Latest / Market Risk TR / 🔴🇹🇷 #SODSN | Sodaş Sodyum Sanayii 2025/9 Bilanço Analizi | Operasyonel Kâr Çöküyor 🧿

Transcript

🔴🇹🇷 #SODSN | Sodaş Sodyum Sanayii 2025/9 Bilanço Analizi | Operasyonel Kâr Çöküyor 🧿 · Market Risk TR

• 0:00
  Hoş geldiniz bir şirketin karnesine yani finansal
• 0:04
  tablolarına bakıp geleceği hakkında ne öğrenebiliriz?
• 0:07
  Bazen en ilginç hikayeler, en beklenmedik rakamların arasında
• 0:13
  satır aralarında gizlidir. Bugün masamızda tam da böyle bir
• 0:17
  hikaye var. Sodaş sodyum sanayi a ş nin
• 0:21
  2.024 ve 2.025 yıllarının. Ilk 9 aylık gelir tablolarını
• 0:27
  karşılaştıracağız. Amacımız bu rakamların o soğuk
• 0:31
  yüzünün ardına geçip bir yatırımcı olarak senin için ne
• 0:35
  anlama geldiğini birlikte çözmek bu bir rakam okuması değil.
• 0:39
  Bir nevi finansal dedektiflik olacak.
• 0:41
  Aynen öyle ipuçlarını bir araya getirip büyük resmi görmeye
• 0:45
  çalışacağız ama analize dalmadan önce çok çok önemli bir çerçeve
• 0:49
  çizmemiz gerekiyor. Önümüzdeki bu tablolar şirketin
• 0:53
  sermaye piyasası kurulu yani SPK standartlarına göre hazırladığı
• 0:57
  o dipnotlarla dolu detaylı resmi finansal raporlar değil.
• 1:01
  Değil, evet. Bunlar vergi dairesine sunulan
• 1:05
  geçici vergi beyannamesi ekleri. Peki bu ne demek tam olarak yani
• 1:10
  farkı ne? Şöyle düşünelim, SPK raporu bir
• 1:13
  stüdyo portresi ise elimizdeki vergi beyannamesi daha çok bir
• 1:16
  vesikalık fotoğraf gibidir. Ana hatları gösterir ama tüm
• 1:20
  detayları o derin. Vermez bu yüzden yapacağımız
• 1:23
  yorumlarda bu kısıtın farkında olmalıyız.
• 1:26
  Elimizdeki verilerle bir fotoğraf çekmeye bir hipotez
• 1:29
  oluşturmaya çalışacağız aslında. Anladım yani elimizdeki bir
• 1:33
  eskiz bitmiş bir yağlı boya tablo değil bu uyarıyı aklımızın
• 1:37
  bir köşesinde tutarak başlayalım o zaman.
• 1:40
  Bir gelir tablosuna bakarken gözümüz hep en üstte tepe
• 1:43
  çizgisine gider. Satışlar ve ilk bakışta sodaş
• 1:47
  için her şey yolunda gibi görünüyor değil mi?
• 1:50
  Evet, ilk bakışta öyle. Şirketin net satışları 2.020
• 1:53
  dört'in ilk 9 ayında yaklaşık 147 buçuk milyon TL iken, 2.020
• 1:57
  beşin aynı döneminde 173 buçuk milyon TL ye fırlamış.
• 2:03
  Bu kabaca %10 yedilik bir artış demek ciro artıyor, işler
• 2:08
  büyüyor. Kağıt üzerinde harika bir
• 2:10
  başlangıç. Kesinlikle ciro artışı bir
• 2:13
  şirketin pazarla olan bağının ürünlerine olan talebin en temel
• 2:17
  göstergesidir. %10 yedilik nominal büyüme özellikle zorlu
• 2:22
  bir ekonomik konjonktürde kesinlikle küçümseyecek bir
• 2:25
  başarı değil. Ancak burada bir yatırımcının
• 2:28
  sorması gereken ilk soru şu, bu büyümenin ne kadarı gerçek
• 2:32
  büyüme ne kadarı enflasyonun etkisi?
