Latest / Market Risk TR / 🔴🇹🇷 #ISGYO | İş Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı 2025/12 Bilanço Analizi - İş GYO Borçları Sıfırladı Ama Zarar Açıkladı
Transcript
- 0:00Hoş geldiniz bugün masamızda açıkçası tam bir bilmece var.
- 0:04Evet. Şöyle düşünün, türkiye'nin en
- 0:07bilinen en ikonik binalarına sahip bir gayrimenkul devisiniz.
- 0:11Kira gelirleriniz düzenli olarak artıyor ama yıl sonunda bir
- 0:15bakıyorsunuz şirket yaklaşık bir milyar lira zarar açıklamış.
- 0:19Bu nasıl mümkün olabilir? Işte bu rakamların arkasındaki
- 0:23hikayeyi okumanın ne kadar önemli olduğunu gösteriyor.
- 0:26Kesinlikle elimizde iş gayrimenkul yatırım ortaklığının
- 0:30yani iskeonun daha dumanı üstünde 70 küsur sayfalık
- 0:34finansal raporu ve pwbu cnin denetim raporu var.
- 0:38Evet. Görevimiz de bu bilmeceyi çözmek
- 0:41yani bu durum bir tehlike işareti mi yoksa belki de gizli
- 0:45bir fırsat mı var onu anlamak. Kesinlikle öyle çünkü bazen en
- 0:49şaşırtıcı hikayeler, o rakamların yüzeyinin hemen
- 0:52altında yatar. Bu analizde de o hikayenin
- 0:55peşine düşeceğiz. Harika o zaman işe en temelden
- 0:59başlayalım. Şirketin bir kimlik kartını
- 1:01çıkaralım. Kimdir bu iş GYO?
- 1:05Iş GYO aslında sektörün en köklü, en tecrübeli
- 1:07oyuncularından biri. 1.990 dokuzda 2 şirketin birleşmesiyle
- 1:10kurulmuş. 25 yılı devirmiş. Yani.
- 1:16Devirmiş evet ve aynı yıl halka arz edilmiş, adından da zaten
- 1:20çok net anlaşılıyor. Arkasındaki en büyük güç Türkiye
- 1:23iş bankası. Yüzde kaç payı var?
- 1:25%52 buçukluk payla ana hissedar konumundalar şirketin merkezi de
- 1:30hepimizin bildiği o leventteki meşhur iş kuleleri.
- 1:33Yani daha en başından arkasında devasa bir kurumsal güvence var.
- 1:38Bu özellikle bizimki gibi dalgalı ekonomilerde yatırımcı
- 1:42için bir nevi emniyet kemeri değil mi?
- 1:44Kesinlikle bir güven unsuru. Peki ne yapıyorlar tam olarak,
- 1:48yani sadece bina alıp kiraya mı veriyorlar?
- 1:51Aslında faaliyet alanları bundan çok daha geniş temelde 2 ana
- 1:56damardan besleniyorlar diyebiliriz.
- 1:58Nedir onlar? Birincisi senin de söylediğin
- 2:01gibi kira geliri üreten devasa bir portföy yönetmek.
- 2:05Ikincisiyse arazi alıp geliştirip, sıfırdan konut veya
- 2:09ticari projeler üretip satmak anladım.
- 2:11Yani bir yanda düzenli nakit akışı sağlayan bir kira makinesi
- 2:15var. Diğer yandaysa proje bazlı daha
- 2:18yüksek kar potansiyeli taşıyan bir inşaat kolu.
- 2:21Kesinlikle ikisini bir arada götürüyorlar.
- 2:24Peki bu portföyün içinde neler var?
- 2:26Çünkü bir gayrimenkul şirketinin değeri elindeki mülklerin
- 2:30kalitesiyle doğru orantılıdır sonuçta.
- 2:32Portföy gerçekten de birinci sınıf.
- 2:35Yani istanbul'daki iş kuleleri, kanyon, alışveriş merkezi ve
- 2:40ofis blue tuzla'daki teknoloji ve operasyon merkezi.
- 2:44Izmir'deki ege'la da onların değil.
