Latest / Market Risk TR / 🔴🇹🇷 #THYAO | Türk Hava Yolları 2024 yılı Olağan Genel Kurul Toplantı Notları | 21 Mayıs 2025

Transcript

🔴🇹🇷 #THYAO | Türk Hava Yolları 2024 yılı Olağan Genel Kurul Toplantı Notları | 21 Mayıs 2025 · Market Risk TR

0:00
Merhabalar bugünkü masamızda türk hava yollarına ait çok ama
0:03
çok önemli 2 belge var. Evet, biri 21 Mayıs 2020 beşteki
0:08
o büyük genel kurul toplantısından hemen önce
0:10
hazırlanmış bir bilgilendirme dokumanı.
0:14
Diğeri ise o toplantıda an ve anne konuşulduğunu, hangi
0:18
kararların alındığını gösteren resmi tutanak.
0:22
Bu 2 belgeyi yan yana koyduğunuzda aslında bir devin
0:27
hem geçmiş yılının karnesini hem de gele.
0:30
Yıllara dair yol haritasını görüyorsunuz, biri vaatler,
0:34
diğeri ise alınan kararlar. Bizim görevimiz de tam olarak
0:38
bu. Bu belgelerin satır aralarına
0:40
girerek thy'nin sadece bir havayolu şirketi olmaktan çıkıp
0:45
nasıl bir yapıya dönüştüğünü. Hatta bir ekosisteme
0:49
dönüştüğünü. Kesinlikle. 2.025 ve sonrası
0:52
için hangi stratejik kararları aldığını ve tüm bunların sizin
0:56
için ne anlama geldiğini ortaya koymak.
0:59
Hadi bu devin kokpitine bir göz atalım.
1:01
O zaman en temelden başlayalım. En basit soru, türk hava
1:05
yollarının sahibi kim? Yani kontrol kimin elinde?
1:09
Şimdi belgelere bakınca ilk başta biraz kafa karıştırıcı
1:12
gibi. Duruyor çünkü varlık fonunun
1:15
payı %49, halka açık kısım ise neredeyse %51.
1:20
Yani ilk bakışta kontrol halka açık yatırımcılarda gibi değil
1:23
mi? Aynen öyle görünüyor.
1:25
Rakamlar net Türkiye varlık fonunun %49,10 ikilik bir payı
1:30
var, geri kalan %50,80 sekizlik kısım ise borsada işlem görüyor.
1:36
Yani binlerce farklı yatırımcıya ait ama.
1:39
Ama asıl ilginç nokta o pastanın içinde gizli minicik bir dilim
1:44
TC hazine ve maliye Bakanlığına ait sadece ve sadece bir adet c
1:49
grubu ise. Bir dakika, yani milyarlarca
1:52
liralık bir sermayeden bahsediyoruz ve içinde sadece
1:55
tek bir hisse mi bunun ne önemi olabilir ki?
1:58
Kulağa çok sembolik bir detay gibi geliyor.
2:00
Işte bütün sır orada saklı, o tek hisse sayısal olarak bir hiç
2:05
gibi görünse de 10'a çıkart tanınan özel haklar sayesinde
2:08
devasa bir stratejik güce sahip. Nasıl bir güç bu?
2:12
Bu c grubu hisse sahibine yani devlete yönetim kurulu üyelerini
2:17
ve denetçileri aday gösterme konusunda özel bir imtiyaz tanık
2:20
bir öncelik tanıyor. Yani şirketin en tepe yönetimini
2:24
kimin belirleyeceğinin anahtarı aslında o tek hissede.
2:27
Anladım yani varlık fonunun o yaklaşık yüzde ellilik.
2:31
Daha çok ekonomik bir güç ifade ederken aynen o tek hisse
2:34
doğrudan yönetimsel bir kontrol gücü veriyor.
2:37
Sayıların çok ötesinde bir güçten bahsediyoruz.
2:39
Kesinlikle bu şirketin stratejik bir ulusal varlık olarak
2:43
görüldüğünü ve yönetiminde kamunun her zaman belirleyici
2:47
bir rol oynayacağının en net göstergesi aslında.
