Latest / Market Risk TR / 🔴🇹🇷 (SPK) Sermaye Piyasası Kurulu Haftalık Bülteni 2025/66 - İnşa Edenler ve Yıkanlar Savaşı

Transcript

🔴🇹🇷 (SPK) Sermaye Piyasası Kurulu Haftalık Bülteni 2025/66 - İnşa Edenler ve Yıkanlar Savaşı · Market Risk TR

• 0:00
  Dedeee dayva hoş geldin. Bugün önümüzde sermaye piyasası
• 0:03
  kurulunun yani SP k'nın 25 aralık 2025 tarihli haftalık
• 0:07
  bülteni var. Evet, her hafta merakla
• 0:12
  beklediğimiz bülten. Biliyorum ilk bakışta kulağa çok
• 0:15
  resmi, hatta biraz da sıkıcı gelebilir.
• 0:18
  Rakamlar, kararlar, tebliğler. Tam bir Resmi Gazete havası.
• 0:22
  Aynen. Ama aslında bu belge piyasanın
• 0:25
  bir haftalık kalp grafiği gibi ve bu haftaki grafiğe baktığımda
• 0:30
  bize temel bir savaşı anlatıyor. Nasıl bir savaş?
• 0:33
  Bir yanda mensu gıda gibi halka arzlarla iş bankası gibi devasa
• 0:38
  borçlanma planlarıyla bir şeyler inşa etmeye çalışanlar var.
• 0:42
  Değer yaratanlar. Yani inşa edenler diğer yandaysa
• 0:47
  kuralları bükerek piyasayı manipüle ederek o değeri çalmaya
• 0:52
  çalışanlar yani yıkanlar, bu bülten, o mücadelenin bir
• 0:56
  haftalık skor bordu adeta. Güzel bir benzetme.
• 0:59
  Hadi gel bu skor bordu birlikte okuyalım ve bu hafta kimin
• 1:03
  kazandığına bir bakalım. Harika fikir başlayalım.
• 1:06
  Istersen önce inşa edenlerle yani piyasaya taze kan
• 1:11
  getirenlerle başlayalım. Bülten'e açar açmaz göze çarpan
• 1:15
  ilk büyük haber mesulguda. Evet meysu gıda, sanayi ve
• 1:19
  ticaret, a şehirin halka arzı. Hepimizin bildiği köklü bir
• 1:23
  marka rakamlarda oldukça net. Şirketin sermayesi 750.000.000
• 1:27
  liradan 870.000.000 liraya çıkıyor.
• 1:31
  Yani 120.000.000 liralık bir sermaye artırımı var taze.
• 1:35
  Para girişi, aynen. Bir de mevcut ortaklardan gülsan
• 1:38
  gıda 55.000.000 liralık hissesini satıyor.
• 1:40
  Fiyatta 7 TL 50 kuruş olarak sabitlenmiş.
• 1:44
  Şimdi bu hani klasik bir büyüme hikayesi gibi duruyor.
• 1:49
  Öyle görünüyor. Ama satır aralarında başka bir
• 1:52
  şeyler var mı? Bu sadece şirketin para bulması
• 1:56
  mı demek? Aslında bu çok katmanlı bir
• 1:58
  strateji. Dışarıdan bakınca evet meisu
• 2:02
  kasasına 120.000.000 TL koyuyor ve diyor ki ben bu parayla
• 2:06
  büyüyeceğim. Bu işin inşa etme kısmı.
• 2:09
  Tam olarak o ama aynı anda şirketin eski ortaklarından
• 2:14
  gülsan gıdanın hisse satması ne demek?
• 2:16
  Yatırımını nakte çeviriyor. Kesinlikle.
• 2:19
  Yıllardır içeride olan parasının bir kısmını realize ediyor.