- 2:46Mi evet, izmir'deki egeparkla bunlar sadece ilk akla gelen
- 2:50birkaç örnek. Hepsi kendi alanında ikonik ve
- 2:53çok değerli mülkler. Hatta Eczacıbaşı Holding ile %50
- 2:5750 ortak oldukları kanyon yönetim diye bir şirketleri de
- 3:01var. O ne iş yapıyor?
- 3:03Kanyonun bütün operasyonunu işletmesine bu ortaklık
- 3:06yürütüyor. Dur bir dakika.
- 3:08Şimdi kanyon ve ege perla demek üst segment perakende demek iş
- 3:13kuleleri, primim ofis alanı demek e ticaretin ve uzaktan
- 3:17çalışmanın bu kadar patladığı bir dönemde en çok tartışılan 2
- 3:21gayrimenkul alanında bu kadar yoğunlaşmış olmaları.
- 3:24Bir güç mü sence yoksa gizli bir zayıflık mı?
- 3:26Bu çok yerinde bir soru ve tam da şirketin karşı karşıya olduğu
- 3:30en büyük meydan okumalardan biri bu.
- 3:32Ancak buradaki kilit nokta bu mülklerin a plus dediğimiz yani
- 3:37en üst kalitede olması kriz anlarında önce daha düşük
- 3:41kaliteli ofisler ve avm'ler boşalır ama kanyon gibi
- 3:45lokasyonu marka değeri çok güçlü yerler, doluluk oranlarını çok
- 3:49daha iyi koruma eğilimindedir. Yani, evet, bir risk var ama
- 3:53portföyün kalitesi bu riske karşı bir kalkan görevi görüyor.
- 3:57Anladım. Peki bu dev operasyonu kaç
- 4:00kişilik bir ekip yönetiyor? 2.025 sonu itibarıyla 75
- 4:04çalışanları var. Yönetim yapısına gelirsek iş
- 4:08bankasının %52 buçukluk payı var dedik.
- 4:12Onun yanı sıra Anadolu hayat sigortanın da %7,0 dörtlük bir
- 4:18payı bulunuyor. Geri kalan.
- 4:19Geriye kalan %40,40 altılık kısım ise halka açık.
- 4:24Yani bizler gibi bireysel yatırımcılara ait.
- 4:27Yönetimde de A Grubu payların aday gösterme imtiyazı var.
- 4:32Bu da yönetimin belirlenmesinde ana hissedarın söz sahibi olduğu
- 4:36anlamına geliyor. Şeffaflık açısından yöneticilere
- 4:39ne kadar ödeme yapılmış? 10'a çıkart da bakalım 2.020
- 4:42beşte üst yönetime yani yönetim kurulu genel müdür ve
- 4:46yardımcılara sağlanan toplam fayda yaklaş 69 buçuk milyon TL
- 4:50olmuş. Bir önceki yıl bu rakam 65,4
- 4:53milyon TL imiş. Peki şirketin genel bir
- 4:56fotoğrafını çekmek için bir swot analizi yapsak.
- 4:58Ama böyle liste gibi değil de biraz tartışarak, mesela en
- 5:01büyük gücü ne sence. En büyük gücü tartışmasız
- 5:05arkasındaki iş bankası, markası ve sahip olduğu o premien
- 5:09portföy. Bu onlara hem finansman
- 5:12kolaylığı sağlıyor hem de kiracı bulmada büyük bir avantaj
- 5:16yaratıyor. Zayıf yön olarak da raporda şey
- 5:19notu var. Gelirlerinin gayrimenkul
- 5:21pırasasındaki dalgalanmalara aşırı duyarlı olması ve Türkiye
- 5:25gibi bir ülkede bu bir şirketin kaderini başkalarının eline
- 5:28bırakması gibi bir şey değil mi? Kesinlikle en kritik zayıflık bu
- 5:31bunu yönetmenin de 2 yolu var. Birincisi kira kontratlarını
- 5:36enflasyona veya dövize endekslemek, ikincisi konut
- 5:40geliştirme tarafında doğru zamanda doğru projeye girmek.
