk milyar lira net finansman geliri
5:05
var. Bu da çok kritik bir detay.
5:07
Neden kritik? Peki faizlerin bu kadar yüksek
5:10
olduğu bir dönemde kredi kullanmak yerine ellerindeki
5:13
nakitten para kazanıyorlar bu. Mu aynen öyle.
5:17
Borçluluk yapılarını öyle zekice kurgulamışlar ki yüksek faiz
5:21
ortamı onları boğan bir maliyet olmak yerine onlara ekstra gelir
5:25
sağlayan bir avantaja dönüşmüş. Doğru nakit yönetimi sayesinde
5:29
tabi. Peki bu parayı asıl basan
5:32
makineye yani fabrikalara geri dönelim.
5:35
Parayı getiren şey. Rafineri'nin ne kadar tam
5:38
kapasiteyle çalıştığıdır. Motor nasıl bu kadar iyi devir
5:42
çevirdi? Çünkü petrol rafine etmek öyle
5:45
düğmeye basıp kapatabileceğiniz basit iş değil.
5:47
Kesinlikle değil, işin operasyona sırrı kapasite
5:51
kullanım oranında geçen senenin ilk çeyreğinde %80 3.2 olan oran
5:57
bu çeyrekte %94 buçuğa fırlamış. Vay canına.
6:01
Bir rafineri için bu oran? Adeta mühendislik sınırlarını
6:04
zorlamak demektir. Neredeyse boş duran tek bir
6:07
van'a tamirde yatan tek bir ana ünite yok. %94 buçuk bakım
6:12
duruşları tedarik zinciri aksamaları falan düşünülünce bir
6:16
sanayi devi için gerçekten kusursuz bir sınıf gibi.
6:20
Rakamlarla biraz daha somutlaştıralım.
6:23
Tam 7.1 milyon ton ham petrol ve yarı mamul işlemişler.
6:28
Bunun sonucunda 6.8 milyon ton satılabilir ürün elde etmişler.
6:34
Yurtiçi satışları da %20 artmış. Ama burada beyaz ürün verimi
6:39
dediğimiz çok teknik ve bir o kadar önemli bir metrik var.
6:43
O da %80. 2.8. Bunu hiç duymayan biri için
6:47
beyaz ürün nedir? Neden veriminin bu kadar yüksek
6:50
olması alkışlanacak bir şey? Topraktan çıkan ham petrolü,
6:54
simsiyah katran gibi bir çamur olarak düşün rafineri'nin amacı
6:58
bu çamuru kaynatarak ayrıştırmaktır.
7:01
Eğer teknolojik altyapınız zayıfsa elinizde bolca ucuz
7:05
asfalt ve fiöloeil gibi ağır siyah ürünler.
7:08
Kalır anladım. Ama, eğer teknolojik olarak
7:11
gelişmiş bir rafineri iseniz o han petrolün moleküllerini
7:14
parçalar ve onu dizele benzine jet yakıtına yani pazarda en çok
7:20
talep gören ve en pahalıya satılan beyaz ürünlere
7:23
dönüştürürsünüz. Yani bir kütükten sadece talaş
7:27
değil eee birinci sınıf mobilyalar çıkarmak gibi
7:30
düşünebiliriz bunu. Tam olarak öyle.
7:32
Muazzam bir açıklama, ham petrolün her damlasından
7:35
maksimum parayı sıkıp çıkarıyorlar diyebiliriz o
7:38
zaman. Ama burada dikkatimi çeken bir
7:41
başka nokta var. Şirket sadece bir rafineri
7:44
değil, büyüme motorları o kadar çeşitlenmiş ki karşımızda koca
7:48
bir ekosistem var. Mesela opet gibi bir dev var
7:51
içerde. Kesinlikle opetin Türkiye
7:54
çapında 1995 istasyonu var ve beyaz ürünlerde pazar payı yüzde
7:59
20.4'e ulaşmış durumda. Fakat raporda beni en çok
8:03
şaşırtan opet istasyonlarının %10 altısında elektrikli araç
8:08
şarj ünitesi olmasıydı yani. Temelde benzin satan bir petrol
8:13
şirketinin kendi sonunu getirecek olan elektrikli
8:16
araçlara şarj altyapısı kurması, ilk bakışta kendi topuğuna
8:20
sıkmak gibi görünmüyor mu sence? Bir yere parmak bastın, bu kendi
8:24
topuğuna sıkmak değil, aksine geleceği bugünden satın
8:28
almaktır. Finans literatüründe buna çok
8:31
başarılı bir hecink. Yani riskten korunma stratejisi
8:34
diyoruz. Mantıklı.
