Latest / Market Risk TR / Şok Marketler 2026 Q1 Finansal Analizi: Hasılat ve Mağaza Sayısında Büyük Artış (Tedarikçi parasıyla dönen ŞOK Marketler bilançosu)
Transcript
- 0:00Milyarlarca lira ciro yapan hani her gün sokamızda gördüğümüz dev
- 0:04bir zincir market var ya evet kasasına giren onca nakte o
- 0:08bitmek bilmeyen kuyruklara rağmen kağıt üzerinde nasıl
- 0:12zarar yazdığını hiç merak ettin mi?
- 0:14Üstelik bu sadece şey değil, görünürde bir kalabalık değil
- 0:18yani. Enflasyondan arındırılmış reel
- 0:21bir büyüme varken bile eksi yazan bir tablodan bahsediyoruz
- 0:25aslında. Aynen öyle işte.
- 0:27Bu derinlemesine analizimizde masamızda tam olarak bu finansal
- 0:31anomali duruyor. Şok marketlerin 2026 yılı ilk
- 0:34çeyrek finansal tablolarını inceliyoruz.
- 0:35Bugün dinleyicilerimizle yani seninle birlikte bu rakamların
- 0:40şifresini çözeceğiz. Kesinlikle.
- 0:43Şirket gerçekten para kazanıyor mu, büyüyor mu?
- 0:46Yoksa o sıkıcı bilanço kalemlerinin arkasında bambaşka
- 0:50bir mekanizma mı çalışıyor? Hepsine bakacağız.
- 0:52Yani tablolara bakarken genelde hani herkesin gözü ilk önce o en
- 0:56üstteki ciro rakamına takılır. Doğal olarak 2025'in ilk
- 0:59çeyreğinde 71 milyar lira olan hasılat 2020 altının ilk
- 1:02çeyreğinde 76.3 milyar lira yatırmanmış.
- 1:08Hıhı ve dediğin gibi bu rakamlar enflasyon muhasebesine göre
- 1:12düzeltilmiş. Yani şirket sadece etiket
- 1:15fiyatını arttırdığı için değil, gerçekten hacimsel olarak daha
- 1:19fazla mal satmış. Doğru brütkar'a bakıyorum, orada
- 1:22da bir sorun yok gibi duruyor. Aslında 13.7 milyar liradan 15.1
- 1:27milyar liraya çıkmış. Yani ürünü ucuza alıp üstüne
- 1:30marjina ekleyip satma işini başarıyla yapıyorlar.
- 1:33Marketin temel işi de bu değil midir zaten?
- 1:35Teoride evet. Hani temel iş modeli tam olarak
- 1:39bu ama işte gelir tablosunda aşağı doğru inmeye
- 1:43başladığımızda o devasa brüt karın nasıl eridiğini görüyoruz.
- 1:49Burada dikey yüzdelik analizi yani şu bizim kamon sayes
- 1:52dediğimiz yöntemi uyguladığımızda sorunun kaynağı
- 1:55kabak gibi ortaya çıkıyor. Nasıl yani?
- 1:58Şirketin elde ettiği o 15.1 milyarlık brütkar var ya o
- 2:03tamamen devasa bir gider bloğuna çarpıp paramparça oluyor.
- 2:08Tablolardaki o pazarlama, satış ve dağıtım giderleri kalemini
- 2:11kastediyorsun. Sanırım aynen öyle.
- 2:13Rakam gerçekten ürkütücü ama 17 milyar lirayı aşmış.
- 2:15Yani düşünsene kazandıkları 15 milyarı buraya harcıyorlar.
- 2:19Yetmiyor iki milyar da içeriden yiyorlar.
- 2:21Sonuçta da 735 nokta 6.000.000 TL net zarar açıklıyorlar.
- 2:27Peki ama neden? Yani bir marketin pazarlama veya
- 2:30satış gideri nasıl bu kadar şişebilir?
- 2:32Ki çünkü 10 market dediğin şey aslında 10.000'den fazla
- 2:36fiziksel lokasyon demek. Bu 17 milyarlık giderin içini
- 2:40açtığımızda karşımıza o perakende sektörünün acımasız
- 2:44fiziksel gerçekliği çıkıyor. Hani sadece personel giderleri
- 2:4810 milyar lira sınırına dayanmış durumda.