- 5:43Fırsatlarda burada devreye giriyor o zaman.
- 5:45Tam olarak. Litus altunizade ve kasaba
- 5:48modern gibi yeni projeler şirketi sadece kira piyasasına
- 5:52bağımlı olmaktan kurtaran yeni gelir kapıları olabilir.
- 5:56En büyük tehdit ise elbette ekonomideki genel bir
- 5:59yavaşlamanın hem kiraları hem konut satışlarına aynı anda
- 6:03vurması. Anladım, bir de GYO olan için
- 6:06değişen vergi mevzuatı. Var evet. 10'a çıkart birazdan
- 6:09daha detaylı gireceğiz. O çok önemli bir konu.
- 6:12Çok iyi bir çerçeve oldu. Şimdi o zaman motoru çalıştırma
- 6:15ve rakamların derinliklerine inme zamanı.
- 6:18Analize başlamadan önce şu elimizdeki pdabus raporundaki
- 6:22bağımsız denetçi görüşü meselesine bir netleştirelim,
- 6:25buna bir nevi sağlık karnesi demiştik.
- 6:27Evet peki pduy cnin karnedeki notu.
- 6:30Notu olumlu görüş bu alınabilecek en yüksek not.
- 6:34Ne anlama geliyor tam olarak. Anlamı şu.
- 6:37Iş GYG o'nun finansal tabloları Türkiye finansal raporlama
- 6:41standartlarına uygun olarak tüm önemli yönleriyle şirketin
- 6:45durumunu ve performansını dürüstçe yansıtmaktadır.
- 6:49Bu yatırımcı için bir güvence. Tamam olumlu görüş en iyi not
- 6:52ama aynı raporda kilit denetim konusu olarak.
- 6:55Yatırım amaçlı gayrimenkullerin değerlenmesine dikkat çekmişler.
- 6:59Evet. Bu o temiz karnenin yanına
- 7:01konulmuş kocaman bir yıldız işareti gibi değil mi?
- 7:05Sanki her şey yolunda ama tabi şirketin kendi mülklerine
- 7:09biçtiği değere inanıyorsanız der gibi.
- 7:12Bu harika bir benzetme ve tam olarak doğru noktaya parmak
- 7:16basıyor. Şirketin 58 milyar liralık
- 7:18toplam varlığının tam 44 milyar lirası bu gayrimenkullerden
- 7:23oluşuyor. Neredeyse tamamı yani?
- 7:25Büyük kısmı evet ve bu değer bir binanın maliyeti değil, gerçeğe
- 7:30uygun değeri yani gelecekteki kira beklentileri, doluluk
- 7:34oranları gibi birçok varsayım kullanılarak hesaplanıyor.
- 7:38Tıpkı eşsiz bir sanat eserine değer biçmek gibi.
- 7:42Bilim biraz sanat. Aynen öyle denetçi de diyor ki
- 7:45bu 44 milyar liralık rakam o kadar büyük ve o kadar çok
- 7:49varsayımı dayanıyor ki ben en çok buraya odaklandım.
- 7:53Pw c kendi uzmanların da devreye sokarak bu değerlemelerin makul
- 7:58olduğu sonucuna varmış. Ama evet, bu bir güvence ama
- 8:02aynı zamanda yatırımcının bu değerlemenin nakit değil bir
- 8:06tahmin olduğunu aklında tutması için de bir uyarı.
- 8:09Anlaşıldı. O zaman bu devasa varlıkların
- 8:12karşısında ne kadar borç var? Bilanço'ya bakalım.
- 8:15Şirketin finansal yapısı ne durumda?
- 8:17Işte hikayenin en çarpıcı en ilginç kısımlarından birine
- 8:21geldik. Merak ettim.
- 8:22Toplam varlıklar 2.020 dörtteki 62,4 milyar liradan 2.020 beşte
- 8:2858,2 milyar liraya hafifçe gerilemiş ama asıl olay borç
- 8:33tarafında şirket 2.020 beşte bilançosu'nda devrim gibi bir
- 8:38temizlik yapmış. Rakamlar ne söylüyor tam olarak?
