Latest / Market Risk TR / 🔵 TKFEN Faaliyet Raporu Analizi 2025/12 | Tekfen'in 5.7 milyar liralık varoluş savaşı

Transcript

🔵 TKFEN Faaliyet Raporu Analizi 2025/12 | Tekfen'in 5.7 milyar liralık varoluş savaşı · Market Risk TR

0:00
Düşünsene her gün arabayla üzerinden geçtiğin o devasa
0:04
viyadükleri şehirlere birbirine bağlayan otoparkları, enerjimizi
0:08
sağlayan barajları inşa eden bir yapı var karşında.
0:11
Yani sadece betonla çelikle de sınırlı kalmamış.
0:15
Yediğin domatesin sofrana gelen ekmeğin ham maddesi olan toprağı
0:19
da besleyen bir imparatorluktan bahsediyoruz.
0:22
Kesinlikle çok köklü bir yapı. Aynen dilek olay 1.956 yılından
0:27
beri yani tam 70 yıldır türkiye'nin.
0:30
Hafızasına kazınmış bir dev 3 idealist mahallesinin temelini
0:34
attığı asırlık bir çınar ama işte masalın sonu başlangıcı
0:38
kadar aydınlık görünmüyor maalesef.
0:40
Evet 2.025 rakamları oldukça sarsıcıydı.
0:44
Yok artık dedirten cinsten de yani o rakamlar masamıza
0:47
düştüğünde bu 70 yıllık devin gövdesinde çok derin bir yarık
0:51
açıldığını gördük. Tam 5.7 milyar türk lirası
0:55
zarar. Ki, bu sadece finansal bir
0:57
kanama da değil aslında. Doğru işin sadece.
1:01
Bakan boyutu değil, bu fırtınanın en sert koptuğu an
1:05
hani bu şirketi var eden ODN a'sını oluşturan efsanevi kurucu
1:10
ailelerin hisselerini satıp gemiyi terk etmesi oldu.
1:14
Bu derinlemesine incelemede senle sadece o soğuk bilanço
1:18
rakamlarını alt alta dizmeyeceğiz tabii ki.
1:21
O rakamların arkasındaki gerçek hikayeye bakacağız.
1:24
Aynen öyle. O 5.7 milyar liralık kanamanın
1:27
arka planındaki mekanizmaları küresel krizlerin şirketi tam
1:32
olarak nereden vurduğunu ve yönetimin hayatta kalmak için
1:36
nasıl bir savaş verdiğini adım adım çözeceğiz.
1:39
Şirketin kurumsal hafızası silindiğinde ayakta kalıp
1:42
kalamayacağını konuşacağız. Şirketi biraz tanıyalım,
1:45
istersen önce ne dersin? Tabi.
1:47
Şimdi tekfen Holding dediğimizde aklımıza tek bir sektör veya
1:53
böyle tek bir ürün gelmemeli açıkçası.
1:55
Çok bacaklı bir yapı değil mi? Aynen öyle, çok katmanlı, çok
2:00
bacaklı bir ekosistemden bahsediyoruz.
2:03
Şirket temelde 3 ana faaliyet alanı üzerinde yükseliyor.
2:07
Birincisi uluslararası arenada da çok ciddi boy gösteren
2:12
mühendislik ve taahhüt grubu. Inşaat tarafı yani.
2:15
Evet, tam olarak o ikincisi de Türkiye tarımının en büyük
2:20
oyuncularından biri olan o hepimizin Toros tarım markasıyla
2:24
bildiği tarımsal sanayi grubu. Üçüncü ayaksi hani geleceğe
2:28
yatırım yapan tek feners ve gayrimenkul projelerini
2:32
barındıran yatırım grubu. Arkasında da galiba 38 alt
2:36
şirket ve 13 iştirak var. Devasa bir organizasyon şeması.
2:39
Devasa evet, ancak bu şemada az önce bahsettiğin o büyük
2:44
kırılmanın insan kaynaklarına yansımasını çok net görüyoruz.
2:48
Şöyle ki, 2.024 yılında 12.611 olan çalışan sayısı 2.025
2:54
faaliyet raporunda 10.940 bire düşmüş. 700 kişilik bir istihdam
2:59
kaybından bahsediyorsun. Bu sadece şey değil yani bir
3:03
Excel tablosundaki sayının azalması falan değil.
3:06
Kesinlikle. Değil sahada ki mühendisin.
3:09
Fabrikadaki işçinin o yılların getirdiği kurumsal hafızanın da
3:13
kapıdan çıkıp gitmesi demek. Operasyonel kasların erimesi
3:17
anlamına da geliyor. Peki bu erime sadece alt
3:20
kademelerde mi oldu? Asıl fay hattının ortaklık
3:23
yapısında kırıldığını söylemiştik.