• 2:23
  Yani burada hem şirketin geleceğe dönük büyüme planını
• 2:26
  görüyoruz hem de mevcut bir yatırımcının kendine ait bir
• 2:30
  çıkış stratejisini. Anladım yani hem araca yeni
• 2:33
  yakıt konuluyor hem de yolculuğun bir kısmını
• 2:36
  tamamlamış bir yolcu istediği durakta inebiliyor.
• 2:39
  Çok güzel, özetledin. Bu bir şirketin olgunlaştığını
• 2:43
  ve farklı paydaşların hedeflerini aynı potada
• 2:46
  eritebildiğini gösteren sağlıklı bir işaret.
• 2:48
  E peki? Inşaat sadece yeni binalarla
• 2:51
  olmuyor. Bültene göz gezdirirken 2 farklı
• 2:55
  sermaye artırımı daha dikkatimi çekti.
• 2:57
  Taş ve bayrak. Evet, ditaş doğan, yedek parça
• 3:01
  ve bayrak EBT taban sanayi vitaş sermayesini 80 beşten 170
• 3:06
  milyona çıkarırken bedelli diyor.
• 3:08
  Bayrak ise yaklaşık 56 milyondan 250 milyona fırlatırken bedelsiz
• 3:12
  diyor. 2 çok farklı yöntem. Ikisi de sermayelerini büyütüyor
• 3:19
  ama bu. Bedelli ve bedelsiz arasındaki
• 3:22
  temel fark ne birinde ortaklar ceplerinden para koyuyor,
• 3:26
  diğerinde koymuyor mu? Aynen öyle, harika bir noktaya
• 3:29
  değindin. Bu 2 kelime bize şirketlerin
• 3:32
  bambaşka stratejiler izlediğini anlatıyor.
• 3:35
  Detaşın yaptığı bedelle artırım adından da anlaşılacağı gibi bir
• 3:39
  bedel karşılığında yapılıyor. Yani para istiyor şirketin
• 3:43
  sahiplerinden. Mevcut ortaklarına dönüp diyor
• 3:46
  ki benim yeni yatırımlar için paraya ihtiyacım var.
• 3:48
  Gelin elinizi cebinize atın. Size yeni hisseler vereyim.
• 3:52
  Böylece şirketin kasasına nakit para girer.
• 3:54
  Belki yeni bir fabrika kuracaklar.
• 3:56
  Veya borç kapatacaklar ama bedelsiz artırında durum farklı.
• 4:00
  Bayrak EBT ortaklarından para istemiyor.
• 4:03
  Hı şirket geçmiş yıllarda elde ettiği karları veya sahip olduğu
• 4:08
  diğer öz kaynaklarını sermayesine ekliyor ve diyor ki,
• 4:11
  bakın ne kadar güçlüyüz bu birikimi size yeni hisse olarak
• 4:15
  dağıtıyorum. Yani kasaya dışarıdan bir para
• 4:18
  girişi yok. Yok ama şirketin ödenmiş
• 4:21
  sermayesi büyür, hisse sayısı artar.
• 4:23
  Bu da genellikle hissenin likiditesini yani alınıp
• 4:27
  satılabilirliğini kolaylaştırır. Yani biri taze para arayışının,
• 4:31
  diğeri ise içsel gücün bir ilanı gibi.
• 4:33
  Ve bu. Edenler bölümündeki en büyük
• 4:36
  hamle belki de Türkiye iş bankasından geliyor.
• 4:39
  Rakamlar gerçekten baş döndürücü.
• 4:42
  Evet, o rakamlar gerçekten devasa.
• 4:44
  Yurt dışında satılmak üzere 6 milyar dolara kadar normal
• 4:48
  tahvil bir de üzerine 3 milyar dolara kadar yeşil veya
• 4:52
  sürdürülebilir tahvil ihracı için SP k'dan tavan onayı
• 4:55
  almışlar. Toplamda 9 milyar dolarlık bir
• 4:58
  tavan. Çok büyük bir rakam.
