Shows / Crazy Nauka
Crazy Nauka
Podcast Crazy Nauka - zdobywca Nagrody Radia ZET im. Andrzeja Woyciechowskiego 2024 w kategorii „Autor Internetowy” oraz Podcast Roku 2023 w kategorii nauka, edukacja, technologie. Opowiadamy o wielkich osiągnięciach i głębokich porażkach, procesach i zdarzeniach, które zmieniają losy społeczeństw i pojedynczych osób. Pokazujemy, jaką rolę odgrywa w tych zjawiskach nauka, gdzie pomaga wyjaśnić zagadki lub ocalić życie, a gdzie pozostaje jej tylko analizować skutki zdarzeń. Mówimy o…
Episodes
Crazy Nauka122. Niż genueński - czy będzie kolejna powódź?
W chwili publikowania tego odcinka nad Polskę nadciąga potężny niż Gabriel, który narodził się koło Genui. Niesie ze sobą ogromną ilość wody i wygląda na to…
Crazy Nauka121. Erupcja St. Helens - fala ognia i rozerwana góra
Erupcja wulkanu Mt St Helens była spektakularna. I rozegrała się pod ścisłą obserwacją naukowców i fotografów, spośród których część, niestety, tego nie…
Crazy Nauka120. Nauka na czasie: twarz denisowianina i ekstremalnie wczesny test na nowotwory
W tym odcinku: tajemnice najbardziej skrytego spośród archaicznych gatunków człowieka oraz tak wczesny test na nowotwory, że wyprzedza diagnozę nawet o kilka…
Crazy Nauka119. Katastrofy lotnicze, w których ocalała jedna osoba
Jak to możliwe, że katastrofę samolotu, w której ginie kilkaset osób, przeżywa jeden jedyny człowiek? I w dodatku wychodzi z niej niemal bez szwanku?W…
Crazy Nauka118. Nauka na czasie: drugi Polak w kosmosie - co warto wiedzieć o nim i o misji
Piguła wiedzy o locie drugiego Polaka w kosmos i o samym Sławoszu Uznańskim-Wiśniewskim, który - uwierzcie mi - jest postacią nietuzinkową. Ten odcinek to coś…
Crazy Nauka117. 10 wynalazków do łączenia (prawie) wszystkiego
Historia wynalezienia 10 cudownych drobiazgów służących do łączenia lub spinania niemal wszystkiego. Drobiazgów takich jak trytytka czy srebrna taśma, bez…
Crazy Nauka116. Nauka na czasie - odporność w rytmie doby i szantaże sztucznej inteligencji
Jakie znaczenie dla naszej odporności ma przestrzeganie rytmu dobowego i opowieść o tym, jak sztuczna inteligencja kłamie, manipuluje i postępuje w sposób…
Crazy Nauka115. Jak wielkie firmy technologiczne przejmują władzę nad Polską i światem
Są wszędzie. Praktycznie nie da się bez nich żyć. I nawet je lubimy... No, przynajmniej do niedawna lubiliśmy. Czy faktycznie powinniśmy się martwić tym, co…
Crazy Nauka114. Nauka na czasie: absurdalnie wysokie fale i rozmowy z psem
Czy psy faktycznie rozumieją to, co się do nich mówi, czy to raczej nadinterpretacja właścicieli? Oraz jak okazało się, że wybujała fantazja żeglarzy jest…
Crazy Nauka113. Jak robimy Crazy Naukę z AI - same konkrety, z których i Wy możecie skorzystać
O narzędziach AI bez teoretyzowania i technobełkotu: do czego lepiej NIE używać sztucznej inteligencji? Jak wielu z nas mówi do chata GPT “proszę i “dziękuję”…
Crazy Nauka112. Nauka na czasie: Robert F. Kennedy Jr. kontra nauka i zdrowy rozsądek
Prostujemy antynaukowe bzdury, które szerzy Robert F. Kennedy Jr., obecny szef resortu zdrowia i opieki społecznej USA. To nie tylko przeciwnik szczepień, ale…
Crazy Nauka111. Czy warto “rzucać” picie kawy? Co na to nauka?
Co z tą kawą: w końcu szkodzi czy nie? Ile można jej wypić w ciągu dnia? Jak ją pić, żeby “działała”? Często słyszymy coś w rodzaju “Palenie rzuciłam/em…
Crazy Nauka110. Nauka na czasie: 4 na 2, czyli zgadnij, które z tych newsów są prawdziwe
Na Prima Aprilis przygotowaliśmy 6 naukowych newsów: 4 prawdziwe, a 2 - nie. Zgadniecie, które są fake newsami?Perfumowane rzeźby antyczneOśmiornica jedzie na…
Crazy Nauka109. Potężne trucizny - co czyha na nas w domu i ogrodzie?