8:37
Yarın öbür gün işten yanmalı. Motorlar tamamen bittiğinde o
8:40
benzinlikler çöpe dönmeyecek. O gayrimenkuller türkiye'nin en
8:44
yaygın elektrikli araç şarj ağına dönüşecek.
8:47
Geleceğin enerjisi ne olursa olsun o istasyona giren müşteri
8:51
yine onların müşterisi olacak. Çok zekice.
8:55
Peki ya lojistik kısmı Körfez ulaştırma isimli bir iştirakleri
8:59
var. Ben bunu sadece rafineriden
9:01
benzinliğe kendi yakıtlarını taşıyan birkaç vagon falan
9:05
zannediyordum ama işin boyutu avrupa'ya kadar uzanmış.
9:08
Kesinlikle sadece bir iç lojistik birimi değiller artık.
9:12
Demiryolu taşımacılığında oyunun kurallarını yeniden yazıyorlar
9:15
resmen. Halkalı Kapıkule hattıyla
9:18
doğrudan avrupa'ya uluslararası tren seferleri başlattılar.
9:21
Raporda ondan bahsediyordu. Hatta çok akıllıca verimlilik
9:24
projeleri yapıyorlar. Mesela ford'un romanya'daki
9:27
fabrikasına otomotiv parçası götürüyorlar.
9:30
Dönüşte vagonlar boş gelmesin diye ford'un bitmiş araçlarını
9:33
türkiye'ye taşıyorlar. Kendi maliyet merkezlerini
9:36
devasa bir kar merkezine çevirmişler.
9:38
Bu tedarik zinciri entegrasyonu gerçekten inanılmaz 1'de tüm bu
9:43
operasyonun beyni olan londra'daki tüpraş threeding
9:47
meselesi var. Raporu okurken londra'daki bir
9:50
petrol şirketinin neden sadece alım satım yapmadığını düşündüm.
9:55
Ne yapıyorlar orada tam olarak. Tüpraşding, şirketin küresel
9:58
finans ve risk kalkanıdır. Aslında şöyle düşün, ham petrolü
10:02
satın alıyorsun, gemiye yüklüyorsun izmit.
10:05
Gelip işlenmesi ve satılması haftalar sürüyor.
10:07
Evet, uzun bir süreç. Bu arada petrol fiyatları
10:10
çakılırsa veya fırlarsa ne olacak işte londra'daki ofis
10:14
türev işlemlerle yani geleceğe yönelik finansal kontratlarla bu
10:19
fiyat riskini kilitliyor. Sadece petrolü ucuza bulmakla
10:23
kalmıyorlar. Rafinerinin kâr marjını
10:25
dalgalanmalara karşı sigortalıyorlar.
10:28
Resmi şöyle, bir geriye çekilip özetleyelim.
10:30
O zaman kendi filosuyla ham petrolü okyanuslardan getiriyor.
10:34
Londra'daki ofisle fiyat riskini sigortalıyor.
10:37
Kendi rafinerisinde %82 verimle dizele çeviriyor.
10:41
Kendi trenleriyle avrupa'ya taşıyor ve kendi opet
10:45
istasyonlarında satıyor. Aynen öyle.
10:47
Baştan sona sızdırmaz bir değer zinciri yaratmışlar.
10:51
Tam da bu zincir neden bu kadar çok kâr ediyorlar?
10:54
Sorusunun en yalın cevabıdır zaten.
10:57
Aradaki tüm komisyoncuları üçüncü partileri çıkardığınızda
11:00
kar doğrudan şirketin ve dolayısıyla yatırımcının cebine
11:04
kalıyor. Işte tam burada araya gireceğim.
11:06
Bu devasa kalenin ürettiği o milyarlarca liralık nakdin
11:11
hissedara yani o hisseyi elinde tutan yatırımcıya nasıl
11:16
döndüğünü konuşacağız. En can alıcı kısım.