- 2:51Inanılmaz bir rakam. Öyle tabii asgari ücret
- 2:53artışları 10 binlerce çalışanın sigorta primleri yanakları
- 2:57derken devasa bir insan kaynağı maliyeti var.
- 3:00Ortada bitmedi. O dükkanların kirası var
- 3:04ürünleri türkiye'nin bir ucundan diğer ucuna taşıyan lojistik
- 3:07ağının maliyeti var. Nakliye giderleri tek başına 1.3
- 3:11milyar lira civarında mesela. Isıtma falan da var.
- 3:15Tabii kesinlikle bütün bu operasyonel çarkın dönme
- 3:18maliyeti, şirketin o raftaki peynirden sütten kazandığı
- 3:21parayı yutuyor, resmen dur. Kafamda oturtmak için soruyorum,
- 3:25şimdi mahallede bir limonata standı açtım diyelim sokağın en
- 3:29popüler standıda benim ki. Sürekli limonata satıyorum ama
- 3:34standın kirası limonları taşıyan kamyonetim benzini bana yardım
- 3:39eden çocukların yevmiyesi falan o kadar yüksek ki günün sonunda
- 3:43eve döndüğümde cebim delik yani hikaye bu mu?
- 3:47Yani bu benzetme yüzeydeki durumu harika özetliyor aslında.
- 3:51Ama bir noktada fena halde çöküyor.
- 3:54Neden çöksün ki baya uydu bence. Çünkü standart bir işletme
- 3:58mantığıyla senima limonata standın günün sonunda eksi
- 4:02yazıyorsa ertesi gün limon alacak parayı bulamazsın ve
- 4:06batarsın doğru. Oysa şok marketler batmıyor.
- 4:09Aksine inanılmaz bir hızla büyümeye devam ediyor.
- 4:13Neden dersen? Çünkü senin standının aksine bu
- 4:16perakende devleri limonu alırken para ödemiyor.
- 4:19Nasıl yani? Raftaki mal bedavaya mı geliyor
- 4:22onlara? Işte bilanço'nun o meşhur
- 4:23negatif işletme sermayesi dediğimiz sihirli kısmına
- 4:26giriyoruz şu an. Bir şirketin finansal sağlığını
- 4:29ölçerken genellikle biz neye bakarız?
- 4:32Cari oranına bakarız dimi yani şirketin elindeki nakit ve bir
- 4:37yıl içinde nakte çevirebileceği varlıklar kısa vadeli borçlarını
- 4:42karşılayabiliyor mu diye bakarız.
- 4:44Sanayi şirketlerinde falan bu oranın birin üzerinde olmasını
- 4:48beklersin. Birin 6 tehlike çanları
- 4:51çaldırır. Tabii yani elimdeki nakit
- 4:54borcumu edemeye yetmiyor demek sonuçta tehlikeli olması çok
- 4:57normal. Normal şirketler için öyle evet
- 5:00ama şok marketlerin bilançosuna baktığında dönem varlıklarının
- 5:05yaklaşık 51.7 milyar lira olduğunu görüyorsun.
- 5:09Buna karşılık sadece kısa vadeli ticari borçları yani
- 5:13tedarikçilere olan borçları tam 48 buçuk milyar lira.
- 5:17Yok artı. Ve bu devasa borcun ortalama
- 5:21ödenme vadesine kadar biliyor musun?
- 5:2371 gün. Dur bir saniye yani şirketin
- 5:27sadece rafa mal koyduğu tedarikçilere 48 buçuk milyar
- 5:31lira borcu var ve bu parayı 70 virgül sonra ödeyecek öyle mi?
- 5:34Aynen öyle. Peki şirket raftaki o malı ne
- 5:38kadar sürede satıp parasını alıyor?
- 5:40Ticari alacaklarına baktığımızda sadece 486.000.000 TL gibi bir
- 5:44rakam görüyoruz. Perakende devi için devede kulak
- 5:47kalır bu. Çünkü satışların neredeyse
- 5:49tamamı peşin veya anında hesaba geçen kredi kartıyla yapılıyor.
- 5:56Ortalama tahsilat süresi sadece bir gün.
- 5:59Bir gün mü? Sadece bir gün.