3:24
Asıl yapısal deprem yönetim katında yaşandı.
3:27
Zaten işte o Feyyaz berker, Nihat gökyit ve Necati
3:32
akçalılar. Bu 3 isim sadece şirketi değil,
3:36
türkiye'nin modern altyapı mühendisliğini şekillendiren
3:39
figürlerde. Onların mirasçılarının
3:42
hisselerini devretmesiyle şirketin direksiyonu tamamen el
3:45
değiştirdi. Bambaşka bir güç dağılımı var
3:48
artık yani. Sen %32 noktasıfır sekizlik bir
3:51
paya sahip. Borsada işlem gören yani o halka
3:55
açıklık kısmı dolaşımdaki pay ise sadece %21 nokta 49.
4:00
Yönetim kurulu yapısına da baktım, ben bu arada 9 üyeden
4:03
oluştuğunu görüyoruz. Burada sürdürülebilirlik
4:06
açısından şey çok önemli. Hani 6 çizilmesi gereken bir
4:09
veri var. Bu 9 üyenin üçü kadın.
4:11
Evet %30 üçlük bir oran. Aynen ki bu özellikle
4:16
türkiye'deki inşaat ve sanayi gibi o çok maskülen kodların
4:20
baskın olduğu sektörlerde hani karar alma mekanizmalarında
4:23
farklı perspektiflerin masada olması adında bence çok değerli
4:27
bir adım. Kesinlikle katılıyorum.
4:28
Çok kritik bir çeşitlilik sağlıyor.
4:30
O zaman resmi şöyle okuyorum ben, yani karşımızda birbiriyle
4:34
pek de alakası olmayan sektörlerde faaliyet gösteren
4:38
ama birbirini dengelemesi umulan 3 bacakta bir tabure var.
4:41
Adeta inşaat ve tarım gibi 2 dev ağır sanayi bacağı fakat
4:46
dışarıda küresel bir ekonomik kasırga kopuyor.
4:48
Içeride de taburenin sahipleri değişiyor.
4:51
Tam olarak bu sahipler, yani o kurumsal kimliğin temel taşları
4:56
yerinden oynuyor. Taahhüt bacağında işlerin neden
4:59
durduğunu biraz açalım istersen raporda petrol fiyatları düştü
5:03
falan deniyor. Bunun inşaat ihaleleriyle tam
5:05
olarak mekanik bahanedir. Bağlantı inanılmaz doğrudan ve
5:09
aslında çok acımasız e şöyle düşün, tekfenin taahhüt
5:13
tarafındaki en büyük müşterileri kimler?
5:15
Ortadoğu ülkeleri, Körfez bölgesi ve Türkiye
5:19
cumhuriyetler. Hepsi petrol zengini ülkeler.
5:22
Aynen bu ülkelerin ekonomileri büyük oranda tek bir emtiaya
5:26
bağlı. O da petrol.
5:28
Küresel piyasalarda petrol fiyatları gerilediğinde bu
5:32
devletlerin bütçelerinde devasa açıklar oluşuyor doğal olarak.
5:36
Paraları bitiyor yani. Aynen öyle.
5:38
Bütçe açığı veren bir devletin yapacağı ilk hamlede bellidir.
5:42
Yeni otoyol projelerini o lüks altyapı yatırımlarını, devasa
5:47
tesis inşaatlarını anında dondurmaktır.
5:49
Şalteri indiriyorlar. Resmen.
5:51
Kesinlikle yani tekfenin masasında duran ihaleler bir
5:54
anda İptal ediliyor. Devam eden projelerin ödenekleri
5:58
kesiliyor. Falan sektörel görünüm raporu
6:01
bunu çok çıplak bir şekilde ortaya koyuyor.
6:03
Zaten müşterinin parası bittiği için şirketin kepçeleri
6:06
şantiyede kontak kapatmak zorunda kalıyor.
6:09
Bir nevi ana müşterinin gelir kaynağı kuruduğu için senin de
6:13
fabrikanın suyu kesiliyor, çok mantıklı.
6:16
Peki ya tarım tarafı? Hani Toros tarım bacağı orada da
6:19
müşteri devletler değil ki. Doğrudan bu ülkenin çiftçisi
6:22
çiftçi neden gübre almayı bıraktı da pazar bu kadar
6:25
sertler aldı? Orada işler biraz daha karmaşık.
6:29
Tarım tarafında 2 farklı krizin aynı anda yaşandığını görüyoruz.
6:33
Ilki tamamen şirketin kontrolü dışında olan iklim koşulları.
6:37
Kuraklık falan mı? Aynen mevsim normallerinin
6:40
dışındaki kuraklık ve düzensiz yağışlar tarımsal üretimi
6:44
doğrudan vuruyor. Ancak asıl büyük darbe
6:47
makroekonomik taraftan geldi. Enflasyon mu?