- 8:41Rakamlar adeta bağırıyor. 2.024 sonunda 5,6 milyar TL olan
- 8:47toplam finansal borç, 2.025 sonunda sadece bir milyar TL ye
- 8:52düşmüş. Ciddi misin?
- 8:53Çok ciddiyim, banka kredilerinin tamamını sıfırlamışlar.
- 8:57Düşünebiliyor musun? Neredeyse 4,6 milyar liralık
- 9:02kredi borcunu bir senede kapatmışlar.
- 9:04Inanılmaz bir rakam bu. Bu sanki birinin bütün ev
- 9:08kredisini bir yılda kapatması gibi bir şey.
- 9:11Peki bu paranın kaynağı ne? Yani piyango falan mı?
- 9:14Çıktı, piyango değil ama piyangoya yakın büyüklükte
- 9:17varlık satışları cevap nakit akış tablosunda gizli. 2.025
- 9:23yılında Ankara iş kulesi ve istanbul finans merkezindeki
- 9:27binaları gibi portföylerindeki bazı önemli mülkleri satmışlar.
- 9:31Hıhı buradan yaklaşık 8 buçuk milyar t l'lik bir nakit girişi
- 9:35sağlamışlar. Bu parayla da hem o devasa 4
- 9:39buçuk milyar liralık borcu kapatmışlar hem de üzerine
- 9:43izmir'de yeni arsalar almak gibi 3 buçuk milyar liralık yeni
- 9:47yatırımlar yapmışlar. Durup bir düşünelim, bu çok
- 9:50büyük bir stratejik hamle. Kesinlikle.
- 9:53Yani 2.025 yeni bir şeyler inşa etme yılı değil.
- 9:56Kendi finansal evlerini baştan aşağı yenileme bir nevi tadilat
- 10:01yılı olmuş. Evdeki bazı mobilyaları satıp
- 10:04bütün ipoteki kapatmışlar. Harika bir özet.
- 10:07Bu yönetimin geleceğe dair beklentileri hakkında ne
- 10:10söylüyor? Bize belki de fırtınalı bir hava
- 10:13bekliyorlar ve gemiyi hafifletiyorlar.
- 10:15Aynen öyle. Bu bir riskten kaçınma ve
- 10:18geleceğe hazırlık hamlesi yüksek faiz ortamında borçluluk en
- 10:23büyük yüktür ISGO bu yükten tamamen kurtularak.
- 10:27Gelecekteki olası krizlere karşı kendini çok daha dayanıklı hale
- 10:31getirmiş anladım ve aynı zamanda yeni projelere odaklanmak için
- 10:36kendilerine finansal bir alan açmışlar.
- 10:38Bu bence ilk önemli çıkarımımız ISGO 2.020 beşte finansal bir
- 10:44kale inşa etti. Peki bu kadar büyük bir ameliyat
- 10:48elbette acısız olmamıştır. Bilanço'yu temizlemenin bir
- 10:52bedeli olmalı. Bu durum kârlılığa nasıl
- 10:54yansıdı? Başlangıçtaki bilmecemize o bir
- 10:58milyar liralık zarara geliyoruz sanırım.
- 10:59Tam üstüne bastın. Gelir tablosuna baktığımızda ilk
- 11:03dikkat çeken şey hasılatın yani satış gelirlerinin 5.3 milyar
- 11:09liradan 3.1 milyar liraya düşmesi.
- 11:12Bu ciddi bir düşüş. Ciddi bir düşüş ana sebebi bir
- 11:15önceki yılki yüksek konut satışlarının bu yıl
- 11:18tekrarlanmaması. Fakat çok ilginç bir detay var.
- 11:22Şirketin ana damarı yani kira gelirleri bu zorlu yılda bile
- 11:261.46 milyar liradan 1.77 milyar liraya yükselmiş.
- 11:32Bu çok iyi çekirde kişi büyümeye devam ediyor.
