Latest / Market Risk TR / 🔴🇹🇷 Sermaye Piyasası Kurulu Haftalık Bülteni 2025/65 Yayımlandı - Devler ve Dolandırıcılar

Transcript

🔴🇹🇷 Sermaye Piyasası Kurulu Haftalık Bülteni 2025/65 Yayımlandı - Devler ve Dolandırıcılar · Market Risk TR

0:00
Merhaba, kaynaklarınızı derinlemesini incelediğimiz bu
0:03
sohbete hoş geldiniz. Önümüzde oldukça resmi hatta ilk
0:07
bakışta biraz korkutucu görünebilecek bir belge var.
0:10
Sermaye piyasası kurulunun 23 aralık 2025 tarihli 25. 65
0:14
sayılı haftalık bülteni. Kesinlikle öyle görünüyor.
0:20
Sayfalarca karar rakam kanun maddesi.
0:23
Insanın okumadan kapatası gelir yani?
0:26
Ama bizim işimizi de tam olarak bu.
0:29
Bu resmi belgenin içindeki o satır aralarındaki gizli
0:32
hikayeleri piyasanın kalp atışlarını sizin için deşifre
0:37
etmek. Çünkü bu bülten aslında Türkiye
0:39
ekonomisinin en dinamik alanlarından birinin bir
0:43
haftalık röntgeni gibi. Harika bir benzetme peki
0:46
brontgende neler göreceğiz? Anladığım kadarıyla önce
0:50
piyasanın devlerinin attığı milyarlık adımlara bakacağız.
0:53
Evet. Sonra sisteme yeni katılan
0:56
oyuncuları yani taze kanı inceleyeceğiz ama en merak
0:59
ettiğim kısım SP k'nın kimlerin peşine düştüğü?
1:03
Hangi dolandırıcılık girişimlerini engellediği?
1:06
Madalyonun diğer yüzü. Ve son olarak da geleceğe dönük
1:10
girişimcilik ekosistemini ilgilendiren önemli bir
1:12
düzenlemeyi konuşacağız. Aynen öyle.
1:15
Büyüme, risk, denetim ve yenilik.
1:18
Hepsi tek bir belgenin içinde hazırsanız bu resmi metni bir
1:22
kenara bırakıp arkasındaki hikayeyi konuşmaya başlayalım.
1:26
Harika başlayalım o zaman belgeyi açar açmaz gözüme
1:30
çarpan. Devasa rakamlar oldu alargo
1:34
gayrimenkul yatırım ortaklığı sermayesini yaklaşık 290.000.000
1:38
liradan 2 milyar liranın üzerine çıkarıyor.
1:42
Evet. Bu neredeyse 7 katlık bir artış
1:45
ve bunu bedelsiz olarak yapıyorlar.
1:48
Bu kelime ne anlama geliyor? Şirket havadan para mı
1:51
yaratıyor? Havadan değil ama kasasından
1:54
diyelim, buradaki sihirli kelime bedelsiz.
1:58
Bu şirketin ne bizden yani yatırımcılardan yeni para
2:02
istediği ne de cebinden para koyduğu anlamına geliyor.
2:06
Yıllar içinde elde ettiği kârların bir kısmını veya
2:09
bilançosunda birikmiş olan yedek fonlarını alıp ben bunu artık
2:13
resmi sermayemin bir parçası yapıyorum diyor.
2:16
Anlıyorum, yani şirket aslında hissedarlarına diyor ki, bakın
2:20
biz bu kârı temettü olarak dağıtmak veya kasada tutmak
2:24
yerine şirketin öz kaynağına yani ana yapısına ekleyerek ne
2:29
kadar sağlam olduğumuzu tescilliyoruz.
2:32
Bu mu demek oluyor? Tam olarak bu.
2:34
Bu bir finansal güç gösterisi gelecekteki büyük projeler için
2:38
bankaların veya yatırımcıların karşısına çıktığınızda elinizi
2:43
inanılmaz güçlendiren bir hamledir.
2:45
Biz kâr eden ve bu karı işimize yeniden yatıran bir şirketiz
2:49
mesajı verir. Özlerici, goğo'nun da 650
2:52
milyondan bir milyar liraya çıkması, benzer bir özgüven
2:55
sinyali. Güç gösterisi anlaşıldı ama
2:59
bültende büyüte arçelik'in 30 milyar t l'lik borçlanma aracı
3:03
ihracı için tavan onayı var. Bu rakam kulağı bir şirketin
3:06
değil, küçük bir ülkenin bütçesi gibi geliyor.