• 4:59
  Ama neden bir banka tahvilinin bir kısmını özellikle yeşil diye
• 5:04
  etiketleme ihtiyacı duyar? Bu bir pazarlama taktiği mi
• 5:08
  yoksa daha derin bir anlamı mı var?
• 5:11
  Pazarlamanın çok ötesinde hatta küresel finansın gittiği yönü
• 5:16
  gösteren en önemli sinyallerden biri diyebilirim.
• 5:19
  Nasıl yani? Artık büyük uluslararası fonlar
• 5:22
  yatırım yaparken sadece bu işten ne kadar para kazanırım diye
• 5:26
  sormuyor. Benim param nereye gidiyor diye
• 5:28
  de soruyor. Çevreyi kirleten bir termik
• 5:31
  santrale mi yoksa rüzgar enerjisi tarlasına mı?
• 5:34
  Tam olarak bu. Iş bankasının 3 milyar dolarlık
• 5:38
  yeşil tavan belirlemesi, küresel yatırımcılara şu mesajı veriyor,
• 5:43
  eğer sürdürülebilirliğe çevreye duyarlı projelere yatırım yapmak
• 5:46
  istiyorsanız, doğru adres benim. Anladım bu.
• 5:50
  Paranın artık rengini belli etmeye başladığının ve
• 5:53
  türkiye'nin en büyük kurumlarının bu yeni oyunun
• 5:56
  kurallarının ne kadar iyi anladığının kanıtı.
• 5:59
  Yeşil projeler bunlar piyasanın aydınlık yüzü tabi.
• 6:03
  Evet, işin güzel kısmı. Ama bu bültenin en çok konuş.
• 6:07
  En çok tartışılacak sayfaları genelde en sontakiler oluyor.
• 6:12
  Şimdi madalyonun diğer yüzünü çevirelim ve yıkananlara
• 6:15
  bakalım. Cezalar bölümü yani.
• 6:17
  Aynen, çünkü SP k'nın bu hafta kestiği cezalar yazdığı suç
• 6:21
  duyuruları gerçekten de dudak uçuklatıcı.
• 6:24
  Bekliyoruz. Manşette Peker gayrimenkul
• 6:27
  yatırım ortaklığı, yani pekgge hissesindeki işlemler var.
• 6:32
  Liste uzun tam 19 kişi ve kuruma ceza kesilmiş.
• 6:36
  O listeyi ben de inceledim. Ama beni asıl şaşırtan toplam
• 6:40
  rakam tüm cezalara baktığımda bir buçuk milyar lira yaşıyor.
• 6:45
  Bir buçuk milyar lira inanılmaz. Sadece birkaç isim oğuz erele
• 6:50
  362.000.000. Ferudun çavuşere 335.000.000
• 6:53
  Serdar tunça, 328.000.000 TL. Yani Burak kamlar.
• 6:59
  Gerçekten akıl almaz. Ki bu işlemlerden ne kadar
• 7:03
  devasa bir haksız kazanç elde edildiğinin resmi bir faturası
• 7:08
  gibi duruyor. Bu şekilde mi okumalıyız bu
• 7:10
  rakamları? Kesinlikle böyle okumalıyız.
• 7:12
  Bu rakamları bir trafik cezası gibi düşünmemek lazım.
• 7:16
  Bunlar daha çok haksız yere elde edildiği düşünülen menfaatin
• 7:20
  geri alınması ve üzerine bir de caydırıcı bir ceza eklenmesi
• 7:24
  gibi. Yani SPK diyor ki sen bu piyasa
• 7:28
  bozucu eylemlerle yani yapay fiyat algısı yaratarak 100
• 7:32
  milyonlarca lira kazandın. Şimdi ben o paranın kat kat
• 7:35
  fazlasını senden geri alıyorum. Dediğin gibi bu cesanın
• 7:39
  kendisinden çok suçun boyutunu gösteren bir fatura.