11:19
Ama bu kısma geçmeden önce, eğer sen de şirketlerin sadece cilalı
11:24
basın bültenlerini okumak yerine patronlarını aldığı kararların
11:28
perde arkasındaki gerçek sebepleri bizimle birlikte
11:32
deşifre etmeyi seviyorsan, bu incelemelerde hep burada bizimle
11:36
ol. Çünkü birazdan konuşacağımız koç
11:39
holding'in hisse satışı olayı finansal piyasaların nasıl
11:42
çalıştığını anlamak için tam bir ustalık sınıfı.
11:46
Evet, sermaye dağıtımı ve ortaklık yapısı.
11:49
Yatırımcının en çok ilgilendiği yere geldik.
11:51
Nihayet şirket 33 milyar liralık devasa bir nakit temettü.
11:56
Yani kar payı dağıtma kararı. Aldı inanılmaz bir rakam.
11:59
Öyle 20 milyar liralık dev taksit mart ayında hesaplara
12:03
geçti. Bile kalan 13 milyar lira ise
12:06
Eylül ve ekim aylarında ödenecek. 33 milyar lira nakdin
12:10
krallığını ilan ettiği faizlerin zirvede olduğu bir dönemde bir
12:15
şirketin kasasından bu kadar devasa bir nakdi çıkarıp
12:20
hissedarlarına verebilmesi inanılmaz gerçekten.
12:23
Kesinlikle büyük bir güç gösterisi.
12:25
Ama benim bir yatırımcı olarak kafamı karıştıran, hatta beni
12:28
şüphelendiren asıl olay başka şirket rekor kâr kırıyor. 33
12:33
milyar lira temettü veriyor. Operasyonlar kusursuz.
12:36
Peki ama şirketin ana patronu yani Koç Holding neden
12:40
40.000.000 TL nominal değerli hissesini aniden satıyor çok.
12:44
Tartışıldı bu. Doğrudan payını %4 nokta 27'ye
12:47
düşürüyor. Ben dışarıdan bakan biri olsam
12:50
derim ki şirket bu kadar altından bir yumurtaysa patron
12:54
neden tavuğu satıyor? Bu yatırımcı için kocaman bir
12:57
kırmızı bayrak değil midir? Çok haklı bir şüphe.
13:00
Genelde patron satışı piyasada hemen bir korku yaratır.
13:04
Bahsettikleri satışta hızlandırılmış talep toplama
13:08
yöntemiyle yapıldı. Ama bu olayın mekaniğini
13:10
incelediğimizde bunun bir kırmızı bayrak olmadığını,
13:14
aksine çok stratejik bir mühendislik olduğunu görüyoruz.
13:17
Bir saniye hızlandırılmış talep toplama ne demek?
13:20
Hisseyi normal bir şekilde borsada satmak varken neden
13:24
böyle fiyakalı bir yöntem kullanıyorlar?
13:26
Çünkü eğer patron 40.000.000 adet hisseyi bir sabah normal
13:29
bir yatırımcı gibi borsada sat tuşuna basarak satmaya kalkarsa
13:33
hissenin fiyatı anında taban olur.
13:35
Piyasa çöker. Mantıklı.
13:37
Hızlandırılmış talep toplama yöntemi bu kadar büyük blok
13:41
hisselerin borsa seansı kapandıktan sonra bir gecede
13:44
devasa kurumsal fonlara yani yabancı yatırımcılara özel bir
13:48
anlaşmayla satılmasıdır. Böylece piyasa fiyatı
13:51
dalgalanmaz. Tamam, nasıl sattıklarını
13:53
anladım da hâlâ neden sattıklarını anlamadım.
13:56
Neden mal çıkıyorlar? Iki kritik sebep var burada
14:00
birincisi Koç Holding hakimiyeti falan bırakmıyor.
14:03
Doğrudan payı düşmüş gibi görünse de şirketin %50 nokta 60
14:07
yedisi hâlâ enerji yatırımları a ş üzerinden kendi kontrollerinde
14:12
oy hakkı da, direksiyonda hala onlarda yani.
14:14
Hı hı o cepte. Ikincisi ve asıl önemli olanı
14:18
halka açıklık oranı bu satışla beraber şirketin borsadaki fiili
14:22
dolaşım oranını %48 nokta 85'e çıkardılar.
14:26
Fiili dolaşım oranının artması yatırımcının ne işine yarar ki?