3:08
Gerçekten de öyle. Neden bu kadar devasa bir limite
3:12
ihtiyaç duyarlar? Hemen yarın 30 milyar
3:14
borçlanacaklar mı? Hayır, bu bir tavan, yani bir
3:17
nevi açık çek önümüzdeki dönemde ihtiyaç duyarsam piyasa
3:21
koşulları uygun olursa bu kadar borçlanabilme esnekliğim olsun
3:26
diyorlar. Ve bültendeki kilit detay bunun
3:29
tahsisli veya nitelikli yatırımcıya yapılacak olması.
3:33
Bir dakika, yani bu parayı bizim gibi küçük yatırımcılardan
3:36
istemeyecekler. Aynen öyle, kapıyı çalacakları
3:39
yerler, büyük emeklilik fonları, sigorta şirketleri, bankalar,
3:44
yani parayı profesyonel olarak yöneten kurumlar.
3:48
Bu da bize amacın ne olduğuna dair çok önemli bir ipucu
3:52
veriyor. Bu kadar büyük bir parayı
3:54
kurumsal yatırımcılardan topluyorsanız ya dev bir
3:58
rakibinizi satın almaya hazırlanıyorsunuzdur.
4:00
Ya da belki yurt dışında yeni bir fabrika kurmak gibi devasa
4:04
bir yatırım planlıyorsunuzdur. Hatta belki de elektrikli araç,
4:08
şarj istasyonları gibi yepyeni bir alana giriyorlardır.
4:11
Kesinlikle veya üçüncü bir seçenek mevcut.
4:15
Yüksek faizli borçlarını piyasa faizleri düştüğünde daha ucuza
4:19
yeniden finanse etmek. Bu tamamen bir finansal satranç
4:24
hamlesi geleceğe hazırlanmak opsiyonlarını açık tutmak,
4:28
piyasanın zirvesindeki oyuncular böyle hareket ediyor.
4:31
Çok net, yani bir yanda birikimlerini sermayelerini
4:35
ekleyerek güç gösteren GO lar, diğer yanda gelecekteki büyük
4:39
hamleler için borçlanma kapasitesini hazırda tutan bir
4:42
sanayi devi. Peki bültende hep böyle olumlu
4:45
büyüme odaklı haberler mi var? Yoksa spk'nın biraz da dişini
4:49
gösterdiği burada kurallar var dediği bölümlerde oluyor.
4:53
Mu olmaz mı aslında bültenin en can alıcı, en dikkat çekici
4:57
kısımlarından biri de bu SP k'nın kimlerin peşine düştüğünü
5:01
gösteren suç duyuruları bölümü madalyonun karanlık yüzü
5:05
diyebiliriz. Işte şimdi daha da ilginçleşti.
5:09
Listede hard foreks hep emre'de gibi siteler üzerinden izinsiz
5:13
sermaye piyasası faaliyeti yapıldığı gerekçesiyle suç
5:16
duyurusu var. Bu izinsiz faaliyet tam olarak
5:19
ne anlama geliyor? Ruhsatsız dükkan açmak gibi bir
5:22
şey mi? Bir denetime hiçbir kurala,
5:25
hiçbir güvence sistemine tabi değiller.
5:28
Yani paranızı yatırdığınızda karşınızda bir muhatap yok
5:31
aslında. Platform yarın sabah sayfa
5:34
bulunamadığı hatası verse paranız buharlaşmış.
5:36
Oluyor tamamen öyle yatırımcı için en büyük risk bu ama
5:40
listede benim dikkatimi çeken başka bir detay var.
5:43
Bekle bir saniye listede George koamantaris gibi yabancı
5:48
isimlerin yanında bayram ali bayramoğlu, Mehmet Mithat alıcı
5:52
hanlı gibi isimler de var. Suçları suça iştirak, evet,
5:56
insan bu yasa dışı foreks işinde nasıl iştirakçı olur?
6:00
Yani ne yapmış olabilirler ki bu listeye girmişler.
6:03
Evet, bu ilginç. Işte bu bu yapıların nasıl
6:06
çalıştığını gözler önüne seren en kritik nokta, yurt dışından
6:10
yönetilen bu siteler türkiye'deki yatırımcılardan
6:13
para toplayabilmek için yerel ayaklara ihtiyaç duyuyor.
6:17
Parayı doğrudan yurtdışına transfer etmek zor ve takip
6:21
edilebilir olduğu için burada banka hesaplarını kul.
6:24
Andıran aracılar buluyorlar. Halk arasında bunlara katır
6:28
deniyor. Bu anlattığın şey neredeyse
6:30
hepimizin telefonuna gelen o kolay yoldan para kazan
6:33
mesajlarına benziyor. Günde bir saat çalış 1.000 TL
6:37
kazan ya da ıban numaranı kirala aylık 5.000 tl kazan aslında o
6:41
sistemin en ad basamağı olmak da tam olarak bu suça iştirak
6:44
oluyor anlaşılan. Maalesef öyle.