- 6:01Işte şimdi sistemin nasıl çalıştığını anlıyorum galiba
- 6:04şirket peyniri alıyor, rafa koyuyor.
- 6:07Ben gidip o peyniri aynı gün satın alıyorum.
- 6:09Şirket parayı benim cebimden alıp anında kendi kasasına
- 6:12koyuyor. Ama peyniri üreten fabrikaya
- 6:14parasını tam 71 gün sonra veriyor.
- 6:17Tam olarak bu işte biz buna finansal, sağlık ve sermaye
- 6:21verimliliği diyoruz. Şirket faaliyetlerini finanse
- 6:24etmek için dışarıdan banka kredisine veya kendi öz
- 6:27sermayesine ihtiyaç duymuyor aslında.
- 6:30Sistemi tamamen tedarikçilerin parasıyla onlardan aldığı o 71
- 6:35günlük faizsiz devasa kredi üzerinden çeviriyor.
- 6:38Inanılmaz gerçekten yani o limonata standı batmıyor.
- 6:41Çünkü limonları satan toptancı parasını yaz sonu versen de
- 6:45olur. Diyor.
- 6:46Aynen öyle. Iyi de tedarikçiler neden böyle
- 6:48bir şartı kabul ediyor ki 71 gün boyunca parasını alamamak, hele
- 6:53ki Türkiye gibi yüksek enflasyonlu ortamda o üretici
- 6:57için intihar değil mi? Ortada muazzam bir güç dinamiği
- 7:00var çünkü karşındaki şirket türkiye'nin her köşesinde
- 7:0410.000'den fazla mağazası olan devasa bir güç.
- 7:07Bi bisküvi üreticisiysen o rafa girmek zorundasın giremezsen
- 7:11pazar payını kaybedersin. Yani mecburlar.
- 7:14Kesinlikle perakende devleri sahip oldukları bu raf gücünü
- 7:17ödeme vadilerini uzatmak için çok sert bir koz olarak
- 7:20kullanıyor. Tedarikçi de bunu bir nevi rafa
- 7:23girme bedeli olarak sineye çekmek zorunda kalıyor.
- 7:26Çok acımasız ama çok zekice bir nakit yönetimi.
- 7:28Bu EO zaman şirketin kasasında ciddi bir para birikiyor olmalı.
- 7:32O 71 gün boyunca o milyarlarca lira içeride kalıyor sonuçta.
- 7:36Zaten bilançodaki onla kit ve nakit benzerleri kalemine
- 7:39baktığında o birikimi çok net görüyorsun.
- 7:43Yılbaşında 10.2 milyar lira olan nakit sadece üç ay içinde 12.2
- 7:48milyar liraya fırlamış. Vay canına.
- 7:51Operasyonel olarak zarar etse de serbest nakit akışı yaratmakta
- 7:55tam bir usta. Bu şirket kendi öz kaynaklarını
- 7:58kullanmadan yapıyor bunu üstelik.
- 8:00Yani resmen tedarikçinin parasıyla koskoca bir
- 8:03imparatorluk finanse ediliyor. Şimdi kasadaki bu naktin akış
- 8:07yönüne ve bilançodaki o enflasyon muhasebesi detayının
- 8:11şirkete nasıl milyarlarca lira kazandırdığına gireceğiz ki
- 8:14burası gerçekten ezber bozuyor ama o aydınlanma anına geçmeden
- 8:19önce bir hatırlatma yapayım. Eğer kaynakları böyle
- 8:21derinlemesine inceleyip büyük resmi görmekten keyif alıyorsan,
- 8:25bu tarz finansal dedektiflik hikayelerini kaçırmamak için
- 8:28serimizi takip etmeyi unutma. Vitrindeki rakamlar bazen
- 8:32gerçeği saklar çünkü. Çok doğru dedin, bahsettiğin o
- 8:35enflasyon kalkanı var ya o bilançoda net parasal pozisyon
- 8:39kazancı adıyla karşımıza çıkıyor.
- 8:41Rakam tam tamına 5.15 milyar lira.
- 8:45Bekle 5 milyar lira mı? 5.15 milyar evet.
- 8:49Yani şirket hiçbir şey üretmeden sadece bilançosunun yapısı
- 8:53sayesinde ilk çeyrekte bu parayı kazanç olarak yazmış.