• 2:35
  Hah evet en önemli soru. Yani şirket daha fazla mal
• 2:38
  sattığı için mi bu ciroya ulaştı yoksa aynı miktarda malı daha
• 2:42
  yüksek fiyattan sattığı için mi elimizdeki bu tablolar bu
• 2:46
  sorunun cevabını vermiyor ama bu aklınızda tutmamız gereken bir
• 2:49
  soru işareti. Çok doğru 1.1 de dikkatimi çeken
• 2:53
  bir detay var. Satışların tamamı yurt dışı
• 2:56
  satışlar kaleminden geliyor. Her 2 dönemde de yurt dışı
• 3:00
  satışlar sıfır. Bu ne anlama geliyor?
• 3:03
  Şirket tamamen mi iç pazara odaklanmış?
• 3:05
  Bu veriye göre evet bu bize şirketin iş modeline dair önemli
• 3:09
  bir ipucu veriyor. Sodaş, en azından bu dönemlerde
• 3:13
  tamamen iç pazara odaklanmış. TL ile satıp TL ile maliyetlenen
• 3:17
  bir yapıya sahip görünüyor. Anladım.
• 3:20
  Bu bir strateji tercüme olabilir.
• 3:22
  Döviz kurundaki dalgalanmalardan kaynaklanan riskleri azaltır ama
• 3:26
  aynı zamanda döviz bazlı gelir elde etme fırsatını da ortadan
• 3:29
  kaldırır. Yani hem bir koruma kalkanı hem
• 3:32
  de bir potansiyel tavan yaratıyor olabilir.
• 3:34
  Peki satışlardaki bu olumlu tablo aşağıya doğru indikçe de
• 3:39
  devam ediyor mu? Şimdi işlerin gerçekten
• 3:41
  ilginçleştiği yere geliyoruz sanırım.
• 3:44
  Evet, burası kritik. Satışlar %17 artarken, brütkar
• 3:48
  yani satışların maliyetini düştükten sonra kalan para. 54,2
• 3:53
  milyon tl'den 38,6 milyon tl'ye gerilemiş.
• 3:58
  Bu nasıl olabilir? Arabanın gazına sonuna kadar
• 4:01
  basıyorsunuz ama hızınız düşüyor gibi bir durum bu.
• 4:04
  Tam olarak bu işte finansal analizde kalite dediğimiz şey
• 4:09
  burada devreye giriyor. Büyümenin kalitesi bu durumun
• 4:12
  arkasındaki matematiksel neden brüt kar marjındaki erozyon?
• 4:17
  2.020 dörtte şirket sattığı her 100 liralık maldan yaklaşık 37
• 4:21
  TL brüt kar elde ederken, 2.020 beşte bu rakam sadece 22 liraya
• 4:26
  düşmüş. 22 yeme. Çok ciddi bir.
• 4:31
  Düşüş hem de nasıl ve bunun tek bir açıklaması var.
• 4:34
  Satışların maliyeti kalemi satış gelirlerinden çok daha hızlı
• 4:39
  adeta 4 nala koşarak artmış. Peki bu maliyet artışının olası
• 4:43
  sebepleri neler olabilir? Yani bir yatırımcı olarak ne
• 4:46
  düşünmeliyiz? Hammadde fiyatları mı patladı?
• 4:49
  Enerji maliyetlerimi uçtu. Yoksa şirketin üretim
• 4:52
  süreçlerinde bir verimsizlik mi baş gösterdi?
• 4:55
  Tabii genellikle bu tür sert maliyet artışları birkaç
• 5:00
  faktörün birleşiminden kaynaklanır.
• 5:02
  Örneğin şirketin kullandığı ana ham maddelerin fiyatı küresel
• 5:06
  piyasalarda artmış olabilir. Enerji maliyetlerindeki artışlar
• 5:11
  üretim yapan her şirketi doğrudan etkiler tabii ya da
• 5:14
  belki de şirket içinde üretim süreçlerinde bir aksaklık, bir
• 5:18
  verimsizlik söz konusudur. Elimizdeki verilerle kesin
• 5:22
  nedeni söyleyemeyiz ama bu şirketin karlılık motorunun en
• 5:26
  önemli parçasının ciddi bir hasar aldığını gösteriyor.
