Latest / Market Risk TR / 🔴🇹🇷 #VAKBN | Türkiye Vakıflar Bankası 2025/12 Bilanço Analizi - VakıfBank Rekor Kârının Arkasındaki Denetçi Uyarısı

Transcript

🔴🇹🇷 #VAKBN | Türkiye Vakıflar Bankası 2025/12 Bilanço Analizi - VakıfBank Rekor Kârının Arkasındaki Denetçi Uyarısı · Market Risk TR

0:00
Hoş geldiniz elinizde bir şirketin finansal raporları var
0:04
diyelim, bir yanda neredeyse beşe katlanmış, böyle göz
0:08
kamaştıran bir kar rakamı diğer yandaysa raporun daha ilk
0:14
sayfasında uluslararası bir denetim devinin koyduğu kocaman
0:18
bir uyarı işareti. Işte bu ikilem bir yatırımcının
0:22
en sevdiği dedektiflik oyunudur. Aslında bugün masamızda
0:27
türkiye'nin en büyük bankalarından vakıfbank'ın 31
0:30
aralık 2025 tarihli raporları var ve bizim görevimizde tam
0:33
olarak bu gizemi çözmek gördüğümüz bu muazzam kâr gerçek
0:38
bir başarı öyküsü mü yoksa rakamların ardında hani
0:41
kaçırmamamız gereken bir detay mı sakla?
0:46
Ve bu dedektiflik oyununda ilk ipucumuz her zaman en başta
0:49
durur. Hatta bazen sanki gözden kaçsın
0:52
diye oraya konmuş gibidir. Bağımsız denetçi görüşü
0:56
genellikle sıkıcı bir formalite sanılır ama bu sefer raporun
1:00
bütün seyrini değiştiren bir dinamit fitili gibi.
1:02
Duruyor. O zaman fitil ateşlemeden önce
1:05
olay yerini bir tanıyalım dimi analize dalmadan önce bu dev
1:10
yapı kimdir, nedir diye bir bakalım.
1:12
Vakıfbank 11 ocak 1950 dörtte kurulmuş, yani türkiye'nin
1:15
finansal tarihinde gerçekten delin kökleri olan bir kurum.
1:20
Merkezi de istanbul ümraniye'deki finans kentte.
1:25
Aynen bankaların fabrikası olmaz tabii ama şubeleri olur ve
1:29
vakıfbankın şube ağı onun sahadaki gücünün net bir şekilde
1:34
gösteriyor. 2.025 sonu itibarıyla yurtiçinde 974 yurt
1:37
dışındaysa, abd, ingiltere BA, irak, Katar gibi kilit finans
1:42
merkezlerinde 6 şubesi var. Yani toplamda 980 şube.
1:50
Toplam 980 şube bir yılda 17 yeni şube açıp çalışan sayısını
1:54
da yaklaşık 900 kişi arttırarak 19.140 yediye çıkarmışlar.
2:00
Vay canına. Yani bu büyüklükteki bir
2:02
operasyon pek yavaşlama belirtisi göstermiyor.
2:05
Anlaşılan. Peki direksiyonda kim var?
2:08
Yani bu dev yapının sahibi kim? Ortaklık yapısına baktığımızda
2:12
resim çok netleşiyor aslında. Evet ana ve hakim ortak %73
2:18
nokta 20 altılık payla Türkiye varlık fonu buna hazine ve
2:23
maliye Bakanlığının yaklaşık %10 beşlik payını da eklediğinizde
2:27
bankanın %80 sekizinden fazlasının doğrudan kamu
2:31
kontrolünde olduğunu görüyoruz. Yani sizin gibi bireysel
2:34
yatırımcıları ilgilendiren borsada işlem gören halka açık
2:38
kısım ise sadece %7 nokta 89 civarında.
2:41
Bu çok önemli bir nokta. Kesinlikle bu yapı bankanın
2:45
stratejilerinin belirlenmesinde kamu önceliklerinin ne kadar
2:49
belirleyici olabileceğini en baştan bize söylüyor.
2:52
Yani bir yatırımcı olarak bu bankanın sadece piyasa
2:57
dinamiklerine göre değil, aynı zamanda hükümet politikalarına
3:01
göre de hareket edeceğini bilmek zorundayız.