- 8:57Bir şirketin durdu, ilerde enflasyondan nasıl para
- 9:00kazandığını kafamda canlandırmaya çalışıyorum.
- 9:03Şu an şey gibi mi bu benim geçen yıl çektiğim konut kredisi
- 9:06mantığına benzemiyor mu? Nasıl yani?
- 9:09Hani kredi çektim ev aldım diyelim, aradan zaman geçti,
- 9:12enflasyon fırladı, benim maaşım arttı.
- 9:15Evin değeri iki katına çıktı ama bankaya her ay ödediğim o sabit
- 9:19taksit aynı kaldı. Sonuçta borcum eridi gitti.
- 9:22Enflasyon karşında reel olarak kâra geçtim.
- 9:25Ben şirketin yaptığı da bu mu aslında.
- 9:27Çok çok yakın bir mantık ama arada çok kritik bir fark var.
- 9:31Sen bankadan borç alıp bankaya karşı kar ediyorsun.
- 9:35Şok marketlerin borcu yok denecek kadar az onların borcu
- 9:38az önce bahsettiğimiz o 48 buçuk milyar liralık tedarikçi borcu.
- 9:43Üreticiye olan borç yani. Evet, şirketin bilançosunda
- 9:48devasa 1 TL cinsi parasal yükümlülük duruyor.
- 9:51Enflasyon yükseldikçe bu borcun satın alma gücü her geçen gün
- 9:56tıkır tıkır eriyor. Anladım yani 71 yüzü sonra
- 10:00ödeyeceği o 100 TL malı. Rafa koyduğu ilk günkü 100
- 10:04lirayla aynı değerde değil artık.
- 10:07Şirket malı alıyor bugünün değerli parasıyla bana satıyor.
- 10:1171 gün sonraysa enflasyon yüzünden değeri düşmüş.
- 10:15Pula dönmüş bir parayla tedarikçiye ödeme yapıyor.
- 10:18Aynen öyle. Enflasyon muhasebesi kuralları
- 10:21diyor ki senin üzerinde devasa bir TL borcu var.
- 10:26Bu borç reel olarak eridi. O halde bu eriyen kısmı
- 10:30bilanço'na bir kazanç olarak yazacaksın işte o 5.15 milyarlık
- 10:35kazanç tamamen buradan geliyor. Yok artık.
- 10:38Eğer bu parasal kazanç olmasaydı, şirketin o açıkladığı
- 10:42zarar çok ama çok daha dramatik bir boyutta olurdu aslında.
- 10:46Peki bu hikayede kaybeden kim? Enflasyonun faturasını biri
- 10:49ödemek zorunda sonuçta havadan para gelmiyor.
- 10:52O fatura parasını 71 gün boyunca alamayan enflasyon karşısında
- 10:57işletme sermayesi eriyip giden o binlerce tedarikçinin cebinden
- 11:01çıkıyor işte. Peynircisi sütçüsü bisküvisi
- 11:04ödüyor bedeli. Şaka gibi.
- 11:06Enflasyonun maliyetini market değil, tedarik zinciri
- 11:10yükleniyor. Bu sayede şirket kendisine
- 11:12görünmez ama inanılmaz güçlü bir enflasyon kalkanı yaratmış
- 11:16oluyor. Gerçekten inanılmaz bir
- 11:18ekosistem, yani dışarıdan baksan operasyonel olarak o ağır kira
- 11:23ve personel yükünün altında eziliyor gibi görünüyorsun ama
- 11:26aslında tedarikçinin parası ve enflasyon rüzgarı sayesinde
- 11:30devasa bir nakit makinesi gibi çalışıyorsun içeride.
- 11:34Peki bu devasa finansal kalkan sahada nasıl çalışıyor?
- 11:38Yani şirket bu parayı bu nakit akışını nasıl yönlendiriyor?
- 11:41Faaliyet raporlarındaki operasyonel göstergelere şu KP ı
- 11:45baktığımızda tek bir kelime öne çıkıyor aslında.