• 5:29
  Yönetimin bu maliyet baskısının ne kadar yönetebildiği, şirketin
• 5:33
  geleceği için en kritik konu haline gelmiş durumda.
• 5:36
  Anlıyorum brütkar'deki bu kan kaybı tablonun daha da
• 5:40
  aşağılarını indiğimizde durumu daha da vahimleştiriyor olmalı.
• 5:44
  Şirketin ana faaliyetlerinden yani asıl işinden ne kadar para
• 5:48
  kazandığını gösteren faaliyet kârı kalemine bakalım.
• 5:52
  Rakamlar burada daha da çarpıcı faaliyet kârı 2.020 dörtte 28
• 5:57
  buçuk milyon tl iken 2.020. Ve sadece 9,6 milyon tl'ye
• 6:03
  inmiş. Bu neredeyse üçte ikilik bir
• 6:05
  erime demek. Şirketin operasyonel kalbi
• 6:08
  resmen zayıflamış. Evet, bu çok keskin düşüşün 2
• 6:12
  ana sebebi var. Birincisi az önce konuştuğumuz
• 6:15
  ve ana darbeyi vuran brüt kardaki çöküş, ikincisi ise bu
• 6:19
  sırada sabit durmayan hatta bir miktar artan operasyonel
• 6:23
  giderler. Onlar da martmış.
• 6:25
  Tabi tabloya baktığımızda pazarlama, satış ve dağıtım
• 6:28
  giderleriyle genel yönetim giderlerinin toplamının 25,7
• 6:33
  milyondan 29 milyona çıktığını görüyoruz.
• 6:35
  Yani bir yandan kar marjını eriyor, diğer yandan da şirketi
• 6:39
  yönetmek ve ürününü satmak için yaptığın harcamalar artıyor,
• 6:43
  işte bu çifte kıskaç operasyonel kârı bu kadar dramatik bir
• 6:46
  şekilde aşağı çekmişim. Anladım.
• 6:49
  Bu şirketin operasyonel verimliliğinin ciddi bir
• 6:52
  sınavdan geçtiğinin en net göstergesi.
• 6:54
  O zamana şöyle bir durum var, şirketin ana işi yani ürün
• 6:58
  üretip satma operasyonu bir önceki yıla göre çok daha az
• 7:01
  karlı hale gelmiş. Hatta kâr neredeyse buharlaşmış
• 7:05
  ama hikaye burada bitmiyor değil mi?
• 7:07
  Faaliyet kârından sonra tabloda bazı beklenmedik kahramanlar
• 7:11
  sahneye çıkıyor sanki. Kesinlikle faaliyet kârı
• 7:15
  erirken, şirketin net sonucunu kurtaran bazı faaliyet dışı
• 7:19
  unsurlar görüyoruz. Özellikle 2.025 yılında 13 buçuk
• 7:23
  milyon t l'lik bir kambiyo kârı kalemi var.
• 7:26
  Bu şirketin döviz pozisyonundan veya kur hareketlerinden elde
• 7:30
  ettiği bir gelir. Buna ek olarak 6,4 milyon
• 7:34
  liralık bir menkul kıymet satış karı da dikkat çekiyor.
• 7:38
  Bu ikisini topladığınızda yaklaşık 20.000.000 liralık bir
• 7:41
  gelir ortaya çıkıyor. Bu rakam şirketin ana
• 7:44
  faaliyetlerinden elde ettiği 9,6 milyonluk kârın 2 katından bile
• 7:48
  fazla. Bir saniye bu inanılmaz bir şey
• 7:52
  yani şirket asıl işinden kazandığının 2 katını kur
• 7:56
  farkından ve menkul kıymet satışından mı kazanmış, bu
• 8:00
  durumu nasıl yorumlamalıyız? Bu bir başarı mı yoksa bir risk
• 8:03
  mi? Işte bu bir yatırımcının sorması
• 8:05
  gereken en akıllıca sorulardan biri.
• 8:08
  Kısa vadede bu gelirler şirketin bilançosunu ve net karını
• 8:12
  makyajlamış. Daha iyi göstermişim ancak uzun
• 8:16
  vadeli bir bakış açısıyla bu durum bir sürdürülebilirlik
• 8:19
  sorununa işaret eder. Çünkü finansal gelirler rüzgar
• 8:23
  gibidir. Bir dönem lehine eser diğer
• 8:26
  dönem aleyhine dönebilir. Doğru.