6:50
Tam isabet yüksek enflasyon. Mazot ve tohum fiyatlarındaki o
6:55
katlanarak artan maliyetler çiftçinin belini bükmüş durumda.
6:59
Çiftçinin alım gücü öylesine eridi ki yani tarlasını atması
7:03
gereken gübreden tasarruf etmek zorunda kaldı.
7:06
Daha doğrusu gübre atmaktan tamamen vazgeçti.
7:10
Talep resmen bıçak gibi kesildi diyorsun.
7:12
Evet. Tamamen öyle oldu.
7:14
Yani hem dışarıda petrol ucuzladığı için viyadük
7:17
yapılamıyor. Hem içeride çiftçi enflasyondan
7:20
ezildiği için toprağa gübre atamıyor.
7:22
Gerçekten tam bir sıkışma anı bu.
7:25
Ancak verilerde çok ilginç bir tezat var.
7:29
Tüm bu felaket senaryosuna rağmen pazarın rekor seviyede
7:33
daralmasına rağmen toros'ların pazar liderliğini kimseye
7:37
bırakmamış. Evet, o çok çarpıcı bir detay.
7:39
Satışlar düşse de pazarın en büyük oyuncusu olmaya devam
7:43
ediyorlar. Bunu neye borçlular sence?
7:45
Bunu yıllar içinde inmek ilmek ördükleri o muazzam bayi ağına
7:49
borçlular açıkçası yani pazar daralıyor olabilir, pasta
7:53
küçülüyor olabilir ama pastadan alınan en büyük dilim hala
7:56
onların elinde. Neden peki marka sadakati mi?
8:00
Kesinlikle çünkü kriz anlarında çiftçi maceraya atılıp yeni bir
8:05
marka denemektense, babasından dedesinden bildiği köyündeki en
8:11
güvenilir tedarikçi olan o tanıdık torosların vaayine
8:15
gidiyor. Burada şirketin güçlü ve zayıf
8:18
kaslarını aslında bir arada okumak gerekiyor.
8:20
Ne gibi güçlü kaslar mesela? Agripark gibi gerçekten dünya
8:25
standartlarında çalışan tohum ıslahı yapan bir arge merkezleri
8:29
var mesela. Bu yenilikçi yapı ve sahaya
8:32
adecal damarlar gibi yayılmış esnek bayi ağı onların en büyük
8:37
savunma kalkanı. Ama o kalkan bile o 5.7 milyar
8:41
liralık zararı engellemeye yetmemiş demek ki yani
8:44
rakamların içine biraz daha daldığımda beni asıl
8:46
endişelendiren şey şu likidite problemi oldu.
8:49
Cari oran düşüşü değil mi? Aynen öyle.
8:53
Cari oranın 1.0 sekizden 0.70 beşe düştüğünü görüyoruz.
8:58
Şimdi bunu dinleyenler için biraz somutlaştıralım istersen
9:02
bu sadece böyle sıkıcı bir finansal oran değil.
9:05
Cari oran sıfır. 75 demek şirketin cebindeki her bir
9:09
liralık kısa vadeli borca karşılık sadece 75 kuruşu var
9:13
demektir. Çok tehlikeli bir sınır.
9:16
Yani o ay ödenmesi gereken taşeron hak edişleri, banka
9:20
kredisi taksitleri veya ne bileyim gübre tedarikçisinin
9:24
faturası geldiğinde şirketin kasasında bunu çevirecek.
9:27
Nakit yok demek. Bu sahada çok ciddi bir tıkanma
9:31
işaret etmiyor mu sence de? Etmez olur mu?
9:33
Kesinlikle ediyor zaten favok dediğimiz, yani şirketin o vergi
9:38
ve faiz öncesi asıl işinden elde ettiği faaliyet kârının eksiye
9:42
düşmesi. Tam da bu tıkanmanın sonucudur.
9:45
Şirket ana işini yaparken bile para yakıyor anlamına gelir bu.
9:49
Peki hiç mi çıkış yolu yok? Fırsatlar yok mu?
9:52
Elbette var mesela ak tek dediğimiz o tarım teknolojileri
9:56
yatırımları. Sürdürülebilirlik odaklı yeşil
10:00
dönüşüm projeleri, şirketin gelecekteki büyüme motorları
10:03
olabilir ancak dışarıdaki jeopolitik riskler, enflasyon
10:08
baskısı ve yeni sahiplik yapısının getirdiği iç
10:11
belirsizlik, şirketin bu fırsatları odaklanmasını şu an
10:15
için engelliyor maalesef. Anladım, şimdi yönetimin bize
10:18
neler söylediğine daha yakından bakalım.
10:21
Şirketlerin faaliyet raporlarında genelde böyle.