- 11:34Aynen öyle. Ama tablonun en alt satırında o
- 11:37korkutucu rakam var. Şirket, 2.020 dörtte 1,17 milyar
- 11:41TL kâr ederken, 2.020 beşi 958.000.000 TL zararla
- 11:43kapatıyor. Kira gelirleri artarken bu nasıl
- 11:50olabilir? Ilk bakışta bir alarm zili gibi
- 11:53duruyor. Evet ama kaputu kaldırınca
- 11:55motorun farklı çalıştığını görüyoruz.
- 11:57Bu zarar şirketin operasyonlarının kötü
- 12:00gitmesinden kaynaklanmıyor. 2 ana muhasebesel ve vergisel
- 12:05sebebi var. Nedir onlar?
- 12:07Birincisi, bir önceki yıl gayrimenkullerin yeniden
- 12:10değerlemesinden kaynaklanan 4,2 milyar TL lik devasa bir kağıt
- 12:16üstü kar vardı. Bu yıl ise bu değerleme artışı
- 12:19sadece 1.3 milyar TL olmuş. Bu bile tek başına kârı
- 12:22neredeyse 3 milyar lira aşağı çekiyor.
- 12:26Tamam, bu ilk kısmı anladım. Bu işletme para kaybediyor demek
- 12:30değil. Bu sahip olduğun değerli bir
- 12:32tablonun değerinin geçen seneye göre daha az artması gibi bir
- 12:35şey cebinden çıkan bir para yok. Mükemmel bir örnek cebinden
- 12:39çıkan para yok. Peki ikinci ve daha önemli sebep
- 12:42ne? Ikinci ve asıl sebep g olar için
- 12:45değişen vergi kanunu, eskiden GO ların kazançları büyük ölçüde
- 12:50vergiden muaftı. Şimdi yeni düzenlemeyle bu
- 12:53istisna'nın devam etmesi için belli şartlar geldi.
- 12:57Bu teknik değişiklikler nedeniyle şirket bu yıl
- 13:00bilançosuna tam 1.56 milyar TL lik bir ertelenmiş vergi gideri
- 13:06yazmak zorunda kaldı. Bu da nakit çıkışı olmayan bir
- 13:09kalem. Tamamen bu nakit olarak ödenen
- 13:12bir vergi değil. Muhasebesel bir karşılık işte bu
- 13:162 faktör yani düşük değerleme artışı ve yüksek vergi gideri
- 13:21karlı bir operasyonu kağıt üzerinde zarara dönüştürdü.
- 13:25Yani özetle bu zarar şirketin kasasından para çıktığı için
- 13:30değil, muhasebe kuralları ve değişen bir vergi kanunu
- 13:34yüzünden ortaya çıktı. Bu da yatırımcı için ikinci ve
- 13:38belki de en kritik çıkarın. Zararın perde arkasını anlamak,
- 13:42manşete aldanmamak. Kesinlikle.
- 13:45Peki nakit durumu ne alemde? Bütün bu varlık satışları ve
- 13:49borç ödemelerinden sonra kasada para kaldı mı?
- 13:52Nakit akışlarına baktığımızda işletme faaliyetlerinden
- 13:56904.000.000 t l'lik bir nakit çıkışı olduğunu görüyoruz.
- 14:01Ama bu da yanıltıcı olabilir. Neden?
- 14:03Detayına inince bunun büyük kısmının satışı devam eden konut
- 14:07projelerinin stok maliyetlerinden kaynaklandığını
- 14:10anlıyoruz. Asıl hikaye, yatırım ve
- 14:12finansman faaliyetlerinde 8 buçuk milyarlık varlık
- 14:16satışından gelen paranın 4 buçuk milyarı borca 3 buçuk milyarı
- 14:20yeni yatırımlara gitmiş ve tüm bu operasyonların sonunda yıl
- 14:25sonunda kasalarında 237.000.000 TL nakitleri kalmış.
- 14:29Yani kasayı boşaltmamışlar, akıllıca yönetmişler.
- 14:32Gaye takılıca harika. Tüm bu parçaları
- 14:35birleştirdiğimizde 2.025 yılı için net bir strateji ortaya
- 14:38çıkıyor. Geçmişin yüklerinden kurtul
- 14:41bilançoyu temizle ve geleceğin büyüme motorlarına yatırım yap.