3:05
Yönetim kuruluna baktığımızda ise Mustafa saydam'ı Yönetim
3:08
Kurulu Başkanı doktor Cemil ragıp Ertem i baş.
3:12
Vekili ve abdi Serdar üstün Salih de genel müdür olarak
3:17
görüyoruz. Raporun dip notlarında dikkatimi
3:19
çeken bir detay var. Listelenen yönetim kurulu
3:22
üyeleri arasında hiç kadın üye bulunmuyor.
3:25
Bir de üst yönetime sağlanan faydalar kalemine bakmak lazım.
3:30
2.000 yirmibeşte maaşlar ve diğer ödemeler dahil toplamda
3:33
362.000.000 tl'nlik bir ödeme yapılmış, bir önceki yıl bu
3:37
rakam 231.000.000 TL imiş. Ciddi bir artış var.
3:43
Evet, bankanın ne iş yaptığına gelirsek tam anlamıyla bir
3:47
finansal süpermarket, bireysel ticari, kurumsal bankacılık,
3:52
yatırım bankacılığı, sigorta acenteliği yani aklınıza
3:55
gelebilecek her türlü finansal hizmeti sunuyorlar aslında.
3:59
Bunu anladık. Peki bu dev rekabetin çok yoğun
4:03
olduğu Türkiye bankacılık sektöründe tam olarak nerede
4:06
duruyor? Şöyle bir swot analiziyle güçlü
4:09
ve zayıf yanlarını önündeki fırsatları ve tehditleri masaya
4:13
yatıralım mı? Ama lütfen o klasik kitabi
4:16
analizlerden olmasın. Bu rapor özelinde konuşalım.
4:20
Tabii ki. En büyük gücüyle başlayalım,
4:23
arkasındaki sarsılmaz kamu desteği bu ne demek?
4:26
Kriz anında devletin ben burayım diyeceği bir yapı olması demek.
4:30
Bu mevduat sahipleri ve yatırımcılar için çok büyük bir
4:34
güvence. Doğru.
4:35
Yaygın şube ağı ve marka bilinirliği de diğer büyük
4:38
artıları. Peki zayıf yön olarak neyi
4:41
söylersin? Genelde kamu bankaları için
4:43
bürokratik yavaşlık denir. Ama bir yılda 900 kişi işe alıp
4:47
17 şube açmışlar. Bu peki yavaş gibi durmuyor o
4:51
zaman asıl zayıf halka nerede? Işte asıl zayıf halka tam da
4:55
bölümün başında konuştuğumuz o ama da gizli bağımsız denetim
5:00
raporundaki sınırlı olumlu görüş notu bu bankanın finansal
5:05
raporlama kalitesi ve şeffaflığı üzerinde bir gölge yaratıyor.
5:09
Bir yatırımcı için acaba görmediğim başka ne var?
5:13
Sorusunu sorduran en somut zayıflık bu.
5:15
Anladım, fırsatlar ve tehditler ne durumda?
5:18
En büyük fırsat bu devasa yapının dijitalleşme
5:22
potansiyeli. Eğer bu büyüklüğü dijital
5:25
kanallara verimli bir şekilde taşıyabilirlerse.
5:28
Kârlılıklarını daha da arttırabilirler.
5:30
Yurtdışı operasyonlarını genişletme stratejisi de bir
5:33
diğer önemli fırsat. Tehditlerde klasik bankacılık
5:37
tehditleri sanırım. Aynen tehditler tüm sektörün
5:40
ortak derdi, ekonomik dalgalanmalar, faiz
5:43
oranlarındaki ani değişimler ve artan kredi riski özellikle bu
5:48
kadar hızlı büyüyen bir kredi portföyü için bu risk her zaman
5:51
masada. Harika, şimdi her şeyi masaya
5:54
yatırdığımıza göre artık raporların kalbine o gizemli
5:59
bölgeye inebiliriz. Raporu denetleyen uluslararası
6:03
dev ı yani güney bağımsız denetim rapora tam bir temiz
6:08
kağıdı vermemiş, sınırlı olumlu görüş bildirmiş.