10:23
O kurumsal cilalı hani her şey kontrolümüz altında ufukta güneş
10:28
açıyor diyen piar metinlerine çok alışkınızdır biz.
10:31
Kesinlikle genelde çok pembe bir tablo çizerler.
10:34
Aynen. Bak Yönetim Kurulu Başkanı
10:37
Nevzat avunç ve siyon Namık, ülkenin mesajlarını okurken o
10:41
cilalı dilden eser göremedim. Ben karşımızda oldukça savunmacı
10:45
temkinli. Hatta yani durum beklediğimizden
10:48
çok daha köklüydü itirafını yapmaktan çekinmeyen çok
10:51
gerçekçi bir yönetim var. Bu aslında kriz yönetiminin ilk
10:54
ve en önemli kuralıdır. Sorunu kabul etmek, yönetim
10:58
yatırımcıya böyle hayal satmak yerine mevcut hasarın
11:02
fotoğrafını çok net bir şekilde çekmiş.
11:04
Aşırı iyimser değiller. Yani hiç değiller, uzun vadeli
11:07
hayalperest büyüme stratejilerini tamamen rafa
11:11
kaldırdıklarını, bunun yerine rasyonel küçülme ve verimlilik
11:15
aşamasına geçtiklerini ilan ediyorlar.
11:17
Raporda bunun maliyetini gösteren 2 çok kritik
11:20
operasyonel geri adım var aslında.
11:22
Yeşil amonyak projesinin durdurulması mesela değil mi?
11:25
Bu bana çok ilginç geldi. Neden ilginç geldi?
11:27
Bak sana bütün dünya dekorbonizasyon, yeşil enerjiyi
11:31
sürdürülebilirlik falan diye inlerken şirket vizyon projesi
11:35
olan o yeşil amonyak yatırımına askıya aldığını açıklıyor.
11:38
Neden? Çünkü raporda açıkça diyorlar
11:41
ki. Uluslararası piyasalarda bu
11:43
yeşilyürek için beklediğimiz fiyat primi oluşmadı.
11:46
Yani müşteri ekstra para ödemiyor.
11:49
Ben bu işe milyonlarca dolar yatırırım ama müşteri bu amonyan
11:52
yeşil olması için bana ekstra para ödemeyecekse ben bunu
11:55
yapmam diyorlar. Bu tam anlamıyla bir hayatta
11:58
kalma refleksidir bence. Çok doğru bir okuma benzer bir
12:02
durumu Ceyhan çelik imalat tesisinde de görüyoruz mesela.
12:06
Ne olmuş? Artan hammadde maliyetleri ve o
12:09
yüksek enflasyon sebebiyle bu devasa üretim tesisini küçültüp
12:13
böyle butik bir yapıya dönüştürme kararı almışlar.
12:16
Şişkin kapasitelerden sadece prestij getiren ama kârlılığı
12:20
düşük projelerden acımasızca çıkıyorlar yani.
12:23
Peki ya sürdürülebilirlik hedefleri ne olacak?
12:26
Tamamen kopmuş değiller aslında stratejik olarak 3 diye
12:30
adlandırdıkları o hedefler var ya.
12:33
Dikarbonization yani karbonsuzlaşma disenchelzation,
12:37
yani merkezsizlik ve dijitalizon yani dijitalleşme.
12:41
Bunlar uzun vadeli yol haritasında hâlâ duruyor.
12:44
Sadece vites küçülttüler. Vites küçültmek dedin.
12:48
Burada aklıma hemen biyolojik bir analoji geliyor.
12:51
Karşımıza sanki yaklaşan o sert kışı hisseden bir ayı var.
12:55
Kış uykusu mu? Aynen.
12:58
Kışın ortasında fırtınada yelkenleri açıp hızlanmaya
13:00
çalışmak yerine ya da o ayı örneğindeki gibi avlanmak için
13:04
enerji harcayıp kas yapmak yerine metabolizması
13:07
yavaşlatıyor. Kalp atışını düşürüyor.
13:10
Kış uykusuna yatarak elindeki yağ depolarıyla o kışı atlatıp
13:14
baharı görmeye çalışıyor. Sadece hayatta kalmaya
13:17
odaklanmış bir organizma. Çok güzel bir benzetme ama şu.
13:21
Soruyu da sormadan edemeyeceğim. Sen bugün metabolizmanı bu kadar
13:24
yavaşlatırsan projeleri İptal edip fabrikaları
13:28
butikleştirirsen yarın piyasalar açıldığında o beklenen bahar
13:32
geldiğinde. Rakiplerin depar atarken sen o
13:35
hantallıktan nasıl uyanacaksın? Bu küçülme şirketin gelecekteki
13:40
büyüme potansiyelini bugünden feda etmek anlamına gelmiyor mu
13:43
sence? Işte finansal yönetim tam da bu
13:46
ikilemi yönetme sanatıdır. Aslında senin bahsettiğin o
13:49
bahar aylarında depar atabilmek için her şeyden önce kıştan sağa
13:54
çıkman gerekir. Buna ekonomide hayatta kalma
13:57
maliyeti diyoruz. Yani önce bir ölmemek lazım.