• 8:28
  Şirketin ana direği operasyonel kârlılığıdır.
• 8:32
  Eğer bu direkt zayıflarken şirket ayakta kalmak için
• 8:35
  finansal gelirler gibi geçici desteklere bel bağlıyorsa bu
• 8:40
  yatırımcı için bir uyarı sinyalidir.
• 8:43
  Sürdürülebilir başarı ana işin sağlığından gelir.
• 8:46
  Madalyonun bir de diğer yüzü var tabi gider tarafında benim
• 8:50
  gözüme takılan ve açıkçası anlamakta zorlandığım devasa bir
• 8:54
  rakam var. Çalışmayan kısım, gider ve
• 8:57
  zararları. 2.020 dörtte 16,7 milyon tl iken 2.020 beşte %10
• 9:02
  altıdan fazla artarak 19 buçuk milyon TL ye çıkmış.
• 9:05
  Bu rakam 2.020 beşteki 5 milyonluk net karın neredeyse 4
• 9:10
  katı bir şirket kar ettiğinden çok daha fazlasını çalışmayan
• 9:13
  bir kısım için nasıl harcayabilir bu tam olarak ne
• 9:19
  demek? Işte şimdi hikayenin en can
• 9:26
  alıcı en kritik noktasına geldik.
• 9:28
  Bu kalem bir gelir tablosunda görebileceğin en önemli kırmızı
• 9:32
  bayraklardan biridir. Öyle mi?
• 9:34
  En basit tanımıyla. Şirketin sahip olduğu üretim
• 9:37
  kapasitesinin kullanılmayan yani atıl durumdaki kısmının
• 9:41
  yarattığı maliyettir. Şöyle bir senaryo düşünün, 10
• 9:44
  birim üretim yapabilen dev bir fabrikam var ama piyasadaki
• 9:47
  talep ya da başka bir sebeple sadece 3 birim üretim
• 9:50
  yapabiliyorsun. Geriye kalan 7 birimli kısım
• 9:53
  çalışmayan kısım oluyor. Anladım tamam.
• 9:56
  Ancak o 7 birimlik kısmın amortisman giderleri, oradaki
• 10:00
  personelin maaşları. O alanın vergisi, sigortası
• 10:04
  kirası gibi sabit maliyetler işlemeye devam eder.
• 10:07
  Işte bu kalemin bu kadar yüksek olması ve artış eğiliminde
• 10:10
  olması çok kritik. Yani şirket bir yandan para
• 10:14
  kazanmaya çalışırken diğer yandan cüzdanında kazandığından
• 10:18
  çok daha büyük bir delik var ve bu delik kullanamadığı atıl
• 10:22
  kapasitesinden kaynaklanıyor. Bu durum bir yatırımcıya ne
• 10:26
  anlatmalı? Bu durum yatırımcıya şunu söyler
• 10:29
  dur ve neden diye sor bu devasa atıl kapasitenin sebebi ne?
• 10:33
  Şirket geçmişte çok iyimser bir yatırımla gereğinden büyük bir
• 10:37
  fabrika mı kurdu yoksa ürünlerine olan talep mi aniden
• 10:40
  düştü? Üretim hattında kronik bir arıza
• 10:43
  mı var? Ya da bu sektörün genel bir
• 10:46
  sorunu mu? Bu 19 buçuk milyon tl'lilik
• 10:48
  gider şirketin karlılığını adeta bir kara delik gibi yutuyor.
• 10:52
  Evet. Bu sorunun kaynağı anlaşılmadan
• 10:55
  ve bir çözüm planı ortaya konmadan şirketin karlılığının
• 10:59
  sürdürülebilir bir şekilde artması neredeyse imkansız.
• 11:03
  Inanılmaz bir detay bu. Tam da başta söylediğimiz gibi
• 11:07
  hikayenin rakamların arasında nasıl gizlendiğinin en iyi
• 11:11
  örneği. Peki tüm bu iniş çıkışların,
• 11:15
  finansal gelirlerin ve devasa atıl kapasite giderlerinin
• 11:19
  ardından en alt satırda yani sonuç çizgisinde ne görüyoruz?