- 11:48Ölçek şirket elde ettiği bu nakit avantajını durmaksızın
- 11:53fiziksel genişlemeye yönlendiriyor. 2010 altının
- 11:57sadece ilk üç ayında mağaza sayısını 11.074'ten 11.149'a
- 12:03çıkarmışlar. Dur bir saniye üç ayda 75 yeni
- 12:07malzeme açmışlar. Evet tam 75 mağaza.
- 12:10Bu neredeyse her iş günü yeni bir mağaza açmak demek farkında
- 12:13mısın? Programın başında konuştuğumuz o
- 12:16korkunç büyüklükteki pazarlama ve satış giderlerinin asıl
- 12:20sebebi bu durmak bilmeyen büyüme iştahı olabilir mi?
- 12:23Kesinlikle masrafın çekirdeği tam olarak burada yatıyor işte
- 12:28yeni kira sözleşmeleri, yeni raflar, yeni personeller,
- 12:32şirketin ana yatırım harcaması yani kepeksi bu yeni mağazaların
- 12:37kurulumu üzerine. Ve iki ana segmentte
- 12:39ilerliyorlar operasyonlarda. Neler onlar?
- 12:42Birincisi doğrudan tüketiciye perakende satış kredi kartıyla,
- 12:47nakitle veya o cepte şok uygulaması üzerinden yaptıkları
- 12:50satışlar, ikincisi ise doğrudan ticari müşterilere kendi
- 12:55depolarından yaptıkları beetho be toptan satışlar her iki
- 12:59kanalda da amaç pazar payını ve kapasite kullanımını maksimuma
- 13:03çıkarmak. Mantıklı çünkü ciro hacmi
- 13:06arttıkça. Tahsilat aynı gün yapıldığı için
- 13:08kasaya giren nakit artıyor. Anında nakit arttıkça o
- 13:13tedarikçiye 71 gün sonra ödeyeceğin faizsiz kredi havuzu
- 13:16daha da büyüyor. O 75 yeni mağazanın rafını
- 13:19dolduran malı da yine kendi cebinden değil aslında
- 13:23üreticinin cebinden finanse ediyorsun.
- 13:25Aynen öyle sistem tamamen kendi kendini besleyen devasa bir
- 13:29döngüye dönüşmüş durumda. Fiziksel büyüme finansal
- 13:33büyümenin anı yakıtı oluyor. Daha çok mağaza demek, daha çok
- 13:36müşteri, daha çok tedarikçi borcu ve sonuçta daha çok nakit
- 13:40yaratımı demek. Harika bir çark.
- 13:43Peki bütün bu saha operasyonları ve finansal rakamlar ışığında
- 13:46senin için yani bir yatırımcı perspektifinden bakarsak günün
- 13:50sonunda tablo ne söylüyor? Raporlarda geleceğe dair o
- 13:54forward guidens dediğimiz net yatırım hedefleri veya kar marjı
- 13:57beklentileri falan var mı? Açıkçası o kısımlarda bir veri
- 14:01eksikliği var diyebiliriz. Şirketler bazen spesifik rakam
- 14:05vermekten kaçınabiliyor. Ayrıca hisse fiyatına dair FK
- 14:10yani fiyat kazanç oranı gibi geleneksel metriklerde pek
- 14:14işimize yaramıyor burada. Neden yaramıyor?
- 14:16Çünkü şirket net zarar açıkladığı için zarar eden bir
- 14:20şirkette geleneksel FK oranı anlamsızlaşır, hesaplanamaz,
- 14:25düzgün bir şekilde. Mantıklı, eksi bir kazanç var
- 14:27ortada sonuçta. Aynen bir yatırım stratejisti
- 14:31olarak böyle bir tabloda odaklanmamız gereken başka
- 14:34şeyler var. FD fawok çarpanı mesela çok daha
- 14:37anlamlıdır. Şu, fawok kavramını çok
- 14:40duyuyoruz ama bunu en basit haliyle nasıl tanımlarsın
- 14:43dinleyicilerimiz için? Şöyle söyleyeyim, hani şirketin
- 14:47o finansal oyunları, enflasyon muhasebesini, vergileri falan
- 14:51bir kenara bıraktığında sadece esas işinden yani peyniri alıp
- 14:55satmaktan elde ettiği saf nakit yaratma gücüdür.