6:48
Birisi size gelip banka hesabına kısa bir süreliğine kullanabilir
6:52
miyim? Sana da güzel bir komisyon
6:54
veririm dediğinde aslında sizi çok ciddi bir suça ortak etmeye
6:58
çalışıyor. SP k'nın bu kişileri de isim
7:02
isim tespit edip suç duyurusunda bulunması sadece tepedekileri
7:07
değil bu çarkın dönmesine en küçük düzeyde yardımcı olanı
7:10
bile affetmem dediğini gösteriyor.
7:13
Bu herkes için çok ciddi bir uyarı.
7:16
Uyarı çok net ama suç duyuruları bununla bitmiyor.
7:20
Bir de nitelikli dolandırıcılık suçlamasıyla yapın ihbarlar var.
7:23
Hedefte paşa, finans.com, aktif portföy, yatırım, nokta, com
7:27
gibi siteler ve hatta bir telegram grubu var.
7:31
Az önceki izinsiz faaliyetten farkı ne?
7:33
Neden burada suçlama çok daha ağır, nitelikli dolandırıcılık
7:37
dediğimizde işin rengi tamamen değişiyor.
7:39
Tamamen değişiyor çünkü izinsiz faaliyet sermaye piyasası
7:44
kanununa özgü daha çok piyasa düzenini bozan bir suç cezası
7:49
var ama odak noktası lisansız iş yapmak.
7:52
Nitelikli dolandırıcılık ise Türk Ceza kanunu'na giriyor ve
7:56
çok daha ağır bir suçlama. Bu SP k'nın bu yapıların
8:00
amacının sadece lisansız işlem yapmak olmadığını, amaçlarının
8:05
en başından beri insanları aldatarak kandırarak olmayan
8:09
kazançlar vaat ederek paralarını çalmak olduğunu düşündüğünü
8:12
gösterir. Yani birinde ruhsatsız dükkan
8:15
var, diğerinde ise dükkan sadece bir paravan ve asıl amaç içeri
8:19
gireni soymak. Mükemmel özetledin.
8:22
Esp k burada diyor ki bu bir piyasa ihlali değil.
8:25
Bu doğrudan bir hırsızlık eylemi.
8:27
Bu yüzden konuyu ceza hukukunun alanına taşıyıp doğrudan
8:31
savcılığa suç ihbarında bulunuyor.
8:34
Bir de bunlara ek olarak destek global market.com gibi sitelere
8:38
erişim engeli getirilmesi kararı var.
8:41
Bu da SP k'nın aldığı en hızlı önlem.
8:43
Evet. Suç duyurusu hukuki bir süreç
8:46
zaman alır. Ama erişim engeli tehdidi fark
8:51
ettiği an musluğu kapatmak gibi daha fazla insanın otuzağa
8:55
düşmesini anında engelliyor. Gerçekten piyasanın 2 yüzünü de
8:59
net bir şekilde gördük. Peki bültende sadece devler ve
9:03
dolandırıcılar mı var? Arada yeni filizlenen sektörü
9:06
büyüten gelişmeler yok mu? Olmaz mı?
9:08
Hatta bunlar geleceğe dair en umut verici sinyaller.
9:12
Mesela tacirler portföy ikinci gayrimenkul yatırım fonu kurmak
9:17
için izin almış v Portföy Yönetimi diye yepyeni bir şirket
9:22
portföy yöneticiliği ve yatırım danışmanlığı yapmak için yetki
9:26
belgesi almış. Yani sadece şirketler değil, o
9:29
şirketleri yatırım yapmayı sağlayan profesyonel yapılar,
9:32
fonlar ve danışmanlar da çoğalıyor.
9:34
Bu pastanın büyüdüğünü mü gösterir?
9:36
Kesinlikle yeni bir gayrimenkul fonu, nitelikli yatırımcılar
9:41
için yeni bir alternatif demek. Yeni bir portföy yönetim şirketi
9:45
sektörde rekabetin ve hizmet kalitesinin artması demek, hatta
9:49
bültende gözden kaçabilecek bir detay daha var.
9:52
Mevcut bir oyuncu olan vakıf katılım portföy sermayesini 50
9:57
milyondan 100.000.000 liraya çıkarmış.
9:59
Hmm o da önemli. Yani sektör hem yeni oyuncularla
10:03
genişliyor hem de mevcut oyuncular güçleniyor.
10:06
Bu genel olarak sermaye piyasalarının derinleştiğinin ve
10:10
daha sofistike hale geldiğinin çok net bir işareti.