2:49
Peki bu devasa yapının son dönemdeki hamlelerine bakalım
2:54
belgeleri incelerken benim en çok dikkatimi çeken şey thy'nin
2:59
artık bildiğimiz anlamda sadece uçak uçuran bir şirket olmadığı.
3:03
Evet, bu çok kritik bir dönüşüm. Yani 2.024 ve 2.020 beşte atılan
3:08
adımlar şirketin bambaşka alanlara, kollara ayrıldığını
3:11
gösteriyor. Aslında bu hani 2.000 yirmideki
3:14
pandemi krizinden alınan acı bir dersin sonucu olabilir diye
3:17
düşünüyorum. Bütün filonuz yeme indiğinde
3:20
sadece bilet satarak para kazanan bir şirket olmanın ne
3:24
kadar kırılgan olduğunu herhalde en iyi onlar anladı.
3:27
Şimdi ise THY bir bacağının havacılıkta, diğer bacaklarının
3:32
ise gayrimenkul de finansta, hatta sağlıkta olduğu bir yapıya
3:36
bürünüyor. Böylece bir daha uçaklar
3:38
uçamazsa bile şirketin diğer motorları çalışmaya devam
3:42
edecek. Bu çok güçlü bir bakış açısı.
3:44
Peki bu yeni motorlar hangileri? Belgelerde en dikkat çekenler
3:48
neler? En bilineni ile başlayalım
3:50
istersen a jet tabi t y'nin düşük maliyetli alt markası
3:55
artık tamamen kendi kanatlarıyla uçuyor. 2.020 dördün başında
4:00
kendi işletme ruhsatını aldı ve sermayesi burası önemli.
4:05
Tam 15 milyar TL gibi devasa bir rakama çıkarıldı. 15 milyar.
4:11
Evet, bu pazarda farklı bir kulvarda da ne kadar iddialı
4:15
olacaklarının çok net bir göstergesi.
4:18
Ama asıl şaşırtıcı olanlar bence havacılık dışı alanlar.
4:22
Evet o listeyi görünce ben de gerçekten şaşırdım.
4:25
Sağlık gayrimenkul spor yani alakasız gibi duran bir sürü
4:29
alan. Aynen 2.024 yazı çok hareketli
4:33
geçmiş anlaşılan. Iş sağlığı ve güvenliği alanında
4:36
bir şirket kurmuşlar. Hemen ardından thy gayrimenkul
4:40
yatırım hizmetleri a ş y'yi kurup sermayesini kısa sürede 7
4:45
buçuk milyar TL ye çıkarmışlar. Bu sadece personel lojmanları
4:49
falan yapmak için değildir herhalde.
4:51
Hiç sanmıyorum. Bu ciddi bir yatırımcı kimliğine
4:54
büründüklerinin işareti. Hatta spor kulübünü bile
4:57
profesyonel bir anonim şirket yapısına dönüştürmüşler.
5:01
Bir dakika, th heye ve finans teknolojileri sanırım benim için
5:05
en şaşırtıcı olanı buydu. TKP diye bir markadan
5:08
bahsediliyor. Ne oluyor tam olarak yani
5:10
yakında malesef puanlarımızla market alışverişi falan mı
5:13
yapacağız? Neden olmasın?
5:15
Bu belki de tüm bu yeni adımlar için de en stratejik, en uzun
5:19
vadeci olanı. Anlat biraz.
5:21
Türk Hava Yolları, elektronik para ve ödeme hizmetleri a ş
5:25
yani kısa adıyla TKP merkez bankasından faaliyet izni almış.
5:30
Bu şu demek TH artık resmen bir fintech oyuncusu.
5:34
Vay canına. Elindeki milyonlarca yolcunun
5:37
verisini o devasa sadakat programını ve marka gücünü
5:41
kullanarak kendi ödeme ekosistemini kuruyor.
5:45
Bu sadece bilet satış komisyonlarından kurtulmak
5:48
değil, aynı zamanda finansal hizmetler pazarından da pay
5:51
almak demek. Gelecekte bir banka gibi
5:54
davranmasının önünü açan bir adım bu.