13:59
Diyorsun, aynen öyle. Eğer finansmana erişim
14:02
maliyetleri yani o kredi faizleri bugünkü gibi astronomik
14:06
seviyelerdeyse büyüme hayalleri kurmak, yeni maceralara atılmak,
14:11
o ayın kışın ortasında donarak ölmesine neden olur.
14:15
Rakamların ciddiyetine geri dönelim istersen ciro 76.1
14:19
milyar TL den 53.9 milyar TL ye inmiş sert bir şekilde.
14:24
Çok ciddi bir düşüş. Şirketin brütkar marjı %10 nokta
14:28
20 yediden %3 nokta 50 altıya çakılmış fabrik marjı desen eksi
14:33
yüzde sıfır noktasıfır ikiye gerilemiş.
14:36
Daha da kötüsü kasadan nakit kanıyor.
14:39
Böyle bir bilançoda hani büyümeden bahsedemezsiniz.
14:42
Üstelik bir de öngörülmeyen operasyonel şoklar yemişler.
14:46
Toros tarım tesislerinde yaşanan o uzun soluklu grevi
14:49
kastediyorsun herhalde. Aynen öyle.
14:51
Üretimin tam kalbinde o fabrikalarda yaşanan grev
14:55
süreci, şirketin kapasite kullanım oranlarını darmadan
14:58
etti. Sevkiyat takvimleri tamamen
15:01
saptı peki. Bunu nasıl yönettiler?
15:03
Şirket, stok yönetimiyle alternatif tedarik zinciri
15:06
kurarak falan bunu bayisine ve çiftçisine minimum seviyede
15:09
yansıtmaya çalıştı. Ama bilançonun üretim
15:12
maliyetleri kaleminde bu grevin yarattığı o derin hasarı ve ek
15:16
maliyetleri açıkça okuyabiliyoruz maalesef.
15:19
Bu kadar karanlık tablonun bu kadar kesintinin içinde faaliyet
15:24
raporunun sayfalarını karıştırırken inanılmaz derecede
15:27
tezat oluşturan çok parlak bir istatistik buldum ben.
15:30
Neymiş o? Finansallar yanarken operasyonel
15:34
iş güvenliği rakamları tarihi bir başarıya imza 60 tüm grupta
15:38
kaydedilebilir kaza oranlarını bir önceki yıla göre %57, inşaat
15:42
tarafındaysa tam %63 oranında düşürmüşler.
15:46
Şimdi burada bir duralım, şirket küçülüyor, maliyetleri kısıyor,
15:50
çalışan sayısı azalıyor ama iş kazaları dramatik şekilde
15:53
düşüyor. Bunu nasıl okumalıyız?
15:56
Bu tezat gibi görünse de aslında rasyonel küçülmenin çok doğal
16:00
bir sonucudur. Nasıl yani?
16:02
Şöyle ki, şirket risk iştahını düşürüp sadece en iyi bildiği
16:06
kontrol edebildiği o butik projelere odaklandığında o
16:10
karmaşık yönetimi zor ve kaotik şantiyelerden çekilmiş oluyor.
16:14
Ayrıca küçülme dönemlerinde genellikle en deneyimli çekirdek
16:17
kadrolar elde tutulur. Ha, yani işi bilmeyenler
16:20
gidiyor. Aynen öyle.
16:22
Sahada işi en iyi bilen usta ve mühendislerle yola devam
16:26
edersiniz. Kontrol alanınız daraldığı için
16:29
denetim mekanizmalarınızda çok daha iyi çalışır.
16:33
Bu işin sadece insani boyutu değil aynı zamanda ciddi bir
16:37
finansal verimlilik boyutudur da.
16:39
Doğru kaza demek maliyet demek sonuçta.
16:42
Kesinlikle kaza demek şantiyenin durması, hukuki süreçler ödenen
16:46
o devasa tazminatlar ve geciken teslimatlar demektir.
16:51
Kazaların %63 azalması verimliliğin sahada dipdiri
16:55
ayakta kaldığının kanıtıdır aslında.
16:57
Yani diyorsun ki? Küçülmek sadece maliyet kısmak
17:01
değil, aynı zamanda o tehlikeli safraları atıp odaklanmak
17:05
anlamına da geldiği için güvenlik artıyor bu mantıklı.