• 7:42
  Kesinlikle bu bize operasyonun ne kadar büyük olduğunu
• 7:45
  anlatıyor. Artık sembolik cezalar dönemi
• 7:48
  tamamen bitti. Regülatör eğer kuralı bozarsan
• 7:52
  kazandığından çok daha fazlasını masada bırakırsın mesajını çok
• 7:55
  net veriyor. Ve anlaşılan o ki bazı
• 7:58
  durumlarda para cezası da yetmiyor.
• 8:00
  Bültenin devamında rey sigorta, euro trend yatırım ortaklığı
• 8:04
  gibi 4 farklı hissede. Evet, 4 farklı hissede işlem
• 8:07
  yapan. Bunlar içinde kararlar var.
• 8:09
  Çok sayıda kişi hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç
• 8:13
  duyurusunda bulunulduğunu görüyoruz.
• 8:15
  Bu listeleri incelerken bir şey dikkatimi çekti.
• 8:18
  Nedir o bazı isimler sürekli tekrar ediyor.
• 8:21
  Erol oğur, Gürcan Özkul, Tolga has gibi isimleri birden fazla
• 8:26
  şirketin soruşturma dosyasında görüyoruz.
• 8:28
  Bu bir tesadüf mü? Çok düşük bir ihtimal.
• 8:31
  Yoksa espk burada bize bunlar münferit hareketler değil,
• 8:36
  organize bir yapı mı demeye çalışıyor?
• 8:38
  Bence mesaj tam olarak bu. Bu tekrarlar regülatörün artık
• 8:42
  sadece tekil eylemleri değil, farklı hisselerde benzer yatırım
• 8:46
  desenleri gösteren organize hareket ettiğinden şüphelenilen
• 8:49
  grupları hedef aldığını gösteriyor.
• 8:51
  Yani bir hissede manipülasyon yapmak ayrı bir olay.
• 8:55
  Ayrı bir olay ama aynı grubun farklı zamanlarda farklı
• 8:58
  hisselerde benzer taktiklerle ortaya çıkması çok daha planlı
• 9:02
  bir yapının varlığına işaret eder.
• 9:04
  Anladım. SP k'nın bu isimleri farklı
• 9:07
  dosyalarda listeleyerek verdiği mesaj tam da bu sadece piyonları
• 9:11
  değil oyun kurucuları da görüyoruz ve peşindeyiz bu.
• 9:14
  Suç duyurusu kararlarında bir de çok ilginç bir detay var.
• 9:17
  Etkin pişmanlık diye bir kapı aralanmış.
• 9:20
  Evet, o madde önemli. Diyor ki, eğer bu kişiler elde
• 9:24
  ettikleri menfaatin 2 katını 15 gün içinde hazineye öderlerse bu
• 9:29
  kanundan yararlanabilirler. Şimdi bu bana biraz tuhaf geldi.
• 9:33
  Neden bu bir nevi parayı ver kurtul sistemine dönüşme riski
• 9:37
  taşımıyor mu? Yani suçun caydırıcılığını
• 9:39
  azaltmaz. Mı bu?
• 9:41
  Çok yerinde bir soru ve sıkça tartışılan bir konu ama
• 9:44
  mekanizmanın arkasındaki mantık biraz farklı.
• 9:47
  Nasıl bir mantık? Devlet burada aslında şunu
• 9:50
  söylüyor, evet bir suç işlendi ve bu yargıya taşınacak ceza
• 9:54
  davası açılacak. Bu süreçten kaçış yok, tamam.
• 9:57
  Ancak eğer sen suçunu kabul edip haksız kazancın misliyle
• 10:01
  hazineye İade edersen yargılama aşamasında hakim bunu senin
• 10:06
  lehine bir iyi niyet göstergesi olarak değerlendirebilir.
• 10:09
  Yani davayı ortadan kaldırmıyor. Hayır kaldırmıyor.
• 10:13
  Sadece haksız kazancın çok hızlı bir şekilde kamuya geri
• 10:16
  dönmesini sağlıyor ve yargı sürecinde sanayi potansiyel bir
• 10:20
  avantaj sunuyor. Caydırıcılığı azaltmaktan çok
• 10:23
  haksız kazancın geri alınmasını hızlandıran pragmatik bir araç
• 10:27
  olarak tasarlanmış. Anladım, yaptırımlar bunlarla da
• 10:30
  bitmiyor. Suç duyurusu yapılan herkese 2
• 10:33
  yıl boyunca borsalarda işlem yasağı getirilmiş.
• 10:35
  Bu standart bir önlem zaten. Ama belki de en ağır darbe şu
• 10:39
  sahip oldukları tüm sermaye piyasası lisansları da bu süre
• 10:42
  boyunca İptal ediliyor. Bu lisans iptali pratikte ne
• 10:46
  anlama geliyor. Bu kariyer bitiren bir hamle.
• 10:49
  Yani bir aracı kurum çalışanının ehliyetine el koymak gibi bir
• 10:53
  şey mi bu? Tam olarak bu bir doktorun tıp
• 10:56
  lisansının, bir avukatın baro kaydının askıya alınması ne
• 10:59
  anlama geliyorsa bu da o anlama geliyor.
• 11:02
  O lisans olmadan bir aracı kurumda portföy yönetim
• 11:06
  şirketinde çalışamazsın. Anladım çok net.
• 11:08
  Bu karar ceza'nın sadece finansal olmadığını, aynı
• 11:12
  zamanda o kişilerin profesyonel kimliklerini ve kariyerlerini de
• 11:15
  doğrudan hedef aldığını gösteriyor.
• 11:17
  Mesaj çok açık piyasayı bozanın bu piyasada profesyonel olarak
• 11:21
  yeri yoktur. Belki de para cezasından bile
• 11:23
  daha ağır bir yaptırım. Bence kesinlikle öyle.
• 11:26
  Gördüğümüz kadarıyla bu inşa edenler ve yıkanlar arasındaki
• 11:30
  savaş sadece borsa istanbul'un işlem salonlarında da geçmiyor.
• 11:34
  Artık her yerde. Bültenin son sayfaları bu
• 11:36
  savaşın artık dijital alana denetimsiz internet sitelerine
• 11:40
  ve sosyal medya hesaplarına taşındığını çok net gösteriyor.
• 11:43
  Evet, erişim engelleri kararları var.
• 11:46
  Mesela türkiye'deki yatırımcılara yönelik izinsiz
• 11:49
  foreks işlemi yaptıran 9 farklı internet sitesine erişim engeli
• 11:54
  getirilmiş x metrewebcit info olive market, tu Andre,
• 11:59
  nightinedat.com gibi isimler. Yurt dışı kaynaklı denetimsiz
• 12:04
  platformlar. Sadece siteler de değil, info
• 12:07
  yatırım gibi yanıltıcı isimler kullanan sosyal medya
• 12:10
  hesaplarına da erişim engeli kararı alınmış.
• 12:14
  Şimdi aklıma şu geliyor, bu siteleri engellemek ne kadar
• 12:17
  etkili? Yani biri engellenince yarın bir
• 12:21
  başkası açılmıyor mu? Bu biraz köstebek vurma oyununa
• 12:24
  benzemiyor mu? Kesinlikle bir köstebek vurma
• 12:27
  oyunu. Ama bu oynamaktan vazgeçeceğimiz
• 12:29
  anlamına gelmiyor. Regülatör de biliyor ki bir
• 12:32
  siteyi kapattığında yenisi açılabilir.
• 12:35
  O zaman amaç ne? Amaç çok yönlü birincisi bu
• 12:39
  engeller bir bariyer oluşturuyor.
• 12:41
  Sıradan bir yatırımcının bu yasa dışı platformlara tesadüfen denk
• 12:45
  gelmesini zorlaştırıyor. Ikincisi, bu bir kamuoyu
• 12:48
  duyurusu uzak. Durun mesajı.
• 12:51
  Bu platformlar yasa dışı ve tehlikelidir.
• 12:54
  Paranızı kaptırabilirsiniz. Biz sizi uyarıyoruz diyor.
• 12:57
  SPK üçüncüsü ise yasal bir zemin oluşturuyor.
• 13:02
  Bu platformlar üzerinden bir dolandırıcılık yaşandığında bu
• 13:05
  engelleme kararları hukuki süreçlerde delil niteliği
• 13:09
  taşıyor. Anladım.
• 13:10
  Yani evet, bu sürekli bir mücadele ama yatırımcıyı korumak
• 13:14
  için vazgeçilemeyecek bir mücadele.
• 13:16
  Dijital çağda regülatör olmanın yeni gerçeği.
• 13:19
  Bu evet masadaki bir haftalık bülteni deşifre ettiğimizde
• 13:22
  ortaya çıkan tablo gerçekten çok çarpıcı.
• 13:25
  Kesinlikle bir anda halka arzlarla yeşil tahvillerle
• 13:29
  geleceği inşa etmeye çalışan bir piyasa dinamiği.
• 13:32
  Diğer yandaysa bu yapıyı içeriden çürütmeye çalışanlara
• 13:35
  karşı milyarlarca liralık cezalar, yasaklar ve dijital
• 13:39
  kalkanlarla verilen amansız bir mücadele.
• 13:42
  Inşa edenler ve yıkanlar. Evet, savaşın bu haftaki skoru
• 13:46
  bu şekilde. Peki tüm bu anlık görüntüden bir
• 13:50
  adım geri çekilip büyük resme bakarsak bu bir haftalık kesit
• 13:54
  bize piyasanın ve kuralların geleceği hakkında ne söylüyor?
• 13:57
  Bana göre bu bülten sadece geçen hafta ne olduğunu raporlayan bir
• 14:01
  belge değil, aynı zamanda geleceğin fragmanı gibi.
• 14:04
  Fragmanın mı? Evet, regülatörün enerjisini
• 14:07
  nereye odakladığına bakarsak yarının oyun kurallarını da
• 14:11
  tahmin edebiliriz. Mesela yurtdışı foreks
• 14:13
  sitelerine ve telegram gruplarına kadar uzanan dijital
• 14:17
  denetimler. Savaşın.
• 14:18
  Sınır tanımadığını gösteriyor. Aynen ve bu alandaki mücadelenin
• 14:22
  daha da sertleşeceğini gösteriyor.
• 14:24
  PGKG dosyasındaki devasa cezalar ve organize gruplara yönelik suç
• 14:29
  duyuruları piyasa suçlarıyla mücadelenin artık çok daha
• 14:33
  sofistike ve veri odaklı yapıldığının ilanı.
• 14:36
  Ve iş bankasının yeşil tahvil hamlesi.
• 14:39
  O da sürdürülebilirlik kavramının artık bir tercih
• 14:42
  değil. Finansmanın ana arteri haline
• 14:44
  geldiğinin en somut kanıtı. O halde bu bültenden çıkarılacak
• 14:49
  son ders ne olmalı? Dolayısıyla bu bültene bakarken
• 14:52
  kendine sorman gereken asıl soru sadece ne oldu değil?
• 14:56
  Asıl soru şu, tüm bu kararlar regülatörün öncelikleri ve
• 15:01
  piyasanın yeni dinamikleri, yarının yatırım dünyasının
• 15:04
  kuralları hakkında bana ne söylüyor?
• 15:06
  Çünkü cevaplar orada gizli. Kesinlikle cevaplar o rakamların
• 15:11
  ve resmi ifadelerin satır aralarında gizli ve o cevaplar
• 15:15
  gelecekteki hamlelerini şekillendirebilir.