Trucizny, które mogą nas zabić w naszym własnym domu lub w jego najbliższym otoczeniu. Czyli czerwone jagody, szalony kapelusznik, smoothie z konwalią i…
Crazy Nauka108. Nauka na czasie: Mikroplastik w naszych głowach i powrót pechowych astronautów
Kosmiczna podróż, która miała trwać 10 dni, a skończyła się po 9,5 miesiącach, kilka słów o księżycowym lądowniku, który woli leżeć, niż stać oraz doniesienia…
Crazy Nauka107. Potężne trucizny - najsilniejsze i trudne do wykrycia
Wystarczy pół kilo tej substancji, by otruć wszystkich ludzi na świecie. A żaby z Kolumbii dzielą pewną mroczną tajemnicę z ptakami z Papui Nowej Gwinei. W tym…
Crazy Nauka106. Nauka na czasie: Blue Ghost na Księżycu i jak rośnie poziom wody w Bałtyku
Czy na Księżycu może działać nawigacja GPS?I dlaczego poziom Bałtyku podnosi się u polskich wybrzeży, a opada po stronie Szwecji?Opowiadamy o misji pewnego…
Crazy Nauka105. Nowe klimatyczne kłamstwa firm paliwowych, sportwashing i stare triki
Po co firmy paliwowe zamrażają w Arktyce topniejącą wieloletnią zmarzlinę? i kto stwierdził, że odejście od spalania węgla, ropy i gazu zaprowadzi ludzkość "z…
Crazy Nauka104. Nauka na czasie: Czy ludzie żyli w epoce dinozaurów, czyli co wiemy o nauce?
Czy to prawda, że ludzie żyli już w czasach dinozaurów, antybiotyki zwalczają wirusy, a klimat się zmienia wskutek naturalnych cykli? Mówimy o raporcie…
Crazy Nauka103. Wikingowie byli "fajniejsi" od Słowian: prawda czy fałsz?
Skandynawscy wikingowie nosili atrakcyjne stroje i biżuterię, używali oryginalnie zdobionej broni, no i w ogóle byli tak fajni, że warto robić o nich seriale i…
Crazy Nauka102. Nauka na czasie: Mikroprzerwy w pracy i zaraźliwe sikanie
Nawet jednominutowa przerwa w pracy potrafi zdziałać cuda - zmniejszyć zmęczenie, poprawić pamięć czy wydajność. Warunek: regularność. Plus fascynujący świat…
Crazy Nauka101. UFO część 2: od Rancza Skinwalkera do przesłuchań w Kongresie
Do 100. odcinka naszego podcastu od razu dorzucamy część drugą, w której pokazujemy, jak doszło do tego, że mit o UFO odrodził się w XXI wieku i dotarł z…
Crazy Nauka100. UFO część 1: od pierwszej obserwacji do Strefy 51
100. odcinek naszego podcastu, a w nim coś ekstra: historia mitu UFO, w której wyjaśniamy źródła opowieści o latających spodkach i obcych. I od razu, z okazji…
Crazy Nauka99. Zdrowie na granicy: lekcje z wojny w Ukrainie
Epidemie, wojna, uchodźcy. Czego uczy nas kryzys, jak się przygotować na trudne czasy, poza zgromadzeniem papieru toaletowego i makaronu? Eksperci są zgodni…
Crazy Nauka98. Jaka ilość alkoholu jeszcze nie szkodzi i co z czerwonym winem?
Przez lata słyszeliśmy o prozdrowotnych właściwościach czerwonego wina i bezpiecznych dawkach alkoholu, na które można sobie regularnie pozwalać. Badania…
Crazy Nauka97. Nauka na czasie. Policzkowanie króla i policzenie sekund
Odcinek inny niż wszystkie, czyli lot ponad noworocznymi sekundami przestępnymi, babilońskimi ceremoniami poniżania króla, niedotrzymywaniem postanowień i…
Crazy Nauka96. Ryby wyszły po raz pierwszy na ląd pod Kielcami, a polskie “hipopotamy” miały dzioby
Pierwszy taki przegląd pradziejów Polski: od już-nie-ryb, czyli pierwszych w dziejach Ziemi czworonogów, które wyszły na ląd, przez triasowe kozy i smoki…
Crazy Nauka95. Nauka na czasie. Święty spokój, ale nie w Święta - dlaczego nas stresują?