17:09
Peki ya bu kış uykusu dönemi şirketi piyasalar normale
17:13
döndüğünde gerçekten daha karlı bir yapıya kavuşturabilir mi
17:16
sence? Eğer bu daralma sürecini
17:18
başarıyla yönetirlerse maliyet disiplinini öğrenmiş o hantal
17:23
yapılarından kurtulmuş. Seçici ihalelere giren çok daha
17:27
karlı bir tekfen görebiliriz. Piyasalar açıldığında ama
17:31
dediğim gibi önlerindeki en büyük sınav bu geçiş dönemini
17:34
yönetebilmek. Ve bu sınavın zorlukları bizi
17:37
doğrudan risk faktörlerine götürüyor.
17:39
Haliyle finansal risk tablolarına bakmak açıkçası
17:42
biraz cesaret istiyor. Az önce eksi 5.8 milyar TL net
17:46
nakit pozisyonundan bahsettik ama beni asıl vuran şey şu oldu.
17:50
Şirketin kısa vadeli borçlarının toplam borçları içindeki payı
17:53
akıl almaz seviyelere çıkmış. Evet, o veri çok kritik.
17:57
Gerçekten bu şu anlama geliyor. Şirketin borçlarının çok büyük
18:01
bir kısmı bir yıldan daha kısa süre içinde ödenmek zorunda.
18:05
Şirket bu borcu ödeyecek. Nakit yaratamadığına göre sence
18:09
ne yapacak? Borcu yapılandıracak herhâlde.
18:11
Aynen borcu yapılandıracak yeni krediler bulacak falan fakat
18:16
günümüz ekonomik koşullarında bankaya gidip kredi
18:19
istediğinizde karşınıza çıkan finansman erişim maliyetleri
18:22
felaket seviyelerde. Faizler çok yüksek.
18:25
Yani hem de nasıl şirketin gelecekte kazanacağı paranın
18:29
büyük bir kısmı sırf bugünü çevirebilmek için yüksek faiz
18:33
maliyeti olarak bankalara gidecek.
18:35
Pazardaki hammadde maliyeti jeopolitik krizler falan zaten
18:39
herkesin malumu ama bu raporda beni asıl şaşırken iç risklerin
18:44
tanımlandığı bölümdü. Ya evet, oraya gelecektim.
18:46
Ben de kurumsal risk yönetimi bölümünde gözlerime inanamadığım
18:50
bir cümle okudum. Ben şirket kendi resmi beyanında
18:54
açıkça kurucuların mirasçılarının hisselerini
18:57
satmasıyla oluşan belirsizlik maddesini bir risk faktörü
19:01
olarak yazmış. Çok cesurca bir hamle.
19:04
Kesinlikle. Türkiye gibi hani kol kırılır
19:07
yen içinde kalır mantığının hakim olduğu şirket içi
19:10
dengelerin bir sır gibi saklandığı bir iş kültüründe
19:14
yönetimin ana hissedarların gidişini böyle raporlaması, bu
19:18
seviyede bir şeffaflık, sence de inanılmaz değil mi?
19:20
Bu tam olarak o kurumsal mekanizmaların kişilerden
19:23
bağımsız çalışabildiğinin en somut kanıtıdır.
19:26
Bence yönetim kurulu bünyesinde çalışan iklim senaryo analizleri
19:30
ve özellikle 2 ayda bir toplanıp rapor sunan riskin erken
19:34
saptanması komitesi. Revini layıkıyla yapıyor
19:37
demektir bu. Hanın altına süpürmüyorlar yani
19:39
gerçekleri. Aynen öyle.
19:41
Feneri doğrudan o belirsizliğin üzerine tutuyorlar.
19:44
Evet, kurucularımız gitti, yeni sahiplerimiz var.
19:47
Bir kültür çatışması veya stratejik vizyon farkı
19:50
yaşayabiliriz ve bu bizim için ciddi bir potansiyel tehlikedir
19:54
diyorlar. Açık açık.
19:55
Dışarıdan bakan bir yatırımcı için çok kıymetli bu.
19:58
Kesinlikle bir şirketin kendi zafiyetini bu kadar net tespit
20:02
edebilmesi en büyük göven kaynağıdır aslında.
20:05
Güven ve kurumsal yönetim demişken, bu geminin dümenindeki
20:09
isimlerin niteliğine ve kurallara ne kadar uyduklarına
20:12
da bakmamız lazım. 9 kişilik yönetim kurulunun üçünün kadın
20:16
olduğunu konuşmuştuk ama aynı zamanda bu 9 yeni üçü bağımsız
20:21
üye bir can ünlü Sibel koç ve esra Özkan neden bağımsız üye bu
20:26
kadar önemli sence? Çünkü ana hissedarların
20:29
çıkarlarıyla şirketin veya küçük yatırımcının çıkarları
20:32
çatıştığında o karara şer koyacak tarafsız.