5:56
Işte bu devasa büyüme ve çeşitlenme iştahının arkasındaki
6:00
finansal gücü de 21 mayıs'taki genel kurul kararlarında net bir
6:05
şekilde gördük. Orada açıklanan kâr rakamı
6:08
gerçekten yani dudak uçuklatıcıydı.
6:11
Kesinlikle o toplantı, şirketin finansal gücünün adeta bir gövde
6:16
gösterisine dönmüş. 2.024 yılı için açıklanan konsolide net kar
6:21
113 milyar liranın üzerinde. Inanılmaz bir rakam.
6:24
Bu devasa kârlılığın ardından tabii ki bütün hissedarların
6:28
gözü kulağı tek bir sorudaydı. Bize ne kadar pay verilecek?
6:33
Ne karar çıkmış hissedarların yüzü.
6:35
Güldü mü? Yönetim kurulunun teklifi kabul
6:37
edilmiş ve hissedarlara yaklaşık 9 buçuk milyar liralık bir kâr
6:41
payı yani temettü dağıtma kararı çıkmış.
6:45
Güzel para. Evet ödemenin de yaz aylarında 2
6:48
taksitte yapılması planlanmış. Ama asıl ilginç olan bu değil.
6:52
Bence asıl ilginç olan dağıtmadıkları para.
6:55
O nasıl yani? Şöyle kârın, 100 milyar liranın
6:59
üzerindeki devasa bir kısmını yani neredeyse yüzde doksanından
7:04
fazlasını şirketin kasasında tutmuşlar.
7:07
Geçmiş yıllar karlarını aktarmışlar.
7:09
Bu aslında bir mesaj. Hem de çok net bir mesaj.
7:12
Kazandığımız parayla yeni yatırımlar yapacağız.
7:16
O bahsettiğimiz gayrimenkul fintek gibi yeni motorları daha
7:20
da büyüteceğiz demenin ennek yolu bu hissedar küçük bir pay
7:25
verip pastanın en büyük dilimini büyüme için ayırmışlar.
7:29
Anladım bu aslında şirketin gelecek vizyonunu parayla
7:32
anlattığı bir an büyümeye bu kadar odaklanmışken, gelecekte
7:36
daha hızlı hareket edebilmek için bir karar daha alınmış.
7:40
Kayıtlı sermaye tavanının arttırılması bu biraz teknik bir
7:43
terim gibi duruyor ama aslında çok önemli.
7:46
Çok çok önemli. Şirketin kayıtlı sermaye tavanı
7:49
5 milyar tl'den 10 milyar tl'ye yani tam 2 katına çıkarılmış.
7:54
Bunu bize daha basit anlatır mısın?
7:56
Şöyle düşünebilirsiniz, yönetim kuruluna önümüzdeki 5 yıl için
8:00
verilmiş değeri 10 milyar TL ye kadar olan açık bir çek bu.
8:05
Ihtiyaç duydukları anda büyük bir yatırım fırsatı çıktığında
8:10
veya ani bir sermaye ihtiyacı olduğunda genel kurulu tekrar
8:14
toplamaya gerek kalmadan çok daha hızlı ve esnek bir şekilde
8:18
sermaye artırımı yapabilecekler. Yani gelecekteki büyüme için
8:22
kendilerine bürokrasiden arındırılmış bir otoban inşa
8:26
etmişler. Para ve stratejinin yanında bir
8:28
de güç dengeleri var. Tabi yeni bir yönetim kurulu da
8:31
seçilmiş. O toplantıda orada dikkat çeken
8:34
bir durum var mı? Yönetim kurulunda Ahmet Bolat ve
8:37
Bilal ekşi gibi tepe isimler görevlerine devam ediyor.
8:41
Ama kurula birkaç yeni bağımsız üyenin de katıldığını görüyoruz.
8:44
Özgül Özkan, Yavuz ve gülden nacar gibi isimler var.
8:48
Bu iyi bir şey mi? Genellikle evet, bu kurumsal
8:51
yönetim açısından taze bir bakış açısı getirme çabası olarak
8:55
okunabilir. Üyelerin ücretleri de
8:58
belirlenmiş. Aylık net 80.000 t l'lik bir
9:02
huzur hakkı. Huzur hakkı.