Bombki, światełka, magia, choinki, prezenty… Tylko dlaczego niemal 40 proc. ludzi odczuwa stres, kiedy zbliżają się Święta i dopada ich presja na wyczarowanie…
Crazy Nauka94. Najmocniejsze teorie spiskowe vs. prawdziwe spiski. Część 2
Czy system badający zorze polarne wywołuje też huragany?Czy waszyngtońska pizzeria może być centrum złowieszczego spisku?Dlaczego kolory na mapach pogody…
Crazy Nauka93. Nauka na czasie: Nieludzka poezja i dinozaurze wymioty
Czy sztuczna inteligencja pisze lepsze wiersze od Szekspira i Dickinson? Czy jesteśmy w stanie rozróżnić poezję ludzką od nieludzkiej? Oraz jakie historie…
Crazy Nauka92. Najmocniejsze teorie spiskowe i dlaczego im ulegamy. Część 1
Jak jeden sfałszowany tekst sprawił, że XX wiek był gorszy, niż powinien być?Dlaczego pierwsze kroki człowieka na Księżycu ktoś filmował z powierzchni tegoż…
Crazy Nauka91. Nauka na czasie: Skąd się bierze chrypka i kim były ofiary w Pompejach
Opowiadamy o tym, dlaczego nie należy sądzić innych po pozorach, zwłaszcza kiedy jest się archeologiem badającym Pompeje. Mówimy też o strasznych rzeczach…
Crazy Nauka90. Tragedie, które wywołała patologiczna uległość. Część 2
Kiedy patologiczne posłuszeństwo wobec przełożonych prowadzi do tragedii - jak podczas katastrofy elektrowni jądrowej w Czarnobylu, kiedy załoga prowadziła…
Crazy Nauka89. Nauka na czasie: Domowy test zdrowia i pijane nietoperze
Dlaczego mamy skłonność do alkoholu i zdecydowanie nie jesteśmy w tym osamotnieni? Kiedy pijaństwo było dobrym rozwiązaniem i dlaczego już nie jest? Oraz jak…
Crazy Nauka88. Tragedie, które wywołała patologiczna uległość. Część 1
Opowiadamy o sytuacjach, w których uległość wobec autorytetów doprowadziła do tragedii, a konkretnie w tym odcinku - do katastrof lotniczych. Potwierdzają one…
Crazy Nauka87. Nauka na czasie: Powinniśmy się bać i tajemniczy lot nad Ziemią
Dlaczego ludzie lubią, a nawet powinni się bać, np. oglądając horrory? Nauka wyjaśnia to kilkoma niekoniecznie oczywistymi przyczynami.Co wiemy o jednym z…
Crazy Nauka86. Jesteśmy posłuszni z natury. Dlaczego trzeba się buntować?
Słynny eksperyment Milgrama dowiódł czegoś przerażającego: większość z nas ma skłonność do bycia posłusznym wobec autorytetów, nawet jeśli to oznacza celowe…
Crazy Nauka85. Nauka na czasie - Nietoperze, pestycydy i superterapia, która nie idzie jak burza
Opowiadamy o tym, jak wymieranie nietoperzy niespodziewanie wpłynęło na zwiększenie śmiertelności wśród amerykańskich niemowląt, oraz o tym, dlaczego…
Crazy Nauka84. Jak placebo ratuje życie, a nocebo zabija
Jak właściwie działa placebo i gdzie są granice jego możliwości? Jak to się dzieje, że nocebo może nas nawet zabić? Czym wytłumaczyć "nadwrażliwość na…
Crazy Nauka83. Nauka na czasie: Kto może oddychać przez odbyt, czyli Ig Noble 2024
Opowiadamy o Ig Noblach, czyli dziwacznych i superciekawych nagrodach naukowych m.in. za odkrycie tego, czy można oddychać przez odbyt; po co straszyć krowy…
Crazy Nauka82. Powódź w Polsce 2024: wyjaśniamy przyczyny katastrofy
- Jaki ciąg zdarzeń doprowadził do tak gigantycznych opadów na południu Polski?- W jakim stopniu powódź w 2024 roku jest podobna do powodzi tysiąclecia z 1997…
Crazy Nauka81. Jak wielkie wybuchy wulkanów zmieniały historię
Wracamy do tematu katastrof i opowiadamy o wielkich zakrętach w historii ludzkości, wywołanych przez erupcje wulkanów: Jaka katastrofa sprzed 70 tys. lat…
Crazy Nauka80. Nauka na czasie: Skąd upały we wrześniu i czy astronauci wrócą wreszcie z orbity
Mówimy o upałach i pyłach przywiewanych znad Rosji oraz o spektakularnej wpadce wielkiej firmy, która sprawiła, że dwoje astronautów nie może wrócić na…
Crazy Nauka79. Czy glutaminian sodu szkodzi i inne odpowiedzi na trudne pytania - część 6
Naukowo wyjaśniamy zagadkowe zjawiska, rozwiewamy popularne przesądy i mity: Czy glutaminian sodu szkodzi zdrowiu?Dlaczego ocean właśnie stygnie, skoro jest…
Crazy Nauka78. Nauka na czasie: dlaczego zalało Warszawę i wyginęły dinozaury, ale nie ptaki?