10:13
Bu da yatırımcı için daha fazla seçenek ve daha iyi hizmet
10:17
demek. Bu oldukça pozitif bir gelişme.
10:19
Peki bültenin sonuna doğru gelirken geleceğe dönük bir
10:23
karar dikkatimi çekti. SPK kitle fonlaması bilgi
10:26
formlarını güncellemiş. Bu çok teknik bir başlık gibi
10:29
duruyor ama kitle fonlaması, kelimesi ilgimi çekti.
10:32
Bu bizim için neden önemli? Bir fikri olan ama bankadan
10:35
kredi alamayan veya büyük bir yatırımcı bulamayan bir
10:38
girişimcinin. Projesini internet üzerinden
10:42
halka anlatarak yüzlerce hatta binlerce kişiden küçük küçük
10:45
paralar toplayarak hayalini gerçekleştirmesi demek.
10:48
Yani aslında projesine inanan insanları doğrudan yatırımcısı
10:52
yapmak. Çok demokratik bir sistem.
10:55
Tam da öyle işte sb k nın bu bilgi formlarını standart hale
10:59
getirmesi şu anlama geliyor. Artık bir girişime yatırım
11:02
yapmayı düşündüğünüzde önünüze gelecek olan ve projenin tüm
11:06
detaylarını anlatan o belge standart bir formatta olacak.
11:10
Bu farklı projeleri elmayla elma gibi karşılaştırmanıza olanak
11:14
tanır, girişimcinin geçmişi, projenin riskleri toplanan
11:18
paranın nerede kullanılacağı gibi kritik bilgiler hep aynı
11:21
başlıklar altında net bir şekilde yer alacak.
11:24
Yani yatırımcıyı koruyan ve doğru karar vermesini
11:27
kolaylaştıran bir şeffaflık adımı artık her proje kendi
11:31
kafasına göre bir sunum hazırlayamayacak.
11:33
Herkes aynı kurallara göre kendini anlatmak zorunda
11:36
kalacak. Kesinlikle SPK diyor ki bu
11:40
yenilikçi finansman modelinin sağlıklı büyümesini istiyoruz ve
11:44
bunun için de altyapısını şeffaf ve güvenli bir zemine oturtmamız
11:47
gerekiyor. Bu hem yatırımcıya koruyan hem
11:50
de iyi projelerin hak ettiği fonu bulmasını kolaylaştıran,
11:54
yani türkiye'nin girişimcilik ekosistemi için harika bir
11:57
haber. Vay canına.
11:59
Sıkıcı resmi bir bültenden nerelere geldik?
12:01
Bir anda Arçelik ve alarko gibi devlerin milyarlarca liralık
12:05
satranç hamleleri piyasaya giren yeni fonlarla büyüyen bir
12:08
ekosistem. Diğer yandaysa insanların
12:11
birikimlerini çalmaya çalışan yasa dışı siteler ve onlara
12:15
karşı amansız bir mücadele veren kuralları netleştiren bir düz.
12:19
Kurum bu bülten gerçekten de canlı bir piyasa ekosisteminin
12:24
anlık röntgeni gibi büyüme, risk, denetim ve yenilik hepsi
12:28
bir arada. Kesinlikle öyle sermaye
12:31
piyasalarının sadece yukarı veya aşağı giden grafiklerden ibaret
12:34
olmadığını, arkasında stratejiler, hayaller ve ne
12:38
yazık ki tuzakların da olduğu çapcanlı bir dünya olduğunu bize
12:41
bir kez daha hatırlattı. Ve bu dünyanın kurallarla
12:44
işlediğini, kurallara uymayanların eninde sonunda
12:47
tespit edildiğini de gösteriyor. Bu da yatırımcı için en önemli
12:51
güvence. Peki bu derinlemesine
12:54
incelemenin ardından aklımızda kalması için son bir düşünceyle
12:57
bitirelim. SP k'nın yasa dışı siteleri
13:00
engellediğini ve suç duyurularında bulunduğunu
13:02
gördük. Bunlar çok değerli adımlar ama.
13:04
Ama, evet, genelde olay olduktan sonra atılan adımlar.
13:09
Aynen öyle. Genellikle birileri zarar
13:11
gördükten bir şikayet geldikten sonra atılıyor.
13:15
Bu durum beni şunu düşünmeye itti.
13:17
Küresel internet ağları ve anlık para transferi çağında bir
13:21
ülkenin düzenleyici kurumu bu tür dolandırıcılık girişimlerini
13:24
ortaya çıktıktan sonra cezalandırmak yerine daha en
13:28
başından nasıl proaktif bir şekilde önleyebilir?
13:31
Gerçekten caydırıcı ve önleyici bir sistem tam olarak nasıl
13:35
görünürdü?