20:36
Gözle bakacak fren mekanizmalarıdır.
20:38
Bu isimler ayrıca denetim ve kurumsal yönetim komitelerinin
20:42
de aktif çalıştığını görüyoruz. Uyum raporu ne alemde?
20:45
Peki SP k'nın yani sermaye piyasası kurulunun kurumsal uyum
20:50
raporuna baktığımızda. Sistemin genel olarak işlediğini
20:54
söyleyebiliriz. SP k'nın koyduğu 20 zorunlu
20:57
ilkenin tamamına fire vermeden uyulmuş 91 adet isteğe bağlı
21:02
hani ihtiyari ilke var, bunların da ezici çoğunluğu karşılanmış
21:05
sadece 4 kısmi uyum ve 2 uyumsuzluk maddesi dikkat
21:11
çekiyor. Uyumsuzluk maddelerinden biri de
21:14
her zamanki gibi üst yönetime, yani tepe yöneticilere ödenen
21:18
maaşlar ve primlerle ilgili değil mi?
21:21
SPK diyor ki, CEO ya şu kadar genel müdür yardımcısına bu
21:25
kadar ödedim diye isim isim açıklayın.
21:27
Evet ama açıklamıyorlar tabi. Tekfen, türkiye'deki pek çok
21:31
holdingin yaptığı gibi bunu reddedip üst yönetime toplamda
21:35
şu kadar ödedik diyerek kümülatif bir rakam veriyor.
21:38
Bu sence bir şeffaflık ihlali mi yoksa sektörün bir gerçeği mi?
21:42
Bu tartışmalı bir konu. Ancak sektörün oldukça pragmatik
21:46
bir gerçeği. Açıkçası şirketler
21:49
yöneticilerinin ne kadar kazandığını isim isim
21:52
açıkladıklarında yetenek avcısı rakip firmalara kendi
21:55
yöneticilerini transfer etmeleri için açık bir davetiye çıkarmış
21:59
oluyorlar. Ha maaşı görüp daha fazlasını
22:02
teklif ediyorlar yani. Aynen rekabetin bu kadar vahşi
22:06
olduğu bir piyasada o bilgiyi gizli tutmak, bir nevi savunma
22:10
stratejisidir diyebiliriz. Çok mantıklı.
22:13
Peki geldik raporun en sevdiğim hani böyle dedektiflik yapmamızı
22:17
gerektiren kısmına. Dipnotlar ana metinler
22:21
genellikle makyajlıdır ama dipnotlar şirketin gerçek ruh
22:24
halini ele verir. Bilanço sonrası olaylar kısmında
22:28
küçücük çok kritik bir detay var.
22:30
Insan kaynakları Başkan Yardımcısı yani cicro Erhan
22:34
hersekin görevinden ayrılması detayını söylüyorsun sanırım.
22:38
Ta kendisi rapor dönemi kapanmış.
22:40
Her şey bitmiş ama rapordan hemen sonra. 27 Şubat 2020
22:45
altıda kurumun tüm insan kaynağına o binlerce çalışanı
22:48
yöneten tepe ismi istifa ediyor veya görevden alınıyor.
22:51
Az önce konuştuğumuz o yeni sahiplik yapısıyla oluşan
22:55
belirsizlik ve yönetimsel değişim riskinin tam olarak
22:58
vücut bulmuş hal değil mi bu? Ta kendisi.
23:02
Yeni sahipler kendi kadrolarını kuruyor, estetik kültürle bağlar
23:05
koparılıyor galiba. Bu son derece doğal ama bir o
23:08
kadar da sancılı bir süreçtir. Yeni hissedarların kendi
23:12
stratejilerini uygulayacak yeni bir a takımı kurmak istemeleri,
23:16
iş dünyasının değişmez kuralıdır zaten.
23:19
Bu ayrılık kurum içinde yaşanmakta olan kültürel ve
23:22
operasyonel dönüşümün dışarıya yansıyan ilk somut ayak sesleri
23:27
bence. Peki ya davalar o tarafta durum
23:29
ne? Diğer taraftan dipnotlarda
23:31
incelediğimiz hukuki riskler yani davalar kısmındaysa oldukça
23:36
rahatlatıcı bir tablo var. O kadar ülkede o kadar büyük
23:40
altyapı projeleri yürütmelerine rağmen şirketin mali yapısını
23:44
kökünden sarsacak devasa bir aleyhte bir tazminat davası
23:48
raporlanmamış açıkçası. Bu iyi haber işte.
23:51
Ve gelelim borsadaki küçük yatırımcının her faaliyet
23:54
raporunda o heyecanla ilk aradığı kelimeye temettü.
23:59
Yani kar payı dağıtımı ne olacak bu sene?