9:04
Yani yönetim kurulu'ndaki görevleri ve katılımları için
9:07
ödenen bir ücret diyelim. Buna ek olarak yılda 4 ikramiye
9:12
de var. Anladım ve toplantıdaki son
9:14
büyük stratejik hamlede yine parayla ilgili yeni bir hisse
9:18
geri alım programı. Şimdi bir şirket neden kendi
9:21
hissesini piyasadan toplar ki bu yatırımcıya ne anlatır?
9:25
Bu çok güçlü bir mesaj aslında. Yönetim bu kararla yatırımcılara
9:30
diyor ki bizim hissemizin fiyatı olması gerekenin altında
9:35
şirketimizin gerçek değeri bu değil.
9:37
Biz şirketimizi o kadar güveniyoruz ki kendi paramızla
9:41
kendi hissemizi alıyoruz. Yani hisseyebi de bir sahip
9:44
çıkıyorlar. Aynen.
9:46
Hisse fiyatına destek olmak ve piyasaya güven aşılamak için
9:50
yapılır. Program için ayırdıkları fon ise
9:53
hiç de az değil 9 milyar TL. 9 milyar.
9:57
Evet ve belgelerdeki en çarpıcı detaylardan biri de bir önceki
10:02
geri alım programının sonuçlarını paylaşmış olmaları.
10:06
Bu çok şeffaf bir hareket. Ne?
10:08
Olmuş o programda işe yaramış mı peki?
10:10
Hem de nasıl tutanaklara göre ortalama 170 TL civarından
10:15
topladıkları hisseler %60 sekizlik bir TL bazında getiri
10:19
sağlamış. Gayet başarılı bu.
10:22
Stratejinin daha önce ne kadar başarılı olduğunun somut bir
10:26
kanıtı yatırımcıya diyorlar ki bakın biz bunu daha önce yaptık
10:30
ve para kazandık. Şimdi yine yapıyoruz.
10:32
Bize güvenin. Tamam, şimdiye kadar her şeyi
10:34
oldukça parlak plan. Stratejik görünüyor, rekor
10:38
karlar, büyüme hamleleri, hissedarlara verilen mesajlar
10:42
ama tutanakların en sonuna dilek ve temenniler bölümüne gelince
10:46
işin rengi biraz değişiyor. Evet, genel kurulların o bölümü
10:50
genelde en sıkıcı kısımdır. Teşekkürü konuşmaları iyi
10:54
dilekler falan. Ama bu tutanağı okurken en çok
10:57
bu bölüm dikkatimi çekti benim de.
10:59
Neden? Bir hissedar Bilal yıldız
11:01
isminde biri söz alıp yönetimin cevaplamaktan pek de
11:05
hoşlanmayacağı 2 tane çok net konuyu masanın tam ortasına
11:09
koymuş. Bunlar sıradan sorular değil,
11:11
anladığım kadarıyla doğrudan yönetimin tepe isimlerini hedef
11:15
alan oldukça ciddi iddialar. Toplantı salonunda havanın bir
11:19
anda değiştiğini hayal edebiliyorum ilk soru neymiş?
11:23
Ilk soru bir çıkar çatışması iddiası.
11:26
Ilgili hissedar şirketin dışarıdan hizmet aldığı bir
11:30
avukat olan Sezgin tunçun, aynı zamanda Yönetim Kurulu Başkanı
11:34
Ahmet bolatın ve bir başka yönetim kurulu üyesinin eşinin
11:38
de özel avukat olduğunu iddia. Ediyor bu ciddi bir iddia.
11:41
Ve soruyor, bu hizmet neden bu avukattan alınıyor ve bugüne
11:45
kadar kendisine ne kadar ödeme yapıldı?
11:48
Bu şeffaflık ve kurumsal yönetim ilkeleri açısından çok hassas.
11:53
Çok kritik bir soru. Gerçekten de öyle.
11:56
Ikinci soru ise daha da yaygın bir tartışma konusuyla ilgili
11:59
sanırım. Nepotizm yani akraba
12:02
kayırmacılığı. Evet, hissedar genel müdür Bilal
12:06
ekşinin, oğlunun thynin bir yan şirketi olan TC işe alınmasıyla
12:12
ilgili kamuoyunda çıkan haberleri gündeme getiriyor.