6:12
Bu tam olarak ne demek bir yatırımcı bunu gördüğünde ne
6:15
hissetmeli? Panik mi yoksa sadece bir not
6:18
mu? Panik değil ama kesinlikle alarm
6:20
zillerinin çalması demek. Bu denetçinin kibarca finansal
6:25
tablolarınızın büyük bir kısmı doğru ama öyle bir işlem
6:28
yapmışsınız ki ben buna imzamı atamam ve herkesin de bunu
6:31
bilmesi gerekiyor. Demesidir vay bu hani bir
6:35
filmdeki mutlu sonu anlatan anlatacanın ama bir sorun vardı
6:38
diye cümleye başlaması gibidir. Hikayenin geri kalanını bu
6:41
sorunun ışığında dinlemeniz gerekir.
6:43
Peki sorun ne? Denetçinin itiraz ettiği bu
6:47
imzamı atamam dediği şey tam olarak ne?
6:50
Itirazın kalbinde 8 milyar TL lik bir serbest karşılık
6:53
yatıyor. Şimdi bu terim kulağı biraz
6:56
karmaşık gelebilir. O yüzden basit bir benzetme
6:59
yapalım. Bankanın kâr ettiğini ve
7:02
gelecekteki olası kötü günler için kenara para ayırmak
7:04
istediğini düşünün. Tamam.
7:07
Muhasebe standartları der ki, bu parayı belirli kurallara göre
7:11
adına beklenen kredi zararı karşılığı denen bir hesaba
7:14
koymalısın. Ama banka yönetimi bu parayı o
7:17
hesaba değil de. Standartlarda yeri olmayan
7:20
serbest karşılık adında bir nevi kendi oluşturduğu bir kumbaraya
7:24
60. Bir dakika, yani parayı yine
7:26
bankanın içinde tutuyor. Sadece farklı bir cebe koyuyor.
7:29
Bunun ne sakıncası olabilir ki? Sonuçta para kaybolmuyor.
7:33
Iş değişim püf noktası bu o 8 milyar TL yi standartlara uygun
7:38
olan hesaba koysaydı, bankanın o dönemki kârı 8 milyar TL daha
7:43
düşük görünecekti. Ha anlıyorum.
7:46
Farklı bir cebe koyarak o dönemin giderlerini daha az
7:49
göstermiş ve dolayısıyla net kârı olduğundan farklı bir
7:53
şekilde sunmuş oluyor. Denetçi de diyor ki bu işlem
7:57
bankanın 2.025 yılı karını ve öz kaynaklarını doğrudan etkiledi
8:02
ve bu durum standartlara aykırı. Yatırımcı için tercümesi ne peki
8:06
bunun? Yatırımcı için tercümesi şu
8:08
gördüğün o devasa kar rakamı tamamen operasyonel performansı
8:13
yansıtmıyor. Içinde yönetimin bir miktar
8:15
muhasebe ayarı barındırıyor. Işte bu bütün tabloyu değiştiren
8:19
bir bilgi bu uyarıyı aklımızın en görünür yerine koyarak şu
8:23
meşhur kar zarar tablosuna bakalım, rakamlar ne söylüyor?
8:27
Bankanın ana işinden yani faizden kazandığı para ne
8:31
durumda? Net faiz geliri yani bankanın
8:34
kredilerden ve menkul kıymetlerden kazandığı parayla
8:37
mevduata ödediği faiz arasındaki fark 2.020 dörtte 99 milyar TL
8:42
iken 2.020 beşte 152 milyar TL ye fırlamış yüzde.
8:47
Ellinin üzerinde müthiş bir artış.
8:50
Kesinlikle. Bankanın ana motorunun ne kadar
8:53
güçlü çalıştığını gösteriyor. Sadece faiz değil, komisyonlarda
8:58
adeta patlama yapmış, net ücret ve komisyon gelirleri 46 milyar
9:03
TL den 73 milyar TL ye çıkmış. Aynen bu da bankacılık
9:08
hizmetlerinden, kartlardan, transferlerden alınan
9:11
komisyonlarda çok ciddi bir büyüme olduğunu gösteriyor.
9:14
Müşteri tabanı genişliyor ve daha aktif kullanılıyor
9:17
anlaşılan. Ve.