- 14:58Farrak yatırımcıların asıl takip etmesi gereken şey, şirketin
- 15:03reel hasılat büyümesi o. Gittiğimiz negatif işletme
- 15:07sermayesi, kolaylığı ve güçlü nakit akışıdır.
- 15:10Yani operasyonel olarak o dükkan nakit üretiyor mu?
- 15:14Ona bakacağız. Kesinlikle ancak her modelin
- 15:171'de zayıf karnı vardır. Gelecek risklerini de konuşmamız
- 15:20lazım. Işte ben de tam onu soracaktım.
- 15:23Bu devasa makinenin gizli riskine.
- 15:26En büyük risk enflasyonun aniden ve sert bir şekilde düşmesidir.
- 15:31Nasıl yani? Enflasyonun düşmesi herkes için
- 15:34iyi bir şey değil midir? Şirketin maliyetleri de düşmez
- 15:37mi o zaman? Herkes için iyi bir evet ama bu
- 15:41tarz negatif işletme sermayesiyle dönen şirketler
- 15:44için çok tehlikeli bir senaryodur.
- 15:47Hatırla az önce konuştuk şirketi o devasa zarardan kurtarıp
- 15:51bilançoyu ayakta tutan şey neydi?
- 15:54O 5.15 milyarlık parasal kazanç kalkanı.
- 15:57Tam da o enflasyon düşerse şirketin o 48 buçuk milyarlık
- 16:02tedarikçi borcu eskisi gibi hızlı erimeyecek.
- 16:05O görünmez enflasyon kalkanı bir anda ortadan kalkacak.
- 16:09Yani deniz suyu çekilecek ve asıl kayalar ortaya çıkacak
- 16:12desene. Çok doğru bir benzetme sular
- 16:15çekildiğinde o parasal kazanç bilançoya girmeyecek.
- 16:19O zaman şirket kendi operasyonel gerçekliğiyle yüzleşmek zorunda
- 16:22kalacak. O devasa pazarlama ve personel
- 16:25giderleri var ya hani 17 milyarlık işte o giderler.
- 16:30Şirketin ana nakit akışını boğmaya başlar.
- 16:33Şirketin acilen operasyonel karlılığını düzeltmesi o devasa
- 16:37giderleri ciddi şekilde kısması gerekir.
- 16:40Sular çekilmeden önce yüzmeyi öğrenmek zorundalar diyorsun.
- 16:44Yani tablolar bize gerçekten basit bir zincir marketten çok
- 16:48daha fazlasını anlattı bugün. Bence de öyle.
- 16:50Karşımızda sadece perakendecilik yapan değil aynı zamanda çok
- 16:54karmaşık bir sermaye yönetimi yapan bir finans mühendisliği
- 16:58var. Resmen tedarikçilerin sırtında
- 17:00yükselen enflasyon rüzgarıyla yelkenlerini dolduran ama o
- 17:05devasa fiziksel maliyetlerle baş etmeye çalışan.
- 17:08Dev bir organizasyon. Bu analiz hani bilançolarda ilk
- 17:12gördüğümüz o vitrin rakamlarının asıl hikayeyi anlatmadığını çok
- 17:17iyi kanıtladı. Bence asıl hikaye her zaman
- 17:20nakidin nereden gelip nereye gittiğinde saklıdır.
- 17:23Çok haklısın. O halde bu derinlemesine
- 17:26analizimizi kapatırken o büyük resmi dinleyicimiz için daha da
- 17:29genişletip son bir kışkırtıcı soruyu havada bırakalım
- 17:33istiyorum. Dinliyorum.
- 17:34Değil de tedarikçilerin parasıyla devasa, faizsiz bir
- 17:38banka gibi çalışmaksa. Peki yap perakende.
- 17:40Ve bir gün tökezlerse, bu 71 gün vadeyle bütün işletme sermayesi
- 17:45içeride yatan o yüzlerce üreticiye tedarik zincirine ne
- 17:49olur? Finansal ekosistemdeki bu domino
- 17:51etkisini bir düşün. Koca bir ekosistemi sarsıcak bir
- 17:54senaryo gerçekten. Finansal tabloların satır
- 17:57aralarındaki bu labirentte bizimle birlikte yürüdüğün için
- 18:00teşekkürler. Bir sonraki incelememizde
- 18:03görüşmek üzere.