24:02
Işin o tarafı tamamen matematik. 2.024 yılında hissedarlarına bir
24:07
kar payı dağıtabilmişlerdi hatırlarsan.
24:10
Ancak bilanço'nun en altında o soğuk 5.7 milyar TL zararı
24:15
gördüğünüzde dağıtılacak bir değer kalmadığını anlıyorsunuz
24:18
maalesef. Karar eden şirket temettü
24:21
veremez zaten. Aynen öyle.
24:22
Şirketin kârı yok ki, ortağını dağıtsın.
24:25
Bu yüzden bireysel yatırımcılar için bu yıl tek fen'den herhangi
24:29
bir temettü beklentisine girmek tamamen rasyonellikten uzak bir
24:33
hayal olacaktır. O halde masadaki tüm bu verileri
24:37
toparlayıp genel dengeli bir değerlendirme yapalım istersen
24:41
karşımızda 2.025 yılını kelimenin tam anlamıyla bir
24:46
kusursuz fırtına içinde varoluş savaşı vererek geçirmiş. 70
24:51
yıllık bir çınar var. Hem de nasıl bir fırtına?
24:54
Bir yandan petrol fiyatlarının düşüşüyle ortadoğu'da duran
24:57
inşaat ihaleleri var. Diğer yandan türkiye'de o iklim
25:01
ve enflasyon kıskacında gübre alamayan alım gücü biten çiftçi
25:06
var ama bence en çok da şirketi kuran ve DNA sını veren
25:10
ailelerin vedasıyla oluşan o büyük yönetim boşluğu.
25:14
Kesinlikle katılıyorum. Tekfen tarihinin en keskin
25:18
virajlarından birini alıyor şu an.
25:20
Ancak şirketin elleri tamamen boştu değil.
25:24
Tarım tarafında ne olursa olsun pazarın lideri olmaları en büyük
25:28
stratejik güçleri agripark gibi inovasyon üreten bir ar ge
25:33
gücünü ellerinde tutmaları da cabası.
25:35
Bir de o frene basma olayları vardı.
25:37
Evet, kriz anında yeşil projelere veya sadece prestij
25:41
getiren yatırımlara körü körüne sarılmayıp frene basabilme
25:45
rasyonelliğini gösterebilmeleri, şirketin ayakta kalmasını
25:48
sağlayan çok önemli yetenekleri. Fakat yeni gelen hissedar
25:52
yapısının o uyum süreci ve makroekonomik krizlerin uzaması
25:57
uzun vadeli enci riskler olarak duruyor önlerinde.
26:00
Tabii burada dinleyicilerimiz için çok kritik bir hatırlatma
26:03
da yapmak zorundayız. Bugün burada konuştuğumuz
26:05
rakamlar, analizler ve çıkarımların hiçbiri kesinlikle
26:08
bir yatırım tavsiyesi değildir. Kesinlikle sadece verileri
26:12
okuduk. Aynen öyle.
26:14
Bizim buradaki amacımız. Herkese açık olan resmi ve
26:17
karmaşık bir faaliyet raporunu senin için anlaşılır.
26:21
Böyle mekanizmalarıyla okunabilir bir hale getirmekti.
26:24
Yatırım kararları tamamen senin kendi risk algın ve stratejiyle
26:28
ilgilidir. Seni şu düşünceyle baş başa
26:30
bırakarak bitirmek istiyorum aslında.
26:32
Nedir o düşünce? 70 yıl boyunca 3 ailenin
26:36
vizyonu, değerleri ve o mühendislik aşkıyla devleşen
26:40
ülkenin hafızasına kazınan bir kurum var.
26:43
Şimdi ise direksiyonda tamamen yeni nesil, belki de sadece
26:48
karlılığa ve rakamlara odaklı kurumsal yatırımcılar var.
26:52
Sence bu şirket o eski vizyoner dna'sını yeni sahipleriyle
26:57
birleştirip eskisinden çok daha güçlü bir şekilde yeniden
27:01
doğabilir mi, yoksa geçmişin ruhunu kaybedip sadece
27:06
bilançolara indirgenmiş sıradan bir holdinge mi dönüşür?
27:09
Çok iddialı bir soru, bunu gerçekten zaman gösterecek.
27:14
Kesinlikle, eğer şirketin derinliklerine indiğimiz bu
27:17
detaylı analizi faydalı bulduysan, bu yayını beğenmeyi
27:21
kanalımıza abone olmayı. Bu içerikleri paylaşmayı lütfen
27:25
unutma. Ayrıca senin için bu tarz
27:28
bağımsız ve derinlemesine incelemeler yapmaya devam
27:31
edebilmemiz için Google publicher Center üzerinden
27:34
kanalımıza destek olabilirsen çok seviniriz.
27:38
Bir sonraki derin analizde görüşmek üzere kendine çok iyi
27:41
bak.