- 14:45Peki o gelecek neye benziyor? Yönetim büyümenin nereden
- 14:49geleceğini düşünüyor? Yönetimin adımları bize yolu
- 14:52gösteriyor. Odak noktası tamamen yeni konut
- 14:55projeleri. Raporda sıkça adı geçen litus,
- 14:58altınizade ve kasaba modern gibi projelerde satışlar devam
- 15:02ediyor. Hatta çok önemli bir dipnot var.
- 15:05Nedir finansal tablolar kapandıktan sonra bile şirket
- 15:09kasaba modern projesindeki payını 489.000.000 TL daha
- 15:13ödeyerek arttırma kararı almış. Bu çok net bir sinyal.
- 15:18Bu bizim gelecekteki para makinamız bu projeler olacak
- 15:22demenin en net yolu. Bu da bizi üçüncü önemli
- 15:25çıkarıma getiriyor. Şirketin yeni büyüme motoru
- 15:28artık mevcut varlıkların değerlenmesi ya da satışı değil,
- 15:31sıfırdan geliştirip satacağı bu lüks konut projeleri olacak.
- 15:35Bu şirketin risk profilini de değiştiriyor aslında.
- 15:38Nasıl değiştiriyor? Daha öngörülebilir kira
- 15:41gelirinden proje riskleri içeren ama potansiyel kârı daha yüksek
- 15:45bir modele geçiş var. Kesinlikle ve bu noktada
- 15:48dördüncü. Son çıkarım devreye giriyor.
- 15:51Yeni vergi düzeni ve temettü artık GY oların vergi avantajını
- 15:56sürdürebilmeleri için gayrimenkul satış kazançlarının
- 15:59en az yüzde ellisini temettü olarak dağıtmaları gerekiyor.
- 16:02Bu yatırımcılar için harika bir haber olabilir.
- 16:05Aynen öyle. Çünkü bu şirketin gelecekte bu
- 16:09yeni projelerden elde edeceği kârların önemli bir kısmını
- 16:13hissedarlarıyla paylaşmak zorunda kalacağı anlamına
- 16:16geliyor. Gelecekteki temettü politikası
- 16:20ISGO yatırımcısı için her zamankinden daha kritik olacak.
- 16:24Mükemmel bir analiz oldu. Bilmeceyi çözdük gibi
- 16:27hissediyorum. O korkutucu zarar rakamının
- 16:30ardında aslında kendini geleceğe hazırlayan, borçlarını
- 16:34sıfırlayan ve yeni bir büyüme hikayesi yazmaya odaklanan bir
- 16:38şirket bulduk. Aynen öyle.
- 16:40Şirketin bilançosunu nasıl temizlediğini ve rotasını bu
- 16:44iddialı yeni konut projelerine nasıl çevirdiğini gördük.
- 16:48Şimdi bir yatırımcı olarak sizin kendinize sormanız gereken kilit
- 16:53soru şu. Nedir o soru?
- 16:55Türkiye'de lüks konut piyasasının geleceğine inanıyor
- 16:58musunuz ve yönetimin bu büyük projeleri kârlı bir şekilde
- 17:03tamamlayıp bu kârın sizinle temettü olarak paylaşacağına
- 17:06gülünüyor musunuz? Işte cevaplanması gereken milyon
- 17:10dolarlık soru bu, bu derinlemesini incelemenin kendi
- 17:14cevabınızı bulmanızda size yol gösterdiğini umuyoruz.
- 17:17Umarız. Eğer bu içeriği beğendiyseniz
- 17:20lütfen videomuzu beğenmeyi kanalımıza abone olmayı ve
- 17:23paylaşmayı unutmayın. Ayrıca bu tür analizlerin devam
- 17:27etmesi için kanalımıza üye olarak bize destek
- 17:30olabilirsiniz. Desteğinizi göstermek için süper
- 17:32teşekkür özelliğini de kullanabileceğinizi
- 17:35hatırlatalım. Bir sonraki analizde görüşmek
- 17:37üzere hoşça kalın.