Latest / Market Risk TR / SpaceX Halka Arz İzahnamesi ve Şirket Yapısı

Transcript

SpaceX Halka Arz İzahnamesi ve Şirket Yapısı · Market Risk TR

0:00
Bir şirketin CEO su'nun prim alabilmesi için hani şu
0:03
yeryüzündeki tüm geleneksel finansal hedefleri falan bir
0:06
kenara bırakıp marsta en az 1.000.000 nüfuslu kalıcı bir
0:10
insan kolonisi kurması gerektiğini söylesem ne
0:13
düşünürdün? Yani herhalde bir bilim kurgu
0:17
romanından fırlamış fantastik bir fikir falan derdim gerçek
0:20
olamaz derdim. Değil mi?
0:22
Kesinlikle öyle duyuluyor ama işin çılgın tarafı şu.
0:25
Bu şirket az önce Amerikan menkul kıymetler ve borsa
0:28
komisyonu'na halka arz başvurusunda bulundu.
0:31
Evet, üstelik şey de değil. Hani sıradan bir başvuru formu
0:35
da değil. Tüm o teknoloji ve finans
0:38
dünyasının ezberlerini bozacak türden gerçekten son derece
0:42
agresif detaylar. Barındıran bir esvan belgesiyle
0:45
karşımızdalar. Aynen öyle işte bugünkü
0:49
derinlemesine incelememizin odak noktası tam olarak bu belge uzay
0:54
endüstrisine alt üst eden spacex'in yani piyasada işlem
0:58
göreceği o kısa adıyla SPC x'in Mayıs 2020.
1:02
Tarihli halka arz dosyasını senin için masaya yatırıyoruz.
1:06
Çok da iyi yapıyoruz bence. Ya bu şirketin yapısını
1:09
inceledikçe aklıma sürekli şey geliyor.
1:11
Hani şu iç içe geçmiş matruşka bebekleri var ya dışarıdan
1:15
baktığında sadece yörüngeye roket fırlatan bir şirket
1:18
görüyorsun ama dış kabuğu açtığında içinden küresel bir
1:22
telekomünikasyon devi çıkıyor. Onun da içine açtığında.
1:26
Tüm sermayeyi bir kara delik gibi yutan o devasa yapay zeka
1:30
şirketi fırlıyor. Aynen öyle.
1:32
Benzeri görülmemiş bir yapay zeka altyapı şirketi.
1:35
Burada asıl büyüleyici olan kısım da şey zaten bu matruşka
1:39
bebeklerin çalışma mekaniği, yani uzay bağlantı ve yapay zeka
1:44
segmentleri kağıt üzerinden birbirinden bağımsız gibi dursa
1:48
da aslında birbirinin hem en büyük müşterisi hem de tek
1:53
tedarikçisi konumundalar. Kusursuz bir ekosistem
1:56
tasarlanmış gerçekten. Kesinlikle istersen bu çarkların
2:01
nasıl döndüğünü anlamak için o finansal karnenin satır
2:04
aralarına girerek başlayalım. Başlayalım çünkü raporda altını
2:08
çizdiğim rakamlar gerçekten kafa karıştırıcı.
2:11
Hani 2025 yılıyla 2020 altının başı arasında çok tuhaf bir
2:14
geçiş var. Şöyle diyeyim, elimizdeki
2:19
belgede 2020 altının ilk çeyreğine ve 2025 yıl sonuna
2:22
dair çok net veriler var. Şirketin 2026 yılı ilk
2:24
çeyreğindeki konsolide geliri 4,69 milyar dolar olarak
2:26
gerçekleşmiş. Bu 2025'in ilk çeyreğindeki 4,06
2:35
milyar dolara kıyasla oldukça istikrarlı bir artış 2025'in
2:39
tamamında elde edilen gelirse 18,67 milyar dolar yani büyüme
2:43
ivmesi son derece güçlü. Dur tam burada araya girmem
2:53
lazım. Şirket yılda neredeyse 19 milyar
2:56
dolar gelir üretiyor. Bu muazzam bir nakit girişi
2:58
fakat hemen alt satıra o net kar zarar tablosuna iniyorum. 2020
3:03
altının sadece ilk çeyreğinde 1,94 milyar dolar faaliyet
3:06
zararı açıklanmış. Evet, devasa bir zarar.