9:19
Tüm bu gelişmelerin sonunda tüm. Bu olumlu gelişmeler ve az önce
9:23
bahsettiğimiz o muhasebe ayarının da etkisiyle gelelim.
9:27
O manşet rakama dönem net kârım 2.020 dörtte 15 milyar TL olan
9:32
net kar 2.020 beşte yaklaşık 72 milyar TL ye ulaşmış.
9:37
Neredeyse beşe katlanmış bir kardan bahsediyoruz.
9:40
Kağıt üzerinde inanılmaz bir başarı.
9:43
Inanılmaz ama yanında o kocaman soru işaretiyle birlikte.
9:47
Evet yani bu 72 mil. Kârın ne kadarının saf?
9:51
Operasyonel başarı ne kadarının da o farklı cebe koyma
9:55
manevrasından kaynaklandığını tam olarak bilemiyoruz.
9:59
Bu durum kârın kalitesi hakkında ciddi bir şüphe uyandırıyor.
10:04
Aynen öyle. Yatırımcının sorması gereken
10:06
soru bu, bu kar sürdürülebilir mi yoksa bir defalık bir
10:10
muhasebe optimizasyonu mu? Denetçi notu bize bu soruyu
10:14
sormamız için bir işaret fişeği çakıyor.
10:16
Peki kar tablosu bu kadar parlak ama bir o kadar da tartışmalı
10:22
gelin bir de binanın temellerine bakalım.
10:24
Bankanın bilançosu yani mal varlığı ve borçların ne durumda?
10:29
Bu kadar kâr eden bir yapının temelleri de sağlam mı?
10:33
Toplam varlıklar 2.025 sonunda 2 trilyon TL yi aşmış durumda.
10:36
Bu rakamı bir an gözünüzde canlandırın.
10:38
Bankanın ekonomideki ağırlığını daha iyi anlarsınız.
10:44
Bu devasa varlıkların en büyük parçasıysa tahmin edebileceğin
10:47
gibi yaklaşık 1.1 trilyon TL ile müşterilere verilen krediler
10:52
kredilerde. Özellikle dikkat çeken bir
10:55
büyüme var mı? Hangi alana odaklanmışlar
10:58
raporun? Detaylarına indiğimizde
11:00
özellikle tüketici kredilerinde bir önceki yıla göre çok
11:03
belirgin bir artış görüyoruz. Bu bankanın bireysel tarafta
11:07
pazar payı kazanmak için gaza bastığını gösteriyor.
11:11
Bu strateji kısa vadede faiz gelirlerini arttırsa da ekonomik
11:14
yavaşlama dönemlerinde geri dönmeme riskini de beraberinde
11:17
getirir. Tabi peki.
11:19
Bankanın net varlığı yani tüm borçları ödendikten sonra
11:23
kendine kalan para ne kadar? Öz kaynakları ne durumda öz?
11:27
Kaynaklar 197 milyar t l'ye ulaşmış.
11:30
Bu da bankanın mali yapısının sağlamlaştığını gösteriyor.
11:34
Ancak benim için daha kritik bir gösterge var.
11:36
Sermaye yeterlilik rasyosu. Evet, bu rasyo'yu bankanın
11:40
finansal amortisörleri gibi düşünebilirsin.
11:43
Beklenmedik bir ekonomik şokta ne kadar sarsıntıyı
11:46
emebileceğini gösterir. Amortiörler ne kadar güçlü peki?
11:50
Yasal olarak bu oranın en az %8 olması gerekiyor.
11:54
Sektörde iyi bir oran olaraksa genelde %10 ikinin üzeri kabul
11:58
edilir. Vakıfbank'ta bu oran %16 nokta
12:01
71. Oldukça iyi.
12:04
Yani amortisörleri oldukça sağlam.
12:06
Banka ciddi bir ekonomik sarsıntıyı bile hasar almadan
12:09
atlatabilecek bir sermaye gücüne sahip.
12:12
Bu yatırımcı için önemli bir yeşilbayrak.
12:15
Raporun o küçük yazılarla dolu dip notlarında gözüne çarpan
12:19
hani o şeytan ayrıntıda gizlidir dedirten başka bir detay oldu
12:24
mu? Olmaz mı?