Mówimy o sekwencji zdarzeń, która doprowadziła do zalania Warszawy oraz o tym, co wybiło dinozaury i jak pozwoliło to rozwinąć skrzydła ptakom.Cykl “Nauka na…
Crazy Nauka77. Kryminały, tajemnice i Karkonosze
W tym trochę nietypowym odcinku rozmawiamy z gościem, pisarzem Sławkiem Gortychem, o jego “Karkonoskiej serii kryminalnej”, czyli kryminałach karmionych…
Crazy Nauka76. Nauka na czasie: jak naprawdę ma na imię słoń i awarie ludzkich mózgów
Dziś mówimy o słoniowych imionach czyli niezwykłej nieludzkiej komunikacji oraz o tym, jak wcześnie rozpoznać awarię ludzkiego mózgu. Cykl “Nauka na czasie” to…
Crazy Nauka75. Czy można jeść przed pływaniem i inne naukowe odpowiedzi na trudne pytania - część 5
Kolejny odcinek, w którym naukowo wyjaśniamy codzienne zjawiska, popularne przesądy i faktoidy, nad którymi zwykle nie mamy czasu głębiej się zastanowić: Skąd…
Crazy Nauka74. Nauka na czasie: korzyści z dobrej kupy i (być może) pewnych narkotyków
Mówimy o coraz ciekawszych, bo wreszcie dopuszczalnych badaniach nad wpływem narkotyków na ludzkie mózgi oraz o tym, że schemat chodzenia na kupę zdradza…
Crazy Nauka73. Dlaczego ćmy lecą do lampy i inne naukowe odpowiedzi na trudne pytania - część 4
Naukowe wyjaśnienia codziennych zjawisk i popularnych przesądów, nad którymi zwykle nie mamy czasu głębiej się zastanowić: Co sprawia, że ćmy lecą do światła?…
Crazy Nauka72. Nauka na czasie: zaskakujący huragan i nocny alarm na Stacji Kosmicznej
Mówimy o eksplozji rosyjskiego satelity, która zagroziła załodze Międzynarodowej Stacji Kosmicznej oraz o rekordowym huraganie Beryl, zadziwił i przestraszył…
Crazy Nauka71. Czy zasada 5 sekund działa i inne naukowe odpowiedzi na trudne pytania - część 3
W tym odcinku Podcastu Crazy Nauki serwujemy Wam naukowe wyjaśnienia codziennych zjawisk, nad którymi zwykle nie mamy czasu głębiej się zastanowić. Jak choćby…
Crazy Nauka70. Nauka na czasie: troskliwy jak neandertalczyk i wielka tajemnica Księżyca
O neandertalczykach opiekujących się dzieckiem z zespołem Downa i przywiezieniu przez chińską sondę skał z niewidocznej strony Księżyca. To odcinek z cyklu…
Crazy Nauka69. Szkocja: 7 naukowych zaskoczeń
7 naukowych zaskoczeń, jakich doznaliśmy w Szkocji. Poprowadziliśmy popularnonaukową wyprawę po tym cudnym kraju i mamy dla Was kilka perełek. Warto o nich…
Crazy Nauka68. Tornada: najgroźniejsze, największe, najdziwniejsze
Wracamy do naszych ulubionych tematów katastroficznych. Opowiadamy o jednym z najbardziej efektownych, ale i niszczycielskich zjawisk, jakie można zobaczyć na…
Crazy Nauka67. Nauka na czasie: Wylęg cykad w USA i co marszczy AI?
Opowiadamy o tym, co naprawdę wyrabiają cykady w Stanach Zjednoczonych i jak to się mija z niektórymi doniesieniami mediów. Oraz o zastosowaniu sztucznej…
Crazy Nauka66. Pierwsza polska elektrownia jądrowa: pytania i odpowiedzi
Czy Polska potrzebuje energii z atomu? Czy nasza elektrownia jądrowa będzie bezpieczniejsza od tych w Czarnobylu czy Fukushimie? Czy stawianie elektrowni…
Crazy Nauka65. Nauka na czasie: dziwne ślady na Marsie i co mają wiewiórki do dawnych epidemii
Opowiadamy o bakteriach, wychodząc od oczerniania wiewiórek i wybielania szczurów w kontekście przyczyn dawnych epidemii, a kończąc na domniemanych…
Crazy Nauka64. Kominy hydrotermalne: źródło dziwnego życia w oceanach i kosmosie
Przez szczeliny w dnie oceanu plują nieprzyzwoicie gorącą wodą i życiodajnymi substancjami. Wyloty tych podmorskich “gejzerów” obudowują się imponującymi…
Crazy Nauka63. Auta elektryczne: Czy są naprawdę czystsze? Czy sprawdzają się w Polsce?
Opowiadamy o alternatywach dla samochodów spalinowych w kontekście Polski: które rozwiązania sprawdzają się już teraz, a które mogą sprawdzić się w nie tak…