3:11
Yağ kasaya üç ayda 4,6 milyar dolar girerken.
3:15
Nasıl oluyor da iki milyar dolara yakın eksi
3:17
yazabiliyorlar? Bu kadar para nereye gidiyor?
3:20
Ilk bakışta ciddi bir anormallik var gibi duruyor.
3:23
Çok haklısın. Ancak hani bu zıtlığı anlamak
3:26
için favik yani faiz, amortisman ve vergi öncesi kar marjlarına
3:31
böyle segment bazında bakmalıyız.
3:34
Düzeltilmiş favwök dediğimiz metrik bize gerçek hikayeyi
3:38
anlatıyor aslında starlink tarafı yani bağlantı segmenti
3:42
inanılmaz kârlı düşün. 2025 yılında sadece bu bölüm 7.16
3:46
milyar dolar kâr üretmiş. Vay canına.
3:52
Gerçek anlamda bir nakit basma makinesi gibi çalışıyor.
3:55
Sorun gelirin azlığında falan değil, paranın harcandığı yerin
3:59
karakterinde yani. Şey mi diyorsun?
4:01
Telekomünikasyon tarafı tıkır tıkır para kazanıyor.
4:04
Diğer taraftaki mühendisler de o parayı alıp farklı projelerde
4:07
yakıt olarak kullanıyor öyle. Mi tam olarak böyle yapay zeka
4:11
veri merkezlerinin inşası ve o yeni nesil starship roketinin ar
4:16
ge maliyetleri var ya. Işte onlar starlinkin dişiyle
4:20
tırnağıyla kazandığı o milyarlarca doları saniyeler
4:23
içinde yutuyor. Inanılmaz.
4:25
Şirket yönetimi, kısa vadeli kârlılığı falan tamamen gözden
4:29
çıkarmış durumda. Onların tek bir amacı var, o da
4:32
agresif büyüme ve altyapı inşası.
4:35
Finansal sağlık durumunu incelediğimizde bu strateji çok
4:38
daha net bir şekilde ortaya çıkıyor.
4:40
Finansal sağlık derken borç yükünden bahsediyorsun sanırım.
4:44
Çünkü bilanço bu kadar yüksek bir nakit yakma hızını ne kadar
4:47
süre tolere edebilir? Ki bilanço oldukça ilginç bir
4:50
dış müdahaleyle ayakta duruyor. Şu an mart 2020 altı'da şirket
4:53
ve ek sayın borçlarını kapatmak için tam 20 milyar dolarlık
4:57
devasa bir köprü kredisi almış. 20 milyar dolar.
5:01
Mı? Evet, spacex bridgon adına
5:04
anılan bu borçlanma aslında şirketin finansal sağlığının
5:08
geleneksel metriklerden çok kurucunun diğer şirketlerini de
5:11
ayakta tutan bir kaldıraç sistemine dönüştüğünü gösteriyor
5:14
bize. O zaman bu nakit basma
5:16
makinesinin yani ana büyüme motorunun içini biraz daha
5:20
deşelim. Çünkü 20 milyar dolarlık borç ve
5:23
bitmek bilmeyen bu arge harcamaları sadece öyle internet
5:27
satarak kapanacak gibi durmuyor. Kesinlikle öyle.
5:30
Segment bazında performans göstergeleri ne alemde peki?
5:33
Operasyonel performansı ölçtüğümüz temel performans
5:37
göstergeleri yani kp aylar. Şimdilik bu yükü
5:41
taşıyabilecekleri nüf aslında bağlantı segmentiyle yani
5:45
starlink ile başlayalım istersen.
5:47
Tamam dinliyorum. 2020 altının ilk çeyreğinde sistem tam 10,3
5:50
milyon aktif aboneye ulaşmış durumda.