12:26
Dipnotlarda dikkatimi çeken bir konu risk grubuna kullandırılan
12:29
krediler oldu. Yani bankanın kendi
12:32
iştiraklarına ve bağlı ortaklıklarına verdiği krediler.
12:36
Bu rakam 2.025 sonunda yaklaşık 24.3 milyar TL.
12:40
Dur. Bir dakika, bu bankanın kendi
12:43
kendine borç vermesi gibi bir şey mi?
12:45
Bir yatırımcı için buradaki risk nedir?
12:48
Yani paranın bir cepten diğerine gitmesi neden şeffaflık sorunu
12:52
yaratsın? Şöyle düşünelim, banka dışarıdan
12:55
bir şirkete kredi verirken kılı 40 yarar değil mi?
12:59
En iyi faiz oranını ve en sağlam teminatları almaya çalışır
13:03
tabii. Ki peki.
13:04
Kendi iştirakine yani aynı ailenin bir başka üyesine kredi
13:09
verirken de aynı derecede katı olur mu, yoksa daha esnek
13:13
şartlar daha düşük faizler mi uygular?
13:16
Işte bu potansiyel çıkar çatışması nedeniyle yatırımcılar
13:19
bu tür ilişkili taraf işlemlerini her zaman bir
13:22
büyüteçle izlemelidir. Yani yasa dışı bir şey değil
13:25
ama. Kesinlikle değil ama şeffaflık
13:28
açısından her zaman soru işaretleri barındırır.
13:31
Anladım, o zaman tüm bu parçaları birleştirelim.
13:34
Bir anda rekor kıran faiz ve komisyon gelirleri beşe katlanan
13:38
bir netkar ve kaya gibi sağlam bir sermaye yapısı var.
13:42
Diğer. Yanda ise bu rekor kârın üzerine
13:45
uluslararası bir denetçinin standartlara uymuyor.
13:49
Şerhi şeffaflık konusunda soru işaretleri yaratan, ilişkili
13:52
taraf işlemleri ve kamu bankası olmanın getirdiği kendine özgü
13:56
dinamikler var. Madalyonun 2 yüzü de oldukça net
14:00
aynen. Peki?
14:01
Tüm bunların anlamı ne? Bir yatırımcı bu raporu
14:04
okuduktan sonra ne düşünmeli? Harika rakamlar hemen almalıyım,
14:08
coşkusumu yoksa burada bir tuhaflık var, uzak durmalıyım.
14:12
Tedirginliği mi? Sanırım cevap yatırımcının risk
14:15
iştahında gizli. Eğer siz ben operasyonel güce
14:19
büyümeye ve arkasındaki kamu desteğine bakarım muhasebe
14:22
detayları benim için ikinci planda diyen bir yatırımcıysanız
14:25
bu rapor size heyecanlandırabilir.
14:27
Ama, eğer benim için şeffaflık, kurumsal yönetim kalitesi ve
14:31
raporlamanın doğruluğu her şeyden önce gelir.
14:34
En ufak bir şüpheye tahammülüm yok diyorsanız o.
14:36
Denetçi şerhi, sizin için kırmızı bir çizgi olabilir.
14:39
Kesinlikle işte. Size üzerinde düşüneceğiniz bir
14:42
soru bırakarak bitirelim o zaman.
14:44
Bir şirketin açıkladığı rakamların büyüklüğü mü daha
14:48
önemlidir, yoksa o rakamların nasıl ve hangi kurallara göre
14:53
hesaplandığımı bir yatırımcı olarak sizin için güven mi daha
14:57
önce gelir yoksa karlılık mı? Bu uyarı notu sizin yatırım
15:02
kararınızı ne kadar etkiler? Bu detaylı incelememizi
15:06
beğendiyseniz, videomuzu beğenmeyi, kanalımıza abone
15:10
olmayı ve bu bilgilerin daha fazla kişiye ulaşması için
15:13
içeriğimizi paylaşmayı unutmayın.
15:16
Bu tarz analizlerin devam etmesi için bize destek olmak
15:19
isterseniz katıl butonuyla üyemiz olabilir veya süper
15:23
teşekkürle desteğinizi gösterebilirsiniz.
15:26
Bir sonraki analizde görüşmek üzere.