• 11:24
  Dönem net kârı bize ne anlatıyor?
• 11:28
  Tüm bu fırtınalı yolculuğun sonunda limana ulaştığımızda
• 11:31
  geminin kasasında kalan paraya bakıyoruz. 2.020 dördün ilk 9
• 11:35
  ayında 9,4 milyon tl olan netkar 2.020 beşin aynı döneminde
• 11:39
  neredeyse yarı yarıya azalarak yaklaşık 5.000.000 tl'ye
• 11:42
  gerilemiş. 5 milyona. Net kar marjı'da bu durumu teyit
• 11:48
  ediyor. 2.020 dörtte her 100 liralık satıştan şirketin
• 11:52
  kasasına vergi sonrası yaklaşık 6,3 TL net kar kalırken, 2.020
• 11:58
  beşte bu rakam sadece 2,9 TL ye düşmüş o.
• 12:02
  Zaman tüm bu analizi özetleyecek olursak bir yatırımcı olarak
• 12:07
  senin bu tablodan çıkarman gereken ana fikir ne olabilir?
• 12:11
  Bu karmaşık tablonun bize anlattığı tek cümlelik hikaye
• 12:15
  nedir? Hikaye şu, elimizdeki verilere
• 12:19
  göre sodaş satışlarını arttırmayı başaran pazarla
• 12:22
  bağını koruyan bir şirket. Ancak bu büyüme karlılığa
• 12:26
  yansımıyor. Hatta tam tersi şirket büyürken
• 12:30
  karlılığı ciddi şekilde eriyor. Bunun 2 ana sebebi var.
• 12:34
  Kontrol edilemeyen satış maliyetleri ve şirketin sırtında
• 12:37
  dev bir yük olan çalışmayan kısım giderleri.
• 12:41
  Şirket daha fazla satmak için daha çok çalışıyor.
• 12:44
  Daha çok çabalıyor ama günün sonunda elinde bir önceki yıla
• 12:47
  göre çok daha az para kalıyor. Çok net.
• 12:50
  Bir yatırımcı için bu tablonun hikayesi büyüme var ama kârlılık
• 12:55
  ve verimlilik tehlike altında şeklinde özetlenebilir.
• 12:58
  Bu derinlemesine analiz rakamların ötesine geçip
• 13:01
  şirketin sağlığı hakkında ne kadar çok şey öğrenebileceğimizi
• 13:05
  gösteriyor. Eğer sen de bu finansal
• 13:08
  dedektiflik yolculuğunu faydalı bulduysan, bu içeriğin daha
• 13:12
  fazla kişiye ulaşması için beğen tuşuna basmayı, kanalı abone
• 13:16
  olmayı ve videoyu paylaşmayı lütfen unutma.
• 13:19
  Özellikle bu tablo hakkındaki kendi görüşlerini sorularını
• 13:23
  yorumlarda görmek bizi çok heyecanlandırır.
• 13:26
  Unutma katıl butonuyla vereceğin destek de bu tür detaylı
• 13:30
  çalışmaları yapmaya devam etmemiz için en büyük motivasyon
• 13:33
  kaynağımız ve. Bu analizden sonra üzerinde
• 13:36
  düşünmen için sana son bir solu bırakmak istiyorum.
• 13:39
  Bu sorunun cevabı belki de şirketin geleceğinin anahtarını
• 13:43
  elinde tutuyor. Şirketin satış maliyetlerindeki
• 13:46
  bu keskin artışın ve her yıl büyüyen bu devasa atıl kapasite
• 13:49
  maliyetinin arkasında yatan temel sebep ne?
• 13:52
  Evet. Kitin operasyonel yapısında daha
• 13:55
  derin daha yapısal ve kalıcı bir sorunun işareti mi?
• 13:59
  Belki de şirketin bir sonraki yatırımcı sunumunda veya genel
• 14:03
  kurulunda sorulması gereken ilk ve en önemli soru bu olmalıdır.
• 14:08
  Çünkü bu sorunun cevabı şirketin gelecekteki karlılık patikasını
• 14:12
  ve yatırımcısının kaderini belirleyecektir.