5:52
Bu kullanıcıların yarattığı gelirler geçen yılın aynı
5:56
dönemine göre sadece tek bir çeyrekte 782.000.000 $ artmış.
5:59
Gerçekten mi? Evet.
6:04
Yani telekomünikasyon sektöründe mevcut pazar payını korumak bile
6:08
zorken böyle bir net abone büyümesi tek kelimeyle
6:11
olağanüstü. Peki ya asıl işleri olan uzay
6:14
taşımacılığı oradaki pazar payı ve o verimlilik durumu nasıl?
6:19
Verimlilik ve maliye optimizasyonunda rakipleriyle
6:22
aralarındaki makası tamamen açmış durumdalar.
6:25
Artık sadece 2020 altının ilk üç ayında 40 adet Falcon roketi
6:29
fırlattılar. Ortalama olarak her iki günde
6:32
bir yörüngeye roket. Buluyorlar.
6:35
Her iki günde bir mi ya bu inanılmaz bir hız?
6:38
Aynen öyle ama vizyonları falkan ile de sınırlı değil.
6:43
Es ox belgesinde ki asıl iddiaları çok daha büyük.
6:46
Geçmişte kilogram başına 18 binası, 500 $ civarında olan
6:49
yörüngeye yük taşıma maliyetini yeni nesil starship projesiyle
6:53
%99 oranında düşürmeyi hedefliyorlar.
6:58
Bir saniye %99 mu yani bir maliyeti yarı yarıya düşürmek
7:03
bile herhangi bir sektörde devrim sayılırken. %90 dokuzluk
7:07
bir düşüş sadece roketin boyutunu büyütmekle
7:10
açıklanabilecek bir oran değil. Bunu mekanik olarak nasıl
7:13
başarmayı vadediyorlar? Arka plandaki o mühendislik
7:17
harikası tamamen şey üzerine kurulu yeniden
7:20
kullanılabilirlik. Yani geleneksel uzay
7:23
taşımacılığında roket dediğimiz şey ucunda uydu taşıyan tek
7:28
kullanımlık devasa bir yakıt tankıdır aslında.
7:31
Fırlatılır ve biter. Evet, görevi bitince okyanusa
7:35
düşer veya atmosferde yanarak parçalanır.
7:38
Milyonlarca dolarlık donanımı tek bir kullanımda resmen çöpe
7:42
atarsın. Starshup ise okyanus aşırı uçan
7:45
ticari bir yolcu uçağı gibi tasarlanıyor.
7:47
Nasıl yani? Gidip geri mi dönecek?
7:49
Sürekli aynen öyle. Karbon fiber yerine paslanmaz
7:53
çelik kullanımı ve metam bazlı rab thor motorları sayesinde
7:58
roketin dünyaya dönüp sadece birkaç saatlik bir yakıt ikmali
8:02
ve bakımdan sonra. Tekrar fırlatılabilmesi
8:05
hedefleniyor. E donanımı çöpe atmadığınızda
8:08
maliyetler sadece yakıt ve operasyon giderine iniyor
8:11
haliyle. Anlıyorum, yani donanım israfını
8:14
bitirerek sektörü tam anlamıyla bir kargo lojistiğine
8:17
dönüştürüyorlar. Ama tam bu noktada raporda
8:20
yakaladığım çok çarpıcı bir çelişkiye dikkatini çekmek
8:23
istiyorum. Neymiş o?
8:25
Espri belgesinde oqu bir 2020 altı'da fırlatılan 40 roketin
8:28
detaylarına indim. 40 fırlatmanın tam 33 tanesi
8:32
dışarıdaki bir müşteri için değil bizzat şirketin kendi
8:35
projeleri yani kendi starling uydularını yürüngeye
8:38
yerleştirmek için yapılmış. Şirket sanki böyle pazarın
8:43
geneline hizmet veren bir uzay kargo firmasından ziyade, sadece
8:47
kendi ürünlerini taşıyan kapalı devre bir lojistik ağı kurmuş
8:51
gibi, yani düşünsene en büyük müşterisi yine kendisi.