14:30
Dünyanın en büyük uluslararası fonlarını düşün vangard,
14:33
blackrok veya büyük ülke varlık fonları bu devlerin cebinde
14:37
milyarlarca dolar vardır ama yatırım yapacakları şirketlerde
14:41
çok katı likidite şartları ararlar.
14:43
Nasıl şartlar bunlar? Yani adam der ki ben 100.000.000
14:46
dolarlık hisse aldığımda yarın kriz çıkarsa bunu piyasayı
14:51
çökertmeden anında satıp çıkabilir miyim?
14:54
Hisse yeterince sığ ise o tahtaya hiç girmezler.
14:58
Koç Holding bu satışı yaparak hissenin piyasadaki işlem
15:02
derinliğini ve likiditesini muazzam ölçüde arttırdı.
15:05
Çok iyi anladım yani aslında kendi stadyumlarının kapılarını
15:09
çok daha genişlettiler ki o en devasa otobüsler uluslararası
15:13
büyük fonlar. Rahatlıkla içeri girebilsin.
15:16
Olay masadan kalkmak değil, masaya daha büyük yabancı
15:20
oyuncuların oturabilmesi için yer açmak.
15:22
Kesinlikle küresel yatırımcı için otobanı genişlettiler
15:26
diyebiliriz rahatlıkla. Peki ya şirketin kendi otobanı
15:29
nereye gidiyor? Bugünü anladık entegre yapı
15:32
yüksek karlılık temettü gücü ama raporun geleceğe 2026
15:36
beklentilerine ve stratejik dönüşüme odaklanan kısmını
15:38
okuduğumda kafam biraz karıştı. 700.000.000 dolarlık bir yatırım
15:44
harcaması yani capeks bütçesi açıklamışlar.
15:48
Bu devasa bir para bu parayla sadece daha büyük petrol
15:52
tankları mı yapıyorlar? 30 yıl sonrasını düşündüğümüzde
15:56
petrol ölmekte olan bir sektör değil mi?
15:59
Yoksa bu sadece kulağa hoş gelen bir yeşil aklama faaliyet mi?
16:03
Eğer sadece rüzgar gülleri broşürü bassalardı, yeşil aklama
16:07
diyebilirdik ama burada somut mühendislik gerektiren devasa
16:12
sermaye aktarımları var. Evet, net rafineri marjı
16:16
beklentilerini valil başına 6 ila 7 $ olarak koruyorlar.
16:20
Klasik petrol işi nakit basmaya devam edecek.
16:23
Ama asıl olay, o basılan naktın nereye gitti?
16:27
Bir petrol devi gözümüzün önünde sıfır karbonlu bir teknoloji
16:31
şirketine evriliyor aslında. Raporun içinde havacılık
16:33
sektörüyle ilgili bir şey vardı. Sürdürülebilir havacılık yakıtı
16:38
veya kısaltmasıyla saf. Türk Hava Yolları ve pegasuslu
16:42
anlaşmalar yapmışlar petrol şirketinin uçak yakıtı satması
16:47
normal ama hani sürdürülebilir kısmı nasıl oluyor?
16:51
Saf dediğimiz şey atık yağlardan veya biyo kütleden üretilen
16:55
karbon emisyonunu %80'e kadar azaltan yeni nesil bir jet
16:59
yakıtı. Avrupa karbon vergilerini
17:01
getirdiğinde hava yolu şirketleri geleneksel yakıtla
17:04
uçtuklarında devasa cezalar ödeyecekler.
17:07
Tabi regülasyonlar sıkılaşıyor, aynen.
17:10
Şirket izmir rafinerisinde bu saf yakıtını üretmek için
17:13
altyapı kuruyor. Yani hava yolu şirketlerinin
17:16
gelecekteki en büyük dertlerine şimdiden çözüm satıyorlar.
17:20
Aynı şekilde 20 megabatlık pilot yeşil hidrojen tesisi
17:23
kuruyorlar. Tamamen yenilenebilir enerjiden
17:26
üretilen temiz hidrojen. Bu hidrojen işine çok
17:29
girmeyelim. Yoksa çıkamayız içinden ama
17:32
şirketin 1'de entek elektrik kanadı var.
17:34
Rüzgar ve güneş enerjisi yatırımları yapıyorlar değil mi?
17:37
Evet, enteg bu dönüşümün kaskuzu diyebiliriz.
17:41
Kırıkkale'de, batman'da, izmir'de tekirdağda sürekli yeni
17:45
rüzgar ve güneş santralleri inşa ediyorlar.
17:47
Toplam kapasiteleri 418.9 megavata ulaşmış durumda.
17:49
Hatta sınırları aşıp romanya'da devasa bir güneş santrali
17:53
projesi yürütüyorlar. 1'de beni şok eden topraş venchers olayı
17:59
var. Şirketin kurduğu bu risk
18:01
sermayesi fonu gidip kaliforniya'da hidrojen
18:04
teknolojisi geliştiren bir startupa falan yatırım yapıyor.
18:07
Kanada'da norveçte karbon yakalama teknolojilerine
18:10
giriyorlar. Bildiğimiz ağır saray şirketi
18:14
resmen silikon vadisi refleksleri gösteriyor.
18:17
Çok vizyoner bir hamle. O zaman baştaki soruma kendim
18:21
cevap geleyim. Eski köhne petrol rafinerisinden
18:24
kazandıkları o devasa an nakdi 20 yıl sonra kendi yerlerine
18:29
alacak olan o fütüristik yeşil teknolojileri bugünden satın
18:33
almak için kullanıyorlar. Eski kaleyi söküp parçalarıyla
18:37
yenisini inşa ediyorlar. Kusursuz bir tanım oldu.
18:40
Bu geleceği inşa etmenin yolu bugünün nakit ineğini doğru
18:44
sağmaktan geçiyor zaten. Tamam strateji harika vizyon
18:48
muazzam patronun satış mantığı da makul ama biz masanın iki
18:53
tarafına da bakmak zorundayız yatırımcılar için.
18:55
Biraz gerçekçi olalım, bu kadar devasa bir operasyonda her şey
18:59
güllük gülistanlık olamaz. Kesinlikle olamaz, makro
19:03
riskler, jeopolitik şoklar, maliyetler, raporun o karanlık
19:07
yüzü ne söylüyor? Ceo'yu geceleri uykusuz bırakan
19:10
şeyler neler? Tabi ki riskler devasa boyutta
19:14
operasyonların kalbi ortadoğu'ya yani dünyanın en kırılgan fay
19:19
hattınarak çok yakın bir kere. Ilk çeyrekte israil, iran ve ABD
19:24
ekseninde tırmanan çatışmaları gördük.
19:26
Hepimiz birent petrol fiyatı bir ara 120 doları aştı.
19:30
Hatta çeyrek kapanışında 127 dolar'a kadar fırladı.
19:34
Burada hemen bir parantez açayım.
19:35
Dinleyiciler için elbette bu incelemede jeopolitik
19:39
çatışmaların siyasi boyutunu sahanın solunu asla
19:42
konuşmuyoruz. Bizim işimiz sadece rakamlar,
19:46
savaşın ve siyasi krizlerin bilançoya olan matematiksel
19:49
etkisine odaklanıyoruz sadece. Elbette öyle finansal
19:53
perspektiften bakarsak. Ortadoğu'daki bir çatışma anında
19:57
hürmüz boğazını tehdit eder, hürmüz boğazı daraldığında veya
20:01
kapandığında petrol tankerlerinin sigorta primleri
20:05
astronomik rakamlara çıkar. Doğru.
20:07
Navlun yani deniz taşımacılığı maliyetleri 2'ye 3'e katlanır
20:12
rafineri petrolü işleyip satsa bile o yüksek nakliye ve savaş
20:16
sigortası maliyetleri şirketin kar marjını bir bıçak gibi
20:20
keser. Yani en büyük dış risk arz
20:23
güvenliğidir. Dışarısı fırtınalım.
20:26
Tamam, peki ya içerisi? Türkiye iç piyasasında bu
20:31
fabrikanın çarklarına çomak sokabilecek engeller neler?
20:34
Içerdeki en büyük düşman enerji girdi maliyetleri aslında
20:39
unutmamak lazım. Devasa bir rafineri, petrolü
20:42
kaynatmak ve parçalamak için inanılmaz miktarda ısıya,
20:46
dolayısıyla da enerjiye ihtiyaç duyar.
20:48
E tabi devasa fırınlar çalışıyor.
20:50
Aynen öyle. Rapor döneminde Nisan ayında
20:53
sanayi tarifelerinde doğalgaza tam %20 zam yapıldı.
20:58
Aynı şekilde elektrik maliyetlerinde çok sert artışlar
21:01
oldu. Doğalgaz fiyatlarındaki bu sert
21:03
yükselişler, şirketin operasyonel maliyetlerini
21:06
doğrudan şişiriyor ve net kar marjında ciddi bir baskı unsuru
21:10
oluşturuyor. Rafineri ne kadar verimli
21:12
çalışırsa çalışsın fırını yaktığı gazın fiyatı artarsa
21:15
karlılık törpülenir. O zaman yavaş yavaş tüm bu konuş
21:19
tutuklarımızı toparlayalım. Senle elimizde devasa karlar
21:24
muazzam bir operasyonel verim akıllıca yapılmış bir hisse
21:28
satışı geleceği hedefleyen yeşil yatırımlar.
21:31
Ve bir yandan da Orta Doğu kriziyle artan doğalgaz
21:35
faturaları. Var tam bir özet.
21:38
Bütün bu bulguları süzgeçten geçirdiğinde yatırımcılar için
21:42
bir nihai değerlendirme piyasa tabiriyle boğa ve ayı
21:46
senaryolarını özetler misin? Piyasadaki iyimserlerin yani
21:50
boğa tarafının üç güçlü argümanı var bence.
21:52
Birincisi, şirketin tüm o lojistik ve ticaret kollarıyla
21:56
kurduğu entegre kalenin kapasite kullanımını %94 buçuğa
22:00
çıkarması. Evet, bu çok önemliydi.
22:03
Ikincisi enflasyona rağmen yatırımcısına ödediği 33 milyar
22:07
liralık nakit temettüyle kanıtladığı devasa nakit yaratma
22:10
gücü, üçüncüsü ise NC tek ve yeşil startup yatırımlarıyla
22:15
fosil yakıttan temiz enerjiye geçişi bir tehdit değil.
22:18
Büyüme fırsatı olarak konumlandırması.
22:21
Peki ya kötümserlerin o ayı tarafının?
22:23
Koyduğu argümanlar neler? Kötümserler için radar iki şeye
22:27
kilitlenmiş durumda. Birincisi hürmüz boğazı ve
22:30
kızıldeniz rotalarında yaşanabilecek ani je jeopolitik
22:32
şokların petrol tedarikini, felç etme ve sigorta navlun
22:37
maliyetlerini patlatma riski. Dış risk.
22:40
Kesinlikle ikincisi de yerel piyasada sanayi doğalgazına ve
22:44
elektriğine yapılan yüksek zamların fırınları çalıştırmanın
22:48
maliyetini artırarak marjları daraltması.
22:51
Peki tüm bu devasa resmi tek bir yatırımcı notuna indirgemek
22:56
istesen ne söylersin? Tüm analizlerin ışığında şunu
22:59
söyleyebilirim, şirketin o eşsiz nakit akışı ve geleceği satın
23:04
alan dönüşüm vizyonu hisseyi temel olarak çok güçlü bir tut,
23:08
hatta uzun vadeli bir fırsat konumunda tutuyor.
23:11
Ama bir aması var sanırım. Evet, ancak o jeopolitik radarın
23:16
düğmesini izle modunda tam açık bırakmak zorundayız.
23:19
Dış şoklara karşı kesinlikle tetikte olunması gereken bir
23:23
dönemdeyiz. Kesinlikle öyle yine rakamların
23:26
arkasındaki o devasavasa makine dairesine indik ve çarkların
23:30
nasıl döndüğünü gördük. Şimdi bu analiz bittikten sonra
23:34
kendi kendine düşünmen için sana bir soru bırakıyorum.
23:38
Yıllarca sadece kara petrol işleyen bir rafineri deve olarak
23:42
bildiğimiz şirketler eski dünyadan kazandıkları bu devasa
23:47
nakitlerle silikon vadisinden şirketler alıp avrupa'ya güneş
23:52
tarlaları ve sürdürülebilir yakıt tesisleri kurmaya devam
23:55
ederse sence 10 yıl sonra onlara hâlâ petrol şirketi demeye devam
24:00
edecek miyiz? Yoksa gözlerimizin önünde sessiz
24:03
sedasız yepyeni bir endüstri devrimi ile mi karşı karşıyayız?
24:07
Bunu bir düşün. Bize katıldığın için
24:10
teşekkürler. Bir sonraki analizimizde o
24:12
verilerin derinliklerinde görüşmek üzere.