12:15
Ve bu konuda şirketten bir açıklama yapılmasını talep
12:19
ediyor. Bunlar şirketin o parlak
12:21
finansal tablosunun arkasındaki yönetim pratiklerine dair ciddi
12:25
soru işaretleri doğuran konular. Peki bu bomba gibi sorulara
12:29
salonda bir cevap verilmiş mi? Tutanaklar ne diyor bu konuda?
12:33
Tutanaklardaki resmi ifade şu, bu soruların yazılı olarak
12:37
cevaplanacağı ve yasal süre içinde şirketin yatırımcı
12:41
ilişkileri sitesinde yayınlanacağı belirtilmiş.
12:44
Yani sorularınızı aldık sonra? Düşeceğiz denmiş.
12:47
Aynen öyle yani salonda bir tartışma yaşanmamış veya anında
12:51
bir cevap verilmemiş. Bu bazen böyle zorlu sorular
12:55
karşısında durumu salonda yönetmek için kullanılan
12:58
standart bir prosedür. Cevaplar daha sonra kamuoyuyla
13:02
paylaşılacak denmiş. Anlıyorum.
13:04
Yine de bu soruların resmi tutanağa girmiş olması bile
13:08
başlı başına önemli bir şey. Sadece kararların oylandığı
13:11
değil, hesap sorulduğu bir platform olduğunu da gösteriyor.
13:15
Kesinlikle kurumsal yönetimin ve hisseder haklarının en azından
13:19
kağıt üzerinde işlediğini gösteren bir an bu.
13:22
Pekala, tüm bu parçaları birleştirdiğimizde karşımıza
13:25
nasıl bir tablo çıkıyor? Bir özetleyelim.
13:27
Karşımızda 2.020 dördü 113 milyar liranın üzerinde rekor
13:31
bir kârla kapatmış. Hissedarına yaklaşık 10 milyar
13:34
lira temettü atan ama kârın aslan payını yani 100 milyar
13:38
liradan fazlasını büyümü için ayıran bir şirket var.
13:42
Ve artık sadece bir hava yolu değil, gayrimenkulden, finteke,
13:47
spordan sağlığa uzanan kollarıyla.
13:50
Adeta bir holdinge dönüşme yolunda hızla ilerliyor.
13:53
Ve aynı zamanda kayıtlı sermaye tavanını ikiye katlayarak ve
13:58
yeni bir hisse geri alım programı başlatarak finansal
14:02
olarak kendine muazzam bir esneklik ve manevra alanı
14:05
yaratıyor. Bu sadece bugünü değil,
14:08
önümüzdeki en az 5 yılı planlayan bir vizyonu
14:11
gösteriyor. Gördüğümüz şey geleneksel bir
14:14
hava yolu şirketinden çok daha fazlası olmayı hedefleyen
14:18
çeşitlenmiş bir yapı, marka gücünü ve finansal kapasitesini
14:22
kullanarak. Havacılığın getirdiği o
14:25
kaçınılmaz risklerden, krizlerden arındırılmış yeni
14:29
gelir akışları yaratmaya çalışıyor.
14:32
Ancak. Ancak genel kurulda sorulan o
14:35
sivri hissedar sorularının da gösterdiği gibi bu devasa büyüme
14:40
ve çeşitlenme. Beraberinde şeffaflık ve
14:43
kurumsal yönetim pratiklerine yönelik daha fazla denetim ve
14:47
sorgulamayı da kaçınılmaz olarak getiriyor.
14:49
O halde bugünkü analizimizi sizi düşünmeye sevk edecek bir
14:53
soruyla kapatalım. Harika olur.
14:56
Peki sizce türk hava yollarının bu kadar farklı alana yayılması,
15:00
fintech gayrimenkul spor onu gelecekteki ekonomik
15:04
dalgalanmalara karşı. Daha dayanıklı, daha güçlü bir
15:07
deve mi dönüştürecek yoksa ana işi olan havacılıktan tehlikeli
15:11
bir şekilde uzaklaştırıyor mu? Bu çeşitlendirme stratejisinin
15:15
riskleri ve ödülleri üzerine düşünmeye değer.