8:54
Kesinlikle bu aslında tam bir gövde gösterisi ve eşi benzeri
8:59
olmayan bir dikey entegrasyon örneği.
9:02
Evet, dış müşterilere nasa'ya veya diğer Telekom şirketlerine
9:06
fırlatma hizmeti sunuyorlar. Doğru ancak operasyonun ana
9:10
damarı kendi alt yapılarını uzaya yer.
9:13
Tabii, dışa bağımlılık. Yok uydu tasarladıklarında onu
9:17
yörüngeye taşımak için bir başka şirketin takvimine veya fiyat
9:21
politikasına boyun eğmek zorunda kalmıyorlar.
9:24
Istediği an fırlatıyor. Şimdi tam burada dur.
9:28
Birazdan şirketin yapay zeka alanında hani tek bir çeyrekte
9:31
yaktığı aklın sınırlarını zorlayan o milyarlarca dolarlık
9:35
harcamalara ve gelecek projeksiyonlarına gireceğiz.
9:38
Evet, orası asıl çılgınlık. Zaten ama oraya geçmeden önce
9:42
dinleyicimize ufak bir hatırlatma yapayım.
9:45
Seninler her hafta bu derinlemesini incelemelerde
9:48
böyle dünyayı değiştiren şirketlerin o sıkıcı gibi
9:51
görünen resmi belgelerini, satır aralarını birlikte deşifre
9:55
ediyoruz. Eğer birazdan konuşacağımız
9:57
yapay zeka pazar paylarına ve o devasa uzay vizyonuna hazır
10:00
hissediyorsan kemerlerini bağla. Çünkü yatırım harcamaları kısmı
10:04
gerçekten mantık sınırlarını alt üst ediyor.
10:07
Ya söylemesi bile çar. Sey bir belgesindeki gelecek
10:11
beklentileri bölümünde şirketin hedeflediği toplam
10:14
adreslenebilir pazar yani kısaca tam dediğimiz ulaşmayı
10:19
öngördükleri potansiyel pazarın büyüklüğü tam 28 buçuk trilyon
10:24
dolar olarak tanımlanmış. Ne raporu okuduğumda gözlerime
10:28
inanamadım. Zaten rakamı yanlış gördüğümü
10:30
düşünüp virgülleri falan iki kez kontrol ettim.
10:33
Ben de ilk gördüğümde bir duraksadım açıkçası.
10:36
Amerikan ekonomisinin tamamının bak koskoca, Amerika Birleşik
10:39
devletleri'nin gayrisafi yurt içi hasılatsı 27 trilyon dolar
10:43
civarında. Yahu bir şirket nasıl olur da
10:45
tüm Amerikan ekonomisinden daha büyük bir pazar büyüklüğü hayal
10:49
edebilir? Bu sadece halka arz öncesi
10:51
kurumsal yatırımcının gözünü boyamak için yazılmış süslü bir
10:55
pazarlama jargonu olmasın. Beceriliğinde sonuna kadar
10:58
haklısın. Yani ilk bakışta bu rakamın
11:01
gerçeklikle bağı tamamen kopmuş gibi algılanıyor.
11:05
Ancak yönetim bu sayıyı öyle havadan üretmemiş, çok spesifik
11:10
bir vizyona bağlamış. Nedir o vizyon?
11:13
Projeksiyonlarına göre bu 28 buçuk trilyon doların tam 26
11:18
buçuk trilyon doları. Gelecekteki küresel yapay zeka
11:21
ekonomisinden daha doğrusu yapay zeka işlem gücü pazarından
11:26
gelecek. Inanılmaz.
11:27
Düşün, starlink'in internet bağlantısı veya roket fırlatma
11:31
gibi o trilyon dolarlık dev pazarlar bile yapay zeka
11:35
hedeflerinin yanında finansal olarak sadece birer küsurat gibi
11:39
kalıyor. Peki bu 26 buçuk trilyon
11:42
dolarlık devasa pastadan pay almak için bugün somut olarak
11:45
masaya ne koyuyorlar? Yani kağıt üzerindeki vizyonları
11:49
falan bir kenara bırakırsak o sermaye harcamaları ne durumda?
11:53
Şirketin ciddiyetini işte tam da bu harcamalarda görüyoruz. 2025
11:57
yılı boyunca sadece yapay zeka segmenti için 12,7 milyar dolar
12:01
harcadılar. Ve daha da sarsıcı olanı 2020
12:07
altının ilk üç ayında kolossuz bir ve kolsuz iki adını
12:11
verdikleri o yeryüzündeki veri merkezlerinin inşaması için tam
12:15
7,7 milyar dolarlık sermaye harcaması yaptılar.
12:21
Aynı üç aylık çeyrek de starsh roketinin argesine harcanan para
12:25
ise 930.000.000 $. Bir dakika, üç ayda yapay zeka
12:31
donanımı için 7,7 milyar dolar yatırım bu parayla geleneksel
12:36
pazarlarda yepyeni bir teknoloji devi falan sıfırdan kurulabilir.
12:40
Ya neden bu kadar acele ediyorlar ve neden bu kadar
12:44
olağanüstü bir meblağ altyapıya akıyor?
12:46
Çünkü nihai stratejik dönüşüm hedefleri sadece yeryüzüne böyle
12:50
devasa silikon çipler yığmak değil.
12:53
Belgenin derinliklerine indiğimizde asıl amacın
12:56
yörüngesel yapay zeka işlem gücü inşa etmek olduğunu görüyoruz.
13:01
Yörüngesel işlem gücü mü? Yani yapay zeka modellerini
13:05
eğiten o dev bilgisayar sunucularını uzaya fırlatmaktan
13:08
mı bahsediyoruz? Dünyada bu sunucuları kuracak
13:11
arazi mi kalmadı Allah aşkına? Mesele arazi değil, mesele
13:15
tamamen fizik ve termodinamik. Bugün yapay zeka veri
13:19
merkezlerinin en büyük iki problemi.
13:22
Var nedir onlar? Birincisi modelleri eğitmek için
13:26
gereken o olağanüstü enerji ihtiyacı, ikincisi ise ortaya
13:31
çıkan korkunç ısıyı soğutmak için gereken su ve enerji
13:34
maliyeti. Soğutmak dünyanın parası.
13:37
Aynen. Şirket uzay boşluğunun bu iki
13:39
problemi çok doğal olarak çözdüğünü savunuyor.
13:42
Yörüngede bulutlar veya gece gündüz döngüsünün kesintileri
13:46
olmadan sürekli kesintisiz güneş enerjisi elde edebilirsin.
13:50
Aynı zamanda soğutmak için atmosferik sürtünme olmayan
13:53
mutlak sıfıra yakın uzay boşluğu bulunmaz bir nimet.
13:57
Mantıklı aslında. Ama işte bu devasa veri
14:00
merkezlerine yörüngeye taşımak için olağanüstü ucuz bir nakliye
14:04
aracına ihtiyacım var. Ve o kargo aracı da nakliye
14:07
maliyetini %99 düşüreceğini iddia ettikleri starship oluyor.
14:12
Her şey şimdi birbiriyle kusursuz bir şekilde bağlanmaya
14:15
başladı. Starship sadece astronot taşıyan
14:18
bir roket değil. O zaman uzaydaki bu veri
14:21
merkezlerinin ve raporda sıkça geçen o ay ekonomisinin
14:24
altyapısını kuracak olan bir lojistik.
14:26
Tırı aynen öyle. Eğer yörüngeye donanım çıkarma
14:30
maliyetini sıfıra yaklaştırırlarsa dünyadaki
14:33
hiçbir teknoloji şirketi onlarla rekabet falan.
14:36
Demez, çünkü dünyada veri merkezi işleten herkes o enerji
14:40
faturaları ve iklim regülasyonlarıyla boğuşurken
14:44
onlar enerjisini doğrudan güneşten alan yörünge
14:47
istasyonlarında işlem yapacak. Dinlerken insan gerçekten
14:50
büyüleniyor ama hani biraz da gerçekçi olalım.
14:53
Diyelim ki ben bu hikayeye inandım ve gittim.
14:56
Hisse senedi piyasasından SBC hissesi aldım.
14:59
Ben bu işten hissedar olarak ne kazanacağım?
15:02
Şirketin temettü ödeme yani elde ettiği kârı yatırımcılarla böyle
15:06
nakit olarak paylaşma planı falan var mı?
15:08
Swan belgesi bu konuda hiçbir açık kapı bırakmayacak kadar net
15:14
şirketin öngörülebilir gelecekte herhangi bir temettü ödeme planı
15:19
falan kesinlikle yok. Hiç mi yok?
15:22
Yok, ürettikleri her bir sent serbest nakit akışı anında yeni
15:28
veri merkezlerine, roket motorlarına ve arge
15:31
çalışmalarına geri yatırılıyor. O zaman düzenli nakit akışı veya
15:35
emeklilik getirisi arayan yatırımcılar için tamamen kapalı
15:38
bir kapı. Peki hisse geri alın programları
15:41
ne alemde piyasadan hisse toplayıp dolaşımdaki payı
15:44
azaltarak fiyatı yukarı çekmeyi planlıyorlar mı bari?
15:46
Orada bir hareketlilik söz konusu. 2020 altının ilk
15:51
çeyreğinde özellikle o eks birleşmesinin ardından şirketin
15:56
eski çalışanlarından ve erken dönem kurumsal yatırımcılardan
16:01
2,4 milyar dolarlık hisse geri alımı yaptılar.
16:05
Fena değilmiş. Ama dikkat et bu hamle
16:07
piyasadaki standart küçük yatırımcıyı zengin etmekten
16:11
ziyade şirket içindeki paydağını pürüzsüzleştirmek için yapılmış
16:16
bir yeniden yapılandırma işlemi. Aslında yatırımcıların sermaye
16:20
dağılımında ziyade o yönetim yapısına çok daha fazla dikkat
16:24
etmesi gerekiyor. Hissedarın oylama gücünden
16:27
bahsediyorsun. Belgedeki o hisse sınıflarına
16:30
baktığımda ağ ve b sınıfı arasında çok keskin bir duvar
16:33
örüldüğünü gördüm ben de. Kesinlikle kurumsal yönetişim
16:37
standartlarını oldukça zorlayan bir tablo var.
16:40
Orada a sınıfı hisseler pay başına standart olarak bir oy
16:44
hakkına sahipken b sınıfı hisseler pay başına tam 10 oy
16:48
hakkına sahip. Yani bu hisse yapısı şirketin
16:51
CEO suna şirket halka arz edilip 10 binlerce en ortağı olsa bile.
16:56
Resmen tam bir diktatörlük yetkisi veriyor.
16:59
Ben dışarıdan milyarlarca dolar yatırım yapıp büyük bir hissedar
17:03
olsam bile masaya oturup ya bu stajip projesi çok para yakıyor.
17:07
Bunu yavaşlatalım da biraz kara geçelim deme şansın.
17:09
Matematiksel olarak sıfır yönetim kurulunu veya stratejiyi
17:13
değiştirme şansım yok. Tamamen öyle sen bir yatırımcı
17:17
olarak şirketin finansal bilançosundan ziyade doğrudan
17:21
kurucunun zihnine onun o risk toleransına ve gelecek vizyonuna
17:25
yatırım yapmış oluyorsun. Ve bu kontrolsüz güç bizi doğal
17:29
olarak bu işin taşıdığı o risklere ve engellere getiriyor.
17:33
Harika bir geçiş oldu. Zira benim gözümde bu matruşka
17:36
bebekleri modeli en ufak bir sarsıntı da böyle iskambilden
17:40
bir şato gibi yıkılabilir. Riskler bölümüne baktığında
17:43
özellikle o faiz yükü ve makroekonomik dalgalanmalar
17:46
benim çok dikkatimi. Çekti makro ekonomik şartlar şu
17:49
an bu vizyonun en büyük düşmanı diyebilirim.
17:52
Az önce bahsettiğimiz hani mart 2020 altı'da o borçları kapatmak
17:56
için alınan 20 milyar dolarlık köprü kredisi vardı ya?
18:01
Evet devasa borç. Bu dev borcun faiz oranı %4
18:05
buçuk 88 es bir belgesi faiz oranlarındaki olası değişimlere
18:11
karşı son derece kırılgan olduklarını da açıkça kabul
18:15
ediyor aslında. Nasıl bir kırılganlık bu?
18:17
Şöyle diyeyim, eğer Amerikan merkez bankası enflasyonla
18:21
mücadele için faiz oranlarına sadece 100 baz puan yani %1
18:25
oranında artırırsa. Şirketin yıllık faiz gideri
18:29
anında 200.000.000 $ yukarı fırlayacak.
18:32
Yılda fazladan 200.000.000 $ sadece faize gidecek.
18:35
Inanılmaz kar marjlarını zaten düşük olduğu.
18:39
Nakit yakma hızlarının inanılmaz seviyelerde olduğu bir senaryoda
18:42
bu durum operasyonları tamamen boğamaz mı?
18:44
Boğulma ihtimali oldukça yüksek. Zira modelin asıl zayıf karnı
18:49
finansal falan değil operasyonel.
18:51
Nasıl yani? Bütün bu anlattığımız yapay zeka
18:54
vizyonu o yörüngede kurulacak. Bedava enerjili veri merkezleri.
18:59
28 trilyon dolarlık dev pazar hayali filan tek bir omurgaya
19:05
dayanıyor. O da starship roketinin tam
19:07
anlamıyla ticari başarıya ulaşıp ulaşmamasına.
19:11
Ya peki eğer starship programı beklenen takvimin gerisinde
19:14
kalırsa fırlatma testlerinde ardı ardına patlamalar ya da
19:18
başarısızlıklar yaşanırsa. Ya da o vaat edilen %90 dokuzluk
19:22
maliyet düşüşü teknik olarak imkansız hale gelirse ne olur?
19:27
Işte o zaman bütün iş modeli çöker uzaya o ağır ve hassas
19:31
veri merkezi sunucularını uygun maliyetle taşıyamazlar.
19:35
Taşıyamadıkları için de yapay zeka pazarındaki o pazar payı
19:40
hedefleri suya düşer. Her şey birbirine bağlı.
19:43
Aynen x eğer şirketinin ve yeryüzündeki veri merkezlerinin
19:48
hali hazırda milyarlarca dolar yakın altyapı yatırımları hiçbir
19:52
zaman kara dönüşmeyecek. Dev bir kara deliğe döner.
19:56
Operasyonel bir darboğaz tüm finansal yapıyı bir domino taşı
20:00
gibi saniyeler içinde devirebilir.
20:03
Bütün bu denklemi oldukça şeffaf bir şekilde masaya yatırdık.
20:06
Bence sınırsız gibi görünen bir büyüme vizyonu inanılmaz bir
20:10
nakit üretme kapasitesi ama aynı zamanda tek elde toplanmış bir
20:14
kontrol gücü ve en ufak bir mühendislik hatasında şirketi
20:19
finansal krize sokabilecek. Operasyonel riskler var.
20:22
Şimdi senden ricam o uzman analist şapkanı takıp tüm bu
20:27
konuştuklarımızı karşında sana güvenen bir yatırımcı varmış
20:30
gibi net bir şekilde özetlemen ne diyorsun?
20:33
Memnuniyeti şöyle toparlayayım, istersen manşetimiz net
20:38
karşımızda uzay uçuşu pazarını domine etmiş.
20:41
Starlink gibi eşsiz bir sistemle milyarlarca dolar nakit üreten
20:46
bir yapı var. Ancak bu şirket elde ettiği tüm
20:49
bu parayı o trilyon dolarlık yapay zeka altyapısı ve
20:53
gezegenler arası kolonizasyon vizyonu için acımasızca yakan
20:58
dev bir inovasyon motoruna dönüşmüş durumda.
21:01
Çok iyi bir özet kritik metrikler neler peki?
21:04
Kritik metrikleri unutmamalıyız 2020 altının ilk çeyreğindeki
21:07
4,69 milyar dolarlık gelir ve 13 milyonluk aktif abone tabanı
21:12
harika görünüyor. Ancak aynı çeyrekte yapılan o
21:17
7,7 milyar dolarlık yapay zeka sermaye harcaması, kısa vadeli
21:22
kârlılığın tamamen hayal olduğunu kanıtlıyor bize.
21:25
Peki ya fırsatlar boğa görüşünü yani bu hissenin uçup gideceğini
21:30
savunanlar masaya hangi argümanları koyuyor sence?
21:33
Iyimserlerin yani o boğa görüşünün elinde üç güçlü
21:37
argüman var aslında. Birincisi dünyadaki başka hiçbir
21:41
teknoloji şirketinde olmayan o ekstrem dikey entegrasyon,
21:45
ikincisi starlinkin sadece bir çeyrekte 1,18 milyar dolar
21:51
faaliyet kârı üreten o durdurulamaz.
21:54
Nakit yaratma gücü üçüncüsü de starship'in yörüngeye ulaşım
21:58
maliyetini %99 oranında düşürme potansiyeli.
22:02
Eğer bu son madde gerçekleşirse, şirket sadece uzay ekonomisini
22:06
değil, küresel veri altyapısını da tek başına monopolize
22:10
edebilir. Fakat kötümserlerin yani o ayı
22:13
görüşünü savunanların da ellerinde hiç yabana atılmayacak
22:17
sağlam kanıtlar var. O 20 milyar dolarlık köprü
22:20
kredisi mesela. Şüphesiz kesinlikle öyle ayı
22:24
görüşü için dikkat edilmesi gereken riskler de şunlar,
22:27
birincisi bahsettiğin gibi eks vex ay birleşmesinden şirketin
22:31
sırtına yüklenen o devasa borç ve bu borcun yüksek faiz
22:35
ortamındaki kırılganlığı, ikincisi b sınıfı hisseler
22:40
sayesinde yönetimin tamamen tek bir kişinin vizyonuna hapsolmuş
22:44
olması ve bunun yarattığı kurumsal yönetişim zafiyeti.
22:48
Çok kritik bir. Üçüncüsü ise starship ve yapay
22:52
zeka projelerindeki o korkutucu sürdürebilirliği gerçekten
22:56
zorlayan nakit yakma hızı. Tüm bu dengelere baktığımda bu
23:00
halka arz için yatırımcı notum izle konumunda kalmak yönünde.
23:04
Yani starshipin o ticari taşıma testlerini başarıyla geçip
23:08
geçmeyeceğini harcanan 10 milyarlarca dolarlık aay
23:11
yatırımının somut meyvelerini verip vermeyeceğini, uzaktan
23:15
böyle güvenli bir mesafeden dikkatli izlemek gerekiyor.
23:18
Gerçekten aydınlatıcı ve ufuk açan bir analizdi.
23:22
Tüm bunların ardından bu derinlemesini incelememizi
23:26
kapatırken, senin düşünmeni istediğim son bir şey var.
23:30
Şu anda dünyadaki geleneksel şirketler hani önümüzdeki
23:34
çeyrekte kar marjlarını %1 artırabilmek hissedarlarına
23:38
birkaç kuruş fazla temettü dağıtabilmek için amansızca
23:42
birbirini eziyor. Aynen öyle.
23:44
Ama bu şirketse başarıyı kelimenin tam anlamıyla dünya
23:47
dışı bir hedefe. Insanlığı marsta yaşayan bir
23:51
türe dönüştürme hayaline bağlıyor.
23:53
Acaba gelecekte inovasyonun ve bir şirketin nihai başarısının
23:58
ölçütü bilançolarımızdaki o sıkıcı kar zarar rakamları mı
24:01
olacak, yoksa gökyüzüne baktığımızda yörüngede
24:05
gördüğümüz o devasa mimari mi olacak?
24:08
Bir sonraki incelememizle